III SA 3010/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-11
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Antoni Hanusz, Hanna Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji, gdy odliczy go w deklaracji za miesiąc wcześniejszy niż miesiąc otrzymania faktury, mimo że korekta deklaracji lub rozliczenie w kolejnym miesiącu jest możliwe?Ratio decidendi
Podatnik nie traci prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli odliczy go w deklaracji za miesiąc wcześniejszy niż miesiąc otrzymania faktury, pod warunkiem że organ podatkowy weryfikuje prawidłowość rozliczeń i może określić prawidłową wysokość podatku należnego za właściwy miesiąc. Przepis art. 19 ust. 3b ustawy o VAT nie pozbawia prawa do odliczenia, a jedynie określa skutek odliczenia w niewłaściwym okresie, nie wykluczając możliwości korekty lub rozliczenia w kolejnym miesiącu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która określiła dla firmy "S" nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w innej wysokości, zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Organ uznał, że firma odliczyła podatek naliczony z faktury VAT przed jej otrzymaniem, co było sprzeczne z art. 19 ustawy o VAT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w szczególności dotyczące nieprawidłowego ustalenia daty otrzymania faktury oraz zaniechania przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie NSA Antoni Hanusz (spr.), WSA Hanna Kamińska, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi Firmy S. w R. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [....] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] lipca 2000 r Nr [...] 2/ stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości 3/ zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([....] 79/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2002r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K. właściciela firmy "S" [...] od decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].07.2002r., Nr [...], określającej za listopad i grudzień 2001r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w innej wysokości niż wynikały ze złożonych deklaracji, zaległość podatkową oraz należne odsetki za zwłokę, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z motywów powyższej decyzji w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, iż firma "S" w listopadzie 2001r. dokonała odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT Nr [...] z dnia [...].11.2001r., którą otrzymała w dniu [...].12.2001r. Zdaniem organu podatkowego, podatnik obniżył więc podatek należny o podatek naliczony, zawarty w wymienionej fakturze przed dniem otrzymania tej faktury do czego, w świetle art. 19 ustawy z dnia 11.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie miał prawa.
Wobec tego decyzją z dnia [...].07.2002r., Nr [...] określił dla firmy "S" nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad i grudzień 2001r. w innej wysokości, zaległość podatkową oraz należne odsetki za zwłokę.
W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem odwołującego się organ I instancji nie wziął pod uwagę, okoliczności, iż podatnik wykazał w deklaracji VAT-7 za listopad 2001r. obniżenie podatku należnego, to jednak poprzez przeniesienie kwoty nadwyżki na miesiąc następny, czyli grudzień 2001r. postąpiono tak, jakby rozliczono przedmiotową kwotę w grudniu. W tej sytuacji, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ podatkowy powinien sam określić w sposób prawidłowy obniżenie podatku należnego w grudniu 2001r. nie pozbawiając firmy prawa do obniżenia podatku należnego.
2. Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazała, iż podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony zawarty w fakturze VAT Nr [...] z dnia [...].11.2001r. za wcześnie, bowiem uczynił to w rozliczeniu podatku za listopad, gdy tymczasem fakturę tę otrzymał w dniu [...].12.2001r., o czym świadczy data odbioru. Takie rozliczenie podatku od towarów i usług jest sprzeczne z art. 19 ust. 3b powołanej ustawy podatkowej, który stanowi o utracie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku uchybienia terminu określonego w art. 19 ust. 3 tej ustawy.
Jednocześnie podatkowy organ odwoławczy zwraca uwagę, iż takiego postępowania podatnika nie można uznać za tożsame z ujęciem odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z zakwestionowanej faktury w miesiącu na jaki został przeniesiony podatek z listopada 2001r. Wobec tego zmiana w listopadzie 2001r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny spowodowała zmianę rozliczenia podatku od towarów i usług grudzień 2001r.
3. Na powyższą decyzję J. K. właściciel firmy "S" wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie decyzji organów obu instancji, skarżący zarzuca im, że wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 19 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm. ) poprzez zakwestionowanie prawa do obniżenia należnego o podatek naliczony w miesiącu 2001r. z faktury VAT nr [...] z dnia [...].11.2001r. wystawionej przez firmę " O " [...]. Skarżący podnosi także, iż przy wydawaniu decyzji naruszono treść art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie wyjaśnienie co oznacza data [...].12.2001 r. wpisana przez D. F., byłego pracownika firmy "S" na fakturze nr [...] z dnia[...].11. 200 lr. wystawionej przez firmę" O " [...] R. ul. [...] i w związku z powyższym zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka D. F. na powyższą okoliczność. Z ostrożności procesowej skarżący zarzuca również naruszenie dyspozycji art. 10.ust.2 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, iż nie sposób się zgodzić przede wszystkim z ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji, iż w dniu [...].12.2001 r. firma " S" otrzymała fakturę VAT nr [...] z dnia [...].11.2001r. wystawioną przez firmę "O ". Ustalenia te organy, zarówno I i II instancji, poczyniły wyłącznie na podstawie protokołu kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniach 22.04.2002-24.04.2002r. przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego w R. Protokół ten, zdaniem skarżącego, jest niepełny, bowiem nie wyjaśnia on kwestii terminu otrzymania faktury przez firmę skarżącego. Brak jest podstaw do przyjęcia przez organy podatkowe, zarówno I jak i II instancji, iż data [...].12.2001 r. oznacza datę otrzymania faktury przez firmę skarżącego, skoro zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami treść faktury VAT nie zawiera elementu "data otrzymania faktury". W tej sytuacji konieczne było wyjaśnienie tej spornej kwestii poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka D.F., która dokonała zapisu daty [...].12.2001r. na fakturze. Przeprowadzenia powyższego dowodu zaniechały również organy I i II instancji w trakcie postępowania podatkowego przez co, zdaniem skarżącego, został naruszony art. 122 Ordynacji podatkowej.
Skarżący podnosi również, że organ II instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że pomimo, iż skarżący wykazał w deklaracji VAT-7 za listopad 2001 obniżenie podatku należnego, to jednak poprzez przeniesienie kwoty nadwyżki na miesiąc następny, czyli grudzień 2001r. postąpił on tak jakby dokonał rozliczenia przedmiotowej kwoty w grudniu 2001r. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ podatkowy powinien określić w sposób prawidłowy obniżenie podatku należnego w grudniu 2001 r. nie pozbawiając prawa skarżącego do obniżenia podatku należnego.
4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.
5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie.
W toku postępowania podatkowego poza sporem pozostawał fakt, iż firma "S", której właścicielem jest J. K. w listopadzie 2001r. dokonała odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT Nr [...] z dnia [...].11.2001r. Bezsporne jest również, iż na fakturze widnieje data [...].12.2001r. potwierdzona podpisem osoby upoważnionej do jej odbioru. Sporne jest natomiast obniżenie podatku należnego o podatek naliczony w listopadzie 2001r., podczas gdy datą odbioru faktury VAT Nr [...] jest [...].12.2001r.
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 powoływanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług. Z brzmienia art. 19 ust. 3 tej ustawy wynika natomiast, iż podatnik może dokonać odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w rozliczeniu za miesiąc otrzymania faktury, albo w rozliczeniu za miesiąc następny. Z kolei z treści przepisu 19 ust. 3b analizowanej ustawy, na które powołują się organy podatkowe, jako podstawę rozstrzygnięcia, wynika, że utrata przez podatnika prawa określonego w przepisie art. 19 ust. 1 ustawy następuje w sytuacji rozliczenia podatku naliczonego w deklaracji VAT-7 za miesiące inne, niż określone w art. 19 ust. 3 ustawy.
Przepis art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług określa zatem, w której deklaracji może zostać zrealizowana wola podatnika w zakresie odliczenia podatku naliczonego. Natomiast przepis art. 19 ust. 3b tej ustawy określa skutek odliczenia przez podatnika podatku naliczonego w rozliczeniu za inny okres niż określony w art. 19 ust. 3 ustawy. Przepis ten nie określa więc przypadków utraty prawa do potrącenia podatku naliczonego od podatku należnego. Ze wskazanych przepisów nie wynika bowiem, że podatnik traci prawo do odliczenia podatku naliczonego po upływie ustawowych terminów złożenia deklaracji VAT-7 za miesiące określone w art. 19 ust. 3 oraz, że po upływie tych terminów wykluczona jest korekta tych deklaracji.
W analizowanym stanie faktycznym podatnik przedwcześnie zadeklarował wolę skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o określoną w fakturze VAT-7 Nr [...] kwotę podatku naliczonego. Jednakże w przewidzianym dla podatku od towarów i usług sposobie samoobliczenia zobowiązania podatkowego organowi podatkowemu przypada, zgodnie z art. 10 ust. 2 powoływanej ustawy podatkowej, funkcja weryfikującą prawidłowość tego obliczenia. Kontrolując prawidłowość rozliczeń dokonanych przez podatnika organ podatkowy jest obowiązany do określenia prawidłowej wielkości podatku naliczonego obniżającego podatek należny za dany miesiąc. Natomiast brak jest podstaw do pozbawienia podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty ujęte w fakturze VAT z dnia [...].11.2001r. w grudniu 2001r. Organy podatkowe błędnie zatem dokonały wykładni prawa materialnego i powinny określić w prawidłowej wysokości podatek należny za grudzień 2001r.
Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżoną decyzję uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło