III SA 2990/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-24
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Jerzy Rypina, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając właściwość miejscową do rozliczenia podatku VAT za okres poprzedzający zmianę siedziby spółki, powinien stosować przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed zmianą, czy po zmianie, zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie podatkowe zostało wszczęte przed tą zmianą?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienia Ministra Finansów, odmawiające stwierdzenia nieważności postanowień organów niższych instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organ podatkowy był związany oceną prawną zawartą w wyrokach NSA, które wskazywały, że w przypadku wszczęcia postępowania podatkowego przed zmianą przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących właściwości miejscowej, organ powinien stosować przepisy obowiązujące przed tą zmianą.Stan faktyczny
Spółka "K." S.A. dokonała wpłaty na poczet zobowiązań podatkowych VAT. Sposób rozliczenia tej wpłaty przez organy podatkowe został zaskarżony. Po kolejnych decyzjach i postanowieniach organów podatkowych, spółka wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Izby Skarbowej, powołując się na niewłaściwość miejscową organu. Minister Finansów odmówił stwierdzenia nieważności. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących właściwości miejscowej i błędną ocenę wpisu o zmianie siedziby spółki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienia Ministra Finansów, określił, że nie podlegają wykonaniu w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Rypina,, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 sprawy ze skargi "K." S.A. na postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] wrzenia 2003 Nr, [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienia; 2. określa, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 20 zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt sprawy wynika, iż sprawa dotyczy postępowania podatkowego związanego z rozliczeniem podatku do towarów i usług za luty 2000r. postanowieniem Sądu [...] w P. Wydział Gospodarczy z dnia [...] lutego 2000r. w rejestrze handlowym dokonano zmiany
siedziby Spółki Akcyjnej "K." z P. na B..
W dniu 19.01.2001r. Spółka dokonała za pośrednictwem banku wpłaty w kwocie 40 056, 60 zł z przeznaczeniem na pokrycie zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik 1998r. i styczeń 1999r. wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego w P. Sposób rozliczenia wpłaconej kwoty został przez podatnika zaskarżony. Izba Skarbowa w L. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości. W związku z powyższym Urząd Skarbowy w P. postanowieniem z dnia [...].01.2002r. dokonał zaliczenia części kwoty 40 056,60 na poczet podatku od towarów i usług za styczeń 2001r. według decyzji Izby Skarbowej w L.. Pozostałą część wpłaty Urząd Skarbowy w P. przekazał do Urzędu Skarbowego w B. na poczet posiadanych przez podatnika w tym urzędzie zaległości. Postanowieniem z dnia [...].02.2002r. Nr [...] Urząd Skarbowy w B., dokonał zaliczenia powyższej kwoty na należność główną w podatku VAT za luty 2000r. na odsetki za zwłokę.
Pismem z dnia 19.02.2002r. Spółka "K." wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, a także uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego nie tylko rozliczenie dokonanej wpłaty, ale także należnych Spółce odsetek. Izba Skarbowa w W. nie dopatrzyła się nieprawidłowości w sposobie rozliczania otrzymanej z Urzędu Skarbowego w P. części wpłaty dokonanej przez podatnika i w dniu [...].05.2002r. wydała postanowienie, w którym utrzymała zaskarżone postanowienie Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].02.2002r Nr [...] w mocy.
W związku z powyższym pismem z dnia 09.12.2002r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Izby Skarbowej w W., Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...].05.2002r. Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w B.. Podstawą wniesienia żądania był przepis art. 247 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, iż postanowienie zostało wydane przez organ niewłaściwy miejscowo. Na poparcie słuszności wniosku Spółka powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 30.09.2002r. Sygn. Akt I SA/Łd 431/01.
Minister Finansów postanowieniem Nr [...] i Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowień wydanych przez Izbę Skarbową.
Na powyższe postanowienia Spółka wniosła skargę do Sądu.
Wnosząc o stwierdzenie ich nieważności zarzuciła ;
1) naruszenie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
2) naruszenie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 1934r. (Dz. U. Nr 59, poz. 511 z późn. zm.) oraz błędną ocenę przesłanki dokonania przez właściwy Sąd wpisu o zmianie siedziby spółki w rejestrze handlowym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonych postanowieniach, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Po połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia obu spraw na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienia naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przede wszystkim przyznać należało rację organom podatkowym, iż wpis do rejestru handlowego ma charakter konstytutywny. Jednakże ta kwestia dla potrzeb ustalenia właściwości miejscowej organów podatkowych nie miała znaczenia. Zgodnie z art. 18 § 1 Ordynacji podatkowej organem właściwym miejscowo był Urząd Skarbowy w P. ponieważ był on właściwym miejscowo w pierwszym dniu okresu rozliczeniowego.
Z treści postanowień wynika, że przyczyną nie uwzględnienia zarzutów zawartych w zażaleniu była zmiana z dniem 1 stycznia 2003r. przepisów Ordynacji podatkowej poprzez dodanie art. 18a i 18b. Przepisy te wprowadzają istotne zasady do ustalania właściwości miejscowej podatkowych usuwając wątpliwości interpretacyjne. Zgodnie z treścią art. 18a jeżeli po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych lub innych okresów rozliczeniowych jest organ właściwy po zaistnieniu tych zdarzeń, z zastrzeżeniem art. 18b. A zatem właściwość miejscową ustala się według zdarzeń powodujących zmianę, a więc zgodnie z aktualnym miejscem zamieszkania podatnika lub aktualną siedzibą podatnika.
Z kolei w myśl art. 18b ustawy ustanowione w art. 18a zasada nie obowiązuje w razie, gdy w sprawie zostało wszczęte postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa.
Oznacza powyższe, że nie jest dopuszczalne powoływanie się na przepisy, których obowiązywanie zostało wyłączone w przypadkach, gdy wcześniej zostało wszczęte postępowanie podatkowe.
W rozpatrywanej w sprawie organ podatkowy nie uwzględnił zadeklarowanych przez podatniczkę w deklaracjach VAT-7 kwot zwrotu różnicy podatku VAT za wykazane okresy rozliczeniowe. Skoro zatem uznał, że zachodzi konieczność badania zasadności zwrotu, nastąpiło wszczęcie postępowania podatkowego przed zmianą przepisów Ordynacji podatkowej przed 1 stycznia 2003r.
W związku z tym organ podatkowy był związany stosownie do art. 30 ustawy o NSA oceną prawną zawartą w wyrokach NSA z dnia 30 września 2002r. Sygn. akt I SA/Łd 431/01 oraz z dnia 21 maja 2003r. Sygn. akt III SA 1413/01 i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien kierować się oceną prawną w nich wyrażoną.
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 200 należało orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło