III SA 2509/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-18

Skład orzekający: Hanna Kamińska, Krystyna Chustecka, Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił wysokość obrotu w podatku od towarów i usług, stosując przeciętne ceny rynkowe, mimo istnienia powiązań rodzinnych między kontrahentami, a także czy uwzględnił specyfikę świadczenia usług niemal wyłącznie na rzecz jednego podmiotu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe, szacując obrót w związku z powiązaniami rodzinnymi, nie uwzględniły faktu świadczenia usług niemal wyłącznie na rzecz jednego klienta, co mogło mieć wpływ na cenę. Sąd powołał się na wcześniejszy wyrok dotyczący podatku dochodowego za ten sam okres, który również uwzględniał tę okoliczność.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 1999 rok. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, który określił obrót na podstawie przeciętnych cen rynkowych, powołując się na powiązania rodzinne między sprzedawcą (firma "W." R.L.) a jednym z kontrahentów (firma "O."). Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania podatkowego oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących ustalania obrotu w przypadku powiązań między kontrahentami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. i stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie NSA (del.) Krystyna Chustecka, Bogdan Lubiński (spr.), Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi R.L. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 4.033,50 zł (cztery tysiące trzydzieści trzy złote 50/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżoną do Sądu decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137. poz. 926 z późn. zm.), art. 10 ust. 2, art. 15, art. 17, art. 19 ust. 1, 2 i 3, art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), Izba Skarbowa w W. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa "W." R. L. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...].01.2002r. Nr [...] w sprawie określenia dla podatniczki za poszczególne miesiące 1999r. zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, utrzymała ją w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Izba Skarbowa wskazała, że podatniczka w ewidencji sprzedaży, w m-cach od stycznia do grudnia 1999r., w firmie "W." zaksięgowano faktury związane ze sprzedażą usług transportowych dla firmy P. O. K.K., której właścicielką była siostra R. L. [pic] Stwierdzono, że firma "W." przez cały 1999r. świadczyła usługi transportowe na rzecz firmy "O." stosując cenę 1.20 zł/km. Jedyna usługa transportowa świadczona przez firmę "W." na rzecz innego podmiotu gospodarczego, tj. firmy "F." s.c., ul. [...] z P., wg F-ry [...] z [...].10.1999r. wyceniona została przez R. L. wg stawki 1.50 zł/km. Pomiędzy podmiotami P. W. i P. O. występowały związki, o których mowa w art. 17 ust. 2 cyt. ustawy, tj. powiązania o charakterze rodzinnym. Art. 17 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy stanowi, że w przypadku, gdy między kupującym a sprzedawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2, organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszonych o podatek, jeżeli okaże się, że przypadki te miały wpływ na ustalenie ceny. Biorąc pod uwagę fakt, że ceny za usługi transportowe stosowane przez firmę P. W. na rzecz firmy P. O.w roku 1999 odbiegały od cen stosowanych na rynku. Inspektor kontroli skarbowej zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 3 wym. ustawy miał obowiązek określić wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia. Organ pierwszej instancji stosując się do powyższej normy prawnej, wystał zapytania do firm transportowych działających na terenie M. z zapytaniem: - jakie stawki cenowe stosowane były przy świadczeniu usług transportowych w rozbiciu na m-ce 1999r. za 1 km trasy, - czy te usługi transportowe wykonywane były jednorazowo, czy zawarta była stała umowa na ich świadczenie, - jakiego rodzaju samochodem (tonaż samochodu) świadczone były usługi transportowe 1999r. Na podstawie informacji, uzyskanych z firm transportowych działających na terenie M. w 1999r. ustalono przeciętną cenę netto za 1 km w kwocie 1,65 zł. Inspektor zatem prawidłowo przyjął cenę usługi w wysokości 1,50 zł za 1 km. W związku z powyższym zasadnie zastosowano w sprawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT, zgodnie z którym obniżenia kwoty różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W złożonej skardze skarżąca zarzuciła - obrazę art. 121, 187 §1, 193, 210 §4 ustawy ordynacja podatkowa, polegającą na prowadzeniu postępowania podatkowego w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do organów podatkowych oraz całkowitym pominięciu dowodów zgłoszonych w sprawie przy jednoczesnym braku uzasadnienia takiego stanowiska, - obrazę art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a wyrażającą się w przyjęciu istnienia związku między kontrahentami bez udowodnienia, że związek ten miał wpływ na ustalenie ceny. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przede wszystkim należy stwierdzić, że WSA wyrokiem z dnia 18 marca 2004r. Sygn. akt III SA 2366/02 uchylił decyzję Izby Skarbowej w R. w zakresie dotyczącym oszacowania dochodu skarżącej z tytułu świadczonych usług transportowych. Stosownie do treści art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) obniżenie kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzano w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Z kolei stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku, gdy między kupującym a sprzedawcą istnieją powiązania o charakterze rodzinnym, organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe szacując wysokość obrotu w związku z istnieniem nie kwestionowanych powiązań o charakterze rodzinnym nie uwzględniły faktu, że podatniczka w 1999r. praktycznie całość usług (za wyjątkiem jednej) świadczyła na rzecz jednej firmy. Taka okoliczność mogła mieć znaczenie i wpływ na wysokość ceny z tego tytułu świadczonej usługi, a co zostało wyjaśnione w wyroku sądu także z dnia 18 marca 2004r. dotyczącym podatku dochodowego za ten sam okres. A zatem nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło