III SA 2967/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-14
Skład orzekający: Sędzia WSA G. Nasierowska, Sędzia WSA M. Długosz-Szyjko, Sędzia NSA W. Kubiak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych może zostać uznana za przedwczesną, jeśli organ pierwszej instancji wydał dwie sprzeczne decyzje dotyczące tej samej kwestii i roku podatkowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty nie może być prowadzone niezależnie od postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, ponieważ wynik tego drugiego może wpływać na powstanie lub brak nadpłaty. W związku z tym, zaskarżona decyzja była przedwczesna.Stan faktyczny
Podatnik A. S. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Organ pierwszej instancji wydał dwie sprzeczne decyzje w tej sprawie – jedną odmawiającą nadpłaty, a drugą ją stwierdzającą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą nadpłaty, uznając, że odsetki od zaliczek naliczane są do dnia zapłaty, a nie tylko do końca roku podatkowego. Podatnik zaskarżył decyzję organu odwoławczego, podnosząc zarzuty dotyczące naliczania odsetek oraz istnienia dwóch sprzecznych decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2002 r. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA G. Nasierowska, Sędzia WSA M. Długosz-Szyjko, Sędzia NSA W. Kubiak (spr.), Protokolant A. Kot, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia A. S. nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...] zł.
W motywach rozstrzygnięcia podano, że A. S. pismem z dnia [...] października 2001 r. wystąpił do Urzędu Skarbowego W. [...] z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Podatnik uzasadnił swoją prośbę wynikiem kontroli przeprowadzonej przez pracowników urzędu skarbowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Urząd Skarbowy W. [...] odmówił A. S. zwrotu nadpłaty. Od decyzji tej podatnik odwołał się.
Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] marca 2002 r. uchyliła decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania temu organowi.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Urząd Skarbowy W. [...] ponownie odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji A. S. wniósł o ustosunkowanie się co do prawidłowości naliczenia odsetek od różnic zaliczek na podatek dochodowy oraz podatku za 1998 r. i zwrot powstałej z tego tytułu nadpłaty.
Izba Skarbowa w W. nie podzieliła poglądu podatnika, że odsetki od zaliczek na poczet podatku dochodowego mogą być naliczane tylko do dnia 31 grudnia roku podatkowego. Powołano się na przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.z 1993 r.Nr 90, poz. 416 z późn.zm.) oraz art.51 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie zapłacona w terminie zaliczka stanowi zaległość podatkową. Wskazano także na ugruntowaną linię orzecznictwa NSA, według której z końcem roku podatkowego zaliczki tracą swój byt prawny, co skutkuje niemożnością ich dochodzenia. Jednakże możliwe jest dochodzenie odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek. Odnosząc się do terminu wymagalności odsetek Izba Skarbowa powołała się na przepisy § 7 ust.2 pkt 1 oraz § 8 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 162, poz.1124). Zgodnie z wymienionymi przepisami odsetki za zwłokę są naliczane są od dnia następnego po upływie terminu płatności podatku do dnia wpłacenia go w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu. Dlatego też uznano, zdaniem Izby Skarbowej, brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r.
W skardze do Sądu A. S. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2002 r. oraz o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje stanowisko w zakresie naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy tylko do 31 grudnia roku podatkowego, zarzucając, iż zasada ta nie jest przestrzegana przez organy podatkowe w jego sprawie. Skarżący nadto podniósł, że Urząd Skarbowy W. [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. odmówił mu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] ten sam Urząd nadpłatę w tym podatku stwierdził.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Za nieuzasadniony trzeba uznać zarzut skarżącego, że odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych mogą być naliczane tylko do dnia 31 grudnia roku podatkowego. Takie stanowisko nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, a w szczególności w powołanych w zaskarżonej decyzji przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Dlatego też trafne jest stanowisko organów podatkowych, że odsetki te powinny być obliczane do dnia zapłacenia kwoty pieniężnej stanowiącej zaległość podatkową. W przeciwnym bowiem razie odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek utraciłyby swój charakter, polegający na byciu swego rodzaju wynagrodzeniem za korzystanie przez podatnika ze środków pieniężnych do niego nie należących.
Natomiast jako zasadny należy ocenić zarzut skarżącego co do wydania przez organ podatkowy I instancji dwóch decyzji, w których dokonano rozstrzygnięcia między innymi w zakresie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Świadczy o tym treść zaskarżonej decyzji jak i powołanej w skardze decyzji Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...] września 2002 r. Z załączonej do skargi osnowy tej ostatniej decyzji wynika, że w 2002 roku toczyło się postępowania dotyczące określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. małżonków S. W trakcie tego postępowania stwierdzono też nadpłatę w tym podatku. Należy zatem uznać zaskarżoną decyzję za przedwczesną, gdyż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty nie może być prowadzone niezależnie od postępowania w sprawie dotyczącej określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. To ostatnie postępowanie może bowiem oddziaływać na powstanie lub też na nie powstanie nadpłaty.
Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności art.122 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło