III SA 2545/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub braku dowodu na wykreślenie podatnika z rejestru VAT, może być podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli te okoliczności były znane organom w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Tryb wznowienia postępowania podatkowego nie daje uprawnień do kolejnej merytorycznej weryfikacji rozstrzygnięcia organów podatkowych, jeśli podnoszone zarzuty naruszenia prawa materialnego lub brak dowodu na wykreślenie z rejestru VAT były znane organom w poprzednim postępowaniu. Katalog podstaw wznowienia postępowania jest zamknięty i nie obejmuje takich okoliczności, które nie wypełniają przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarga oparta na takich przesłankach nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. wystąpił o zwrot różnicy podatku VAT za okres czerwiec 1998r. – styczeń 1999r. Urząd Skarbowy odmówił zwrotu za lipiec 1998r. i styczeń 1999r., wskazując na wcześniejsze decyzje oraz wykreślenie spółki z rejestru VAT. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Następnie skarżący wystąpił o wznowienie postępowania, powołując się na naruszenie prawa materialnego i zasad praworządności, a także brak dowodu na wykreślenie z rejestru VAT. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra Finansów do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędziowie NSA ( del. ) Antoni Hanusz (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...].08.2002r., Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. M. od wznowienia postępowania Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą po wznowieniu postępowania uchylenia własnej decyzji z dnia [...].09.2002r., Nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji wnioskiem z dnia 14.04.2000r. J. M. były wspólnik s.c. A. wystąpił o zwrot różnicy podatku zgodnie z dołączonymi korektami deklaracji VAT-7 za okres czerwiec 1998r. – styczeń 1999r. Decyzją z dnia [...].06.2000r. Nr [...] Urząd Skarbowy w S. po rozpatrzeniu jego wniosku odmówił spółce zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 1998r. oraz styczeń 1999r. wg złożonych korekt deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące od czerwca 1998r. do stycznia 1999r. W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy wskazał, że w odniesieniu do lipca 1998r. zwrot wykazanej w skorygowanej deklaracji nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy jest bezzasadny, a to wobec odmiennego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji urzędu z dnia [...].12.1999r., Nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].03.2000r. Nr [...], w której określono prawidłowe kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące czerwiec i lipiec 1998r. i odmówiono ich zwrotu. Natomiast odnośnie stycznia 1999r. Urząd Skarbowy, w związku z tym, że w dniu 11.02.1999r. spółka powiadomiła urząd o zaprzestaniu działalności gospodarczej z dniem 29.01.1999r. stwierdził brak prawa do zwrotu na podstawie art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), który wyklucza możliwość zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym po wykreśleniu podatnika z rejestru. W postępowaniu odwoławczym, wywołanym przez skarżącego, Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...].09.2000r, Nr IS. [...] utrzymała w mocy ww. decyzję Urzędu Skarbowego. Z kolei wnioskiem z dnia 10.10.2000r. skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].09.2000r., powołując jako podstawę wznowienia art. 240 § 1 pkt 1 w związku z art. 242 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku strona podnosi zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów art. 6a ust.9, art. 9 ust. 4,5 i 5a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponadto, powołując naruszenie zasad określonych w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej wskazuje, że nie właściwym było wykreślenie podatnika wiedząc, po to aby stworzyć sytuację niekorzystną dla podatnika. Postanowieniem z dnia [...].11.2000r., Nr [...] Izba Skarbowa w W. wznowiła postępowanie zakończone ostateczną decyzją Izby z dnia 12.09.2000r. Izba Skarbowa po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, decyzją z dnia [...].01.2001r, Nr [...] odmówiła uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...].09.2000r, Nr [...]. ponieważ nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuca nie rozpatrzenie wniosku z przyczyn określonych w art. 240 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa dodatkowo powołując przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy. Wskazuje, iż nie rozstrzygnięto zasadniczych kwestii, które wiązały się z nowymi dowodami, a mianowicie brakiem dowodu na wykreślenie podatnika z rejestru VAT przez Urząd Skarbowy w S. Odwołujący się ponadto, zarzuca naruszenie zasad praworządności określonych w art. 120 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Strony zasada praworządności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę obywateli oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa, a za nielegalne należy uznać działanie organu podjęte niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jak i działanie bez podstawy prawnej. Niedopuszczalne zdaniem odwołującego się jest bowiem opodatkowanie na podstawie fikcyjnego stanu rzeczy i wychodzenie poza cechy stanu faktycznego, która określa ustawa. 2. Minister Finansów nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wskazywała, aby w przedmiotowej sprawie miało miejsce istnienie fałszywego dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Organ odwoławczy nie stwierdził również, aby wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i miały wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a nie były znane Izbie Skarbowej w dniu wydania decyzji ostatecznej. Powoływanie się natomiast przez skarżącego na okoliczność braku dowodu potwierdzającego wykreślenie z urzędu s.c. A. z rejestru VAT przez Urząd Skarbowy w S. nie jest okolicznością wymienioną w powołanym przez Skarżącego art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jak wynika bowiem z akt sprawy na tę okoliczność skarżący powoływał się już na etapie postępowania odwoławczego i znana była ona Izbie Skarbowej przy podejmowaniu rozstrzygnięcia decyzją z dnia [...].09.2000r.. Nr [...]. W świetle ustalonego stanu faktycznego, a mianowicie wykreślenia z urzędu s.c. A. z rejestru podatników VAT, podstawą odmowy przez organy podatkowe l i II instancji, zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika za styczeń 1999r. wynikającego ze złożonej korekty deklaracji VAT-7 był przepis art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, póz. 50 ze zm.), zgodnie którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego nie stosuje się do podatników, którzy zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9, co oznacza iż podstawa przyjętego rozstrzygnięcia opierała się na obowiązujących przepisach prawa w tym zakresie. W opinii Ministra Finansów przytaczane argumenty dotyczące naruszeń prawa materialnego nie mogą być przedmiotem oceny we wszczętym przez Skarżącego trybie wznowienia postępowania. Minister Finansów nie podziela również zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących naruszenia zasad praworządności, o jakich mowa w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa. W świetle bowiem ustalonego przez organy podatkowe l i II instancji stanu faktycznego sprawy, a mianowicie wykreśleniu z urzędu s.c. A. tj. przed złożeniem korekt deklaracji VAT-7, podstawą odmowy zwrotu różnicy podatku od towarów l usług na rachunek bankowy podatnika za styczeń 1999r. były uregulowania zawarte w art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzje Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].06.2000r. oraz Izby Skarbowej w W. z dnia [...].09.2000r. zostały wydane na podstawie obowiązujących przepisów, zatem nie może być mowy o naruszeniu wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania podatkowego wynikających z art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. 3. Na powyższą decyzję J. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuca im, iż wydane zostały z naruszeniem ogólnych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi strona wywodzi, że w demokratycznym państwie prawa, stosowanie prawa podatkowego powinno zmierzać do pogodzenia interesu publicznego z indywidualnym interesem obywatela. Skarżący zwraca uwagę, iż cyt. "ujęty w ustawie podatkowo-prawny stan faktyczny zakreśla granice ingerencji państwa w sferę majątkową podmiotu opodatkowanego. Nie może być on w trakcie stosowania prawa rozszerzony poza to, co bezpośrednio wynika z ustawy podatkowej". Zdaniem skarżącego organy podatkowe dopuściły się manipulacji dowodami i interpretacją w niedopuszczalnym zakresie w trakcie postępowania podatkowego mając za cel niedopuszczenie do zwrotu podatku od towarów i usług. Uzasadnienia decyzji organów podatkowych są mało precyzyjne i pokrętne nie wyjaśniają meritum sprawy. W dalszej części skargi opisuje wedle własnych ocen przebieg zdarzeń kształtujących obraz stanu faktycznego. 4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Rację ma organ odwoławczy, że tryb wznowienia postępowania nie daje uprawnień Ministrowi Finansów do kolejnej merytorycznej weryfikacji podjętego rozstrzygnięcia przez organy podatkowe obu instancji. Podzielić należy pogląd, iż argumenty strony, dotyczące naruszeń prawa materialnego winny być po zakończeniu postępowania instancyjnego przedmiotem skargi do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, a nie w trybie wznowieniowym. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że katalog podstaw wznowienia postępowania zawarty w art. 240 § 1 ma charakter zamknięty, co oznacza niedopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie jakiejkolwiek innej przesłanki, niż wymieniona w powołanym przepisie Oceniając sprawę w świetle przesłanek zawartych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Minister Finansów słusznie więc podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku dowodu potwierdzającego wykreślenie z urzędu s.c. A, z rejestru VAT przez Urząd Skarbowy w S., nie wypełnia żadnej z wymienionych w tym artykule. Sąd zauważa jednocześnie, iż strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest bowiem rzeczą organu podatkowego przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. W niniejszej sprawie nie zachodzi również żadna z podstaw wznowienia postępowania wymienionych w pozostałych punktach art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd nie dopatrzył się także, zarzucanej w skardze, obrazy przepisów art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, gdyż stan faktyczny sprawy w zakresie przesłanek z art. 240 § 1 tej ustawy został należycie wyjaśniony, zaś dokonana przez organy podatkowe obu instancji ocena dowodów znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło