III SA 3107/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-22
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Krystyna Chustecka, Hanna Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne otrzymane w 2001 r. na podstawie umowy o zakazie konkurencji, zawartej w 2000 r., stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. według przepisów obowiązujących w tym roku, czy też powinno być zwolnione z opodatkowania na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne otrzymane w 2001 r. na podstawie umowy o zakazie konkurencji stanowi przychód roku 2001 i podlega opodatkowaniu według przepisów obowiązujących w tym roku. Wprowadzona od 1 stycznia 2001 r. zmiana w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wyłączała z zakresu zwolnienia od podatku odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., domagając się zwrotu podatku zapłaconego od odszkodowania otrzymanego w 2001 r. na podstawie umowy o zakazie konkurencji zawartej w 2000 r. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając świadczenie za przychód podlegający opodatkowaniu w 2001 r. Skarżąca zarzuciła, że zastosowanie przepisów obowiązujących w 2001 r. działa wstecz, a świadczenie powinno być zwolnione z podatku na podstawie przepisów obowiązujących w 2000 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie NSA Krystyna Chustecka (spr.), WSA Hanna Kamińska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt1lit.a) w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa w W. uchyliła w części decyzję [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. i określiła nadpłatę w podatku dochodowym za 2001 rok w kwocie [...] PLN
W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...] kwietnia 2002 r. Skarżąca wystąpiła do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie [...] PLN. podnosząc, że w związku z rozwiązaniem umowy o pracę pracodawca na podstawie zawartej w dniu [...] kwietnia 2000 roku umowy o zakazie konkurencji zobowiązał się do wypłacenia odszkodowania karencyjnego w wysokości [...]% rocznego wynagrodzenia.
Wypłata z tego tytułu została rozłożona na 12 miesięcznych rat, przy czym
pierwsza rata wynosiła [...]% całego odszkodowania i została wypłacona w sierpniu 2000 roku, natomiast pozostałą część podzielono na [...] miesięcznych rat wypłacanych do lipca 2001 roku.
Urząd Skarbowy decyzją z [...] czerwca 2002 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2001 rok, powołując się na art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.
Stwierdził także, że wypłacone świadczenie pieniężne nie wyczerpuje cech odszkodowania, jest ono bowiem następstwem umowy stron, w której jedna strona zobowiązuje się do wykonania określonych działań, a druga zobowiązuje się w zamian za to do zapłaty ustalonej w umowie kwoty. Z tego względu nie wystąpiła jakakolwiek szkoda, zarówno w postaci straty, jak i utraconych korzyści.
Izba Skarbowa w W. w sprawie podzieliła to stanowisko. Stwierdziła, że otrzymane od pracodawcy na mocy umowy cywilnoprawnej o zakazie konkurencji świadczenie odszkodowawcze zgodnie z wykładnią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej nie podlegało zwolnieniu z opodatkowania tak przed nowelizacją czyli w 2000 roku i w latach wcześniejszych jak i po nowelizacji ustawy podatkowej w 2001 roku, z tego względu, że nie wynikało ono bezpośrednio z przepisów ustawowych.
Odnośnie zarzutu powołania się przez Urząd Skarbowy w uzasadnieniu do decyzji na ustawę podatkową obowiązującą od stycznia 2001 roku, wyjaśniła, że wniosek dotyczył zwrotu nienależnie pobranego podatku w roku 2001 i z tego względu Urząd Skarbowy w uzasadnieniu do decyzji przywołał przepisy obowiązujące w roku, którego wniosek o zwrot nadpłaty dotyczył.
Uzyskane w 2001 r. od byłego zakładu pracy świadczenie pieniężne stanowiło przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy podatkowej przysługiwały z tego tytułu koszty uzyskania przychodu. W związku z tym, że od wypłacanych świadczeń nie potrącano przysługujących kosztów uzyskania, dlatego powstała nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] PLN.
W skardze na tą decyzję do Sądu, Skarżąca wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w pełnej wysokości.
Zdaniem Skarżącej w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązujące w 2000 r.(Dz. U. Nr 14,poz. 176 ),a nie art. 21 ust.1 pkt 3, do którego w 2001 r. dodano literę "d", która Jej nie dotyczy.
Uważa ,iż zgodnie z przytoczonymi przepisami wypłacone przez pracodawcę odszkodowanie było objęte zwolnieniem podatkowym i tego rodzaju praktykę stosowano w zakładzie pracy w stosunku do wszystkich osób zainteresowanych.
Niekorzystne rozstrzygnięcie podjęto na podstawie przepisów, które nie istniały w chwili podpisywania przez Skarżącą umowy o zakazie konkurencji, a zatem w przypadku uznania skargi za nieuzasadnioną prawo zadziałałoby wstecz.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii czy do opodatkowania przychodu Skarżącej z tytułu wypłat w 2001 r. należności wynikających z zawartej w dniu [...] kwietnia 2000 r. umowy o zakazie konkurencji należy stosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia tej umowy tj. w 2000r., czy też obowiązujące w 2001r. tj. dokonania wypłaty należności.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r.Dz.U. Nr 14,poz.176) przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 pkt 6, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Art.12 ust.1 stanowi, iż za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
W sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że Skarżąca otrzymała w 2001 r od byłego pracodawcy część należności wynikających z umowy zawartej w 2000r .
W świetle powołanych przepisów za uprawnione Sąd uznał stanowisko organów podatkowych ,które przyjęły ,że otrzymana przez Skarżącą kwota stanowi przychód roku 2001 i powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za ten rok według przepisów w tym roku obowiązujących.
Wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie dotyczyły stosowania zwolnienia od podatku dochodowego do wypłat dokonywanych na podstawie umów o zakazie konkurencji w 2000r., czego wyrazem są również wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Natomiast w związku z wprowadzoną od dnia 01.01.2001r, zmianą w art. 21 ust.1 pkt 3 lit. d ustawy ( Dz. U. z 2000r.,Nr 104 poz. 1104 ) stan prawny w tym zakresie w roku 2001 nie budził żadnych wątpliwości. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.
Stwierdzając ,że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło