III SA 307/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-07
Skład orzekający: Jerzy Rypina, Małgorzata Długosz-Szyjko, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki za zwłokę od nieterminowo wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, które zostały wpłacone w okresie objętym zaniechaniem poboru podatku, podlegają zwrotowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki za zwłokę od nieterminowo wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, wpłaconych w 2001 roku, podlegają należności. Rozporządzenie Ministra Finansów z 22 kwietnia 2002 r. zwalniało płatników z obowiązku poboru podatku od dochodów uzyskanych od 1 kwietnia 2002 r., jednakże nie obejmowało ono obowiązków płatnika w zakresie poboru zaliczek za okres wcześniejszy, tj. za rok 2001. Brak wpłaty w terminie powodował powstanie zaległości podatkowej i obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę.Stan faktyczny
Fundacja "F." wystąpiła o zwrot odsetek za zwłokę wpłaconych od nieterminowo przekazanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 rok, argumentując, że podatek ten został objęty zaniechaniem poboru. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, wskazując, że zaniechanie poboru dotyczyło dochodów uzyskanych od 1 kwietnia 2002 r., a zatem odsetki za zwłokę od zaliczek wpłaconych w 2001 r. są należne. Fundacja wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Jerzy Rypina, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Fundacji "F." z siedzibą w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2003 Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę
Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 19 sierpnia 2002r od decyzji [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2002r Nr [...] odmawiającej zwrotu odsetek za zwłokę w kwocie 72.731,73 zł z tytułu nieterminowej wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń pracowników za 2001 rok utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 7 maja 2002r Fundacja wystąpiła do [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot odsetek za zwłokę wpłaconych od nieterminowo przekazanych do Urzędu Skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranych od wynagrodzeń wypłaconych w okresie od stycznia do września 2001 r. Jako uzasadnienie wniosku Fundacja podała, iż odsetki te zostały niesłusznie pobrane, gdyż podatek wpłacony nieterminowo, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów został objęty zaniechaniem.
[...] Urząd Skarbowy W. po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, odmówił zwrotu żądanej kwoty odsetek. W uzasadnieniu podjętej decyzji Urząd Skarbowy, powołując się na § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2002r, stwierdził że przepis ten zwalnia płatnika z obowiązku poboru podatku, począwszy od dochodów uzyskanych od dnia 1 kwietnia 2002r. Stąd nie można uznać, że wpłacone w 2001 roku zaliczki oraz odsetki za zwłokę od nieterminowych wpłat były wpłatami nienależnymi podlegającymi zwrotowi.
Zaskarżonej decyzji Fundacja wnosząc odwołanie zarzuciła naruszenie przepisów prawa, a także naruszenie ważnego interesu płatnika oraz interesu publicznego i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz zwrot nienależnie wpłaconych odsetek. Jako uzasadnienie odwołania Fundacja podaje, iż podatek który został wpłacony w dniu 8 listopada 2001 r. został objęty zaniechaniem jego poboru, zatem niezgodne z prawem jest pobieranie od kwoty tego podatku odsetek za zwłokę.
Izba Skarbowa w W. rozpatrując ponownie sprawę w wyniku złożonego odwołania utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego.
W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż zwolnienie określone wart. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku od osób fizycznych nie obejmuje wynagrodzeń i innych świadczeń pracowników zatrudnionych przez podmioty wymienione pod lit. a/ i b/, a także wynagrodzeń i świadczeń osób, którym podmioty te zlecają wykonanie określonych prac. Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 22 kwietnia 2002 r. opublikowanym w Dz.U. Nr 46, poz. 435 zarządził zaniechanie w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z rządami państw obcych, organizacjami międzynarodowymi lub międzynarodowymi instytucjami finansowymi przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe, uzyskanych na podstawie umów o pracę lub umów cywilnoprawnych przez osoby fizyczne bezpośrednio realizujące cel programu finansowanego z tych środków (§ 1 pkt l) i § 3 pkt l ). Jednocześnie powołanym rozporządzeniem Minister Finansów zwolnił płatników od poboru podatku dochodowego od wymienionych wyżej dochodów, z tym że zwolnienie to dotyczy poboru podatku od dochodów uzyskanych w okresie od 1 kwietnia 2002r do 31 grudnia 2002r (§ 2 i § 3 pkt 2). Zatem od dochodów uzyskanych, w okresie od 1 stycznia 200l r. do 31 marca 2002r. na podstawie umów o pracę lub umów cywilnoprawnych przez osoby fizyczne bezpośrednio realizujące cel programu finansowanego z bezzwrotnych środków pomocowych płatnik był obowiązany pobierać zaliczki na podatek dochodowy (art. 31 i art. 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) oraz przekazywać je na rachunek urzędu skarbowego właściwego według siedziby płatnika w terminach określonych w art. 38 ust. 1 lub art. 42 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia 2001 r. do września 2001 r. Fundacja przekazała do Urzędu Skarbowego w dniu 8 listopada 2001 r., zatem w świetle wyżej cytowanych przepisów, zgodnie z art. 51 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, nie zapłacone w terminie płatności zaliczki były zaległością podatkową. Stosownie do art. 53 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowej płatnik był obowiązany naliczyć i zapłacić odsetki za zwłokę.
W tym stanie faktycznym i prawnym odsetki od nieterminowo przekazanych przez Fundację zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych są -zdaniem Izby Skarbowej - odsetkami należnymi.
Na decyzję Izby Skarbowej Fundacja wniosła skargę z dnia 10 lutego 2003r., wnosząc o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem.
W skardze zarzuca naruszenie przepisów prawa oraz interesu publicznego. Podnosi, że zobowiązanie w podatku ( tym także sporne odsetki) wygasło na skutek zaniechania poboru podatku rozporządzeniem Ministra Finansów, wobec czego wpłacona kwota stała się nadpłatą. Zarzuca nierówne traktowanie i wskazuje, że wszyscy płatnicy obowiązani do poboru podatku powinni być traktowani jednakowo w przypadku określania ich odpowiedzialności za pobór podatków następnie zaniechanych rozporządzeniem Ministra Finansów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd - oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej p.p.s.a.) -uwzględnia skargę na decyzję i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie naruszyły ani prawa materialnego, ani procesowego, w sposób który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ze stanu prawnego obowiązującego w 2001 r. wynika, że wolnymi od podatku dochodowego od osób fizycznych były dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków było dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć miała ta pomoc - art. 21 ust. 1pkt. 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.).
W związku z treścią tego przepisu, stwierdzić należy, że pracownicy beneficjentów w/w środków nie byli zwolnieni w 2001 r. od podatku dochodowego, ponadto pracodawcy- beneficjenci byli płatnikami zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłacanych wynagrodzeń.
W istocie Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 22 kwietnia 2002 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) oraz zwolnienia niektórych grup płatników z obowiązku pobrania podatku (Dz.U. Nr 46, poz. 435) zarządził między innymi zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z rządami państw obcych, organizacjami międzynarodowymi lub międzynarodowymi instytucjami finansowymi przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe, uzyskanych na podstawie umowy o pracę lub umów cywilnoprawnych przez osoby fizyczne bezpośrednio realizujące cel programu finansowanego z tych środków; zwolnił także § 2 w/w rozporządzenia płatników z obowiązku poboru podatku od dochodów wymienionych w § 1 rozporządzenia. Jednakże w § 3 cyt. rozporządzenia Minister Finansów wskazał zakres czasowy obowiązywania przepisu.
W przypadku zwolnienia płatników z obowiązku poboru podatku od dochodów uzyskanych ze środków bezzwrotnej pomocy wypłacanych na podstawie umowy o pracę, zwolnienie to miało zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 kwietnia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2002 r. nie obejmowało obowiązków płatnika w zakresie poboru zaliczek za okres inny niż określony w § 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze nie można stwierdzić, by Fundacja w 2001 r. nie była zobowiązana jako płatnik pobierać zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanych wynagrodzeń. Brak wpłaty w terminie powodował powstanie zaległości podatkowej i obowiązek zapłaty odsetek od zaległości podatkowej –art. 51 § 2 i art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tego względu nie jest zasadny zarzut Skarżącej, że zapłacone odsetki stanowią nadpłatę podlegająca zwrotowi.
Sąd zważył także, iż zobowiązanie Fundacji z tytułu odsetek wygasło przez zapłatę jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., stąd także z tego względu argumenty skargi nie są zasadne i skarga nie może być uwzględniona.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło