III SA 3272/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-19

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Małgorzata Jarecka, Hanna Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który zawarł umowę nabycia lokalu mieszkalnego w 1996 r. i dokonał dalszych wpłat w 1999 r., może odliczyć wydatki mieszkaniowe od dochodu na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 1997 r., zgodnie z art. 2 ust. 4a ustawy z dnia 8 maja 1998 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Podatnik nie realizował żadnego z przedsięwzięć mieszkaniowych przed 1 stycznia 1997 r., a umowa nabycia lokalu mieszkalnego z 1996 r. była zdarzeniem jednorazowym, mimo płatności ratalnej. W związku z tym, wydatki poniesione w 1999 r. nie uprawniają do odliczenia od dochodu na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 1997 r., a jedynie od podatku zgodnie z art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stan faktyczny
Skarżący R. W. domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., powołując się na możliwość odliczenia wydatków mieszkaniowych od dochodu. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że skarżący nie spełnił warunków do skorzystania z ulgi na zasadach przejściowych, gdyż nie realizował żadnych inwestycji mieszkaniowych przed 1 stycznia 1997 r. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. oddala skargę III SA 3272/03 USASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy W., na podstawie art. 207, art. 21 § 3, art. 72 § 1, art. 74a, art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1, art. 27 a i art. 45 ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm.) odmówił R. W. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. i określił zobowiązanie w tym podatku za 1999 r.. Zdaniem organu podatkowego, strona nie realizowała w 1997 r. inwestycji (budowa budynku mieszkalnego, nadbudowa lub rozbudowa budynku na cele mieszkalne, przebudowa strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na te cele oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym do dnia zasiedlenia tego lokalu), a zatem nie mogła skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 2 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 74, poz. 471) i skorzystać z odliczenia z art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997r. tj. od dochodu. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia podatnik stwierdził, że kwestionowana przez niego decyzja jest niezgodna z Konstytucją RP i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 listopada 1997 r. sygn. akt K 26/97. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt1 oraz art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę przede wszystkim na fakt, że strona nie realizowała – przed 1 stycznia 1997 r. – żadnego z celów wskazanych w treści art. 26 ust. 1 pkt. 5 lit. b, e, f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) tj. nie ponosiła wydatków na: - budowę budynku mieszkalnego, - nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne, - przebudowę strychu, suszarni, albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne, - wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym do dnia ich zasiedlenia. Strona nie mogła, zatem, na podstawie art. 2 ust. 4 a ustawy z 8 maja 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 74, poz. 471), skorzystać z prawa do odliczania od dochodu na zasadach wskazanych w przywołanym art. 26 ustawy. Poniesione przez skarżącego wydatki w 1999 r. z tytułu kontynuacji wykończenia lokalu mieszkalnego uzyskanego od developera Towarzystwa Budowlano Mieszkaniowego,, B." Sp. z o. o. nie upoważniają go do skorzystania – zgodnie z art. 2 ust. 4 a powołanej ustawy z 8 maja 1998 r. z odliczenia poniesionych w 1999 r. wydatków mieszkaniowych od podstawy opodatkowania – według zasad obowiązujących przed 1 stycznia 1997r. Wydatki te mogą być – w ocenie organu podatkowego – odliczone od podatku zgodnie z art. 27 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. W. wniósł o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej W W. z dnia [...] października 2003 r. Zarzucił jej naruszenie przepisów Konstytucji RP poprzez łamanie następujących zasad konstytucyjnych: demokratycznego państwa prawa, równości wobec prawa podmiotów indywidualnych i prawnych, nie działania prawa wstecz, stabilności prawa, zaufania do państwa, ochrony rodziny. Podniósł również zarzut niezgodności rozstrzygnięcia z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 1997 r. sygn. akt K 26/97. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśnił, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 1997r. dotyczył stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 1 pkt 12 i 15 w związku z art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 1996r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim wprowadzając nowe unormowania prawne uchylono dopuszczalność odliczenia od dochodu podatnika kwot wydatkowanych po 1 stycznia 1997r. na wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. b, e, f ustawy z 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych ( w stanie prawnym przed 1 stycznia 1997 r.) w sytuacji, w której pewnego rodzaju aktywność dała już podstawę do dokonania takich odliczeń w 1996 r. lub w latach poprzednich. Rozpoznając spór Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy podatkowe obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy oraz zastosowały właściwie przepisy prawa materialnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 25 listopada 1997r. sygn. K 26/97 orzekł:, że,, art.1 pkt 12 i pkt 15 w związku z art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 137, poz. 638) w zakresie, w jakim wprowadzając nowe unormowania prawne uchyla dopuszczalność odliczenia od dochodu podatnika kwot wydatkowanych po dniu 1 stycznia 1997 r. na wydatki podatnika poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. b, e i f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 1993 r. Dz. U. Nr 90, poz. 416; zm.: Nr 114, poz. 507, Nr 134, poz. 646; z 1994 r.: Nr 43, poz. 163, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602, Nr 126, poz. 624 i 626; z 1995 r. Nr 5, poz. 25, Nr 133, poz. 654; z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 87, poz. 395, Nr 137, poz. 638, Nr 147, poz. 686, Nr 156, poz. 776; z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 30, poz. 164) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997 r., w odniesieniu do sytuacji, w których budowa danego budynku mieszkalnego, nadbudowa lub rozbudowa danego budynku na cele mieszkalne lub przebudowa danego strychu, suszarni albo przystosowania innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie danego lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, dały już podstawę do dokonania takich odliczeń w 1996 roku lub w latach poprzednich jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) przez to, że narusza zasady pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa". Przepis art. 217 Konstytucji RP stanowi, iż,,nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy". Zatem do sfery wyłączności ustawowej, zgodnie z powołanym przepisem, zastrzeżone są zasady przyznawania ulg w podatkach i zasady te muszą być interpretowane w sposób ścisły. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 maja 1998r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 74, poz. 471) do powołanej ustawy z dnia 21 listopada 1996r. wprowadzono zmianę poprzez dodanie przepisu art. 2 ust. 4 a w następującym brzmieniu:,, Podatnikom, którzy w latach nabyli prawo do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na cele określone w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit b), e) i f) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 1997r. i po tym dniu dokonali dalszych wydatków na budowę budynku mieszkalnego, nadbudowę lub rozbudowę tego budynku na cele mieszkalne lub przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu, przysługuje prawo do odliczenia tych wydatków na zasadach określonych w art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997r.". Skarżący przed dniem 1 stycznia 1997r. nie podjął się realizacji żadnego z ww. przedsięwzięć mieszkaniowych. Z niekwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego wynika, iż w dniu [...] września 1996r. zawarł on z Towarzystwem Budowlano Mieszkaniowym,, B." Sp. z o. o. wstępną umowę kupna- sprzedaży lokalu mieszkalnego i zobowiązał się wnosić wpłaty częściowe na zakup tego lokalu w terminach oraz wysokości określonych w harmonogramie. Dopiero w dniu [...] lutego 2000r. została zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży w formie aktu notarialnego. Powyższą umowę nabycia lokalu mieszkaniowego należy ocenić jako zdarzenie jednorazowe, pomimo iż zapłata należności następowała w ratach. W tej sytuacji poniesione przez podatnika wydatki w 1999r. nie uprawniają go w świetle art. 2 ust. 4a cyt. ustawy z dnia 8 maja 1998r. do odliczenia ich od podstawy opodatkowania według zasad obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1997r. tj. od dochodu i mogą być odliczone od podatku stosownie do postanowień art. 27a powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Reasumując powyższe, należy uznać zarzuty skargi za pozbawione podstaw prawnych i wobec tego wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty nie mógł być przez organy podatkowe uwzględniony. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło