III SA 3301/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-14

Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Krystyna Chustecka, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która sprowadziła z zagranicy i odsprzedała w krótkim czasie cztery samochody osobowe z zyskiem, jest podatnikiem podatku od towarów i usług, nawet jeśli nie prowadzi formalnie działalności gospodarczej i pobiera rentę?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która w krótkim okresie nabywa i odsprzedaje z zyskiem samochody osobowe sprowadzone z zagranicy, spełnia przesłanki uznania jej za podatnika podatku od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nawet jeśli nie prowadzi formalnie działalności gospodarczej. Działalność ta nie musi pokrywać się z potocznym rozumieniem działalności gospodarczej. W związku z tym ciążyły na niej obowiązki podatkowe, a organy podatkowe miały podstawy do określenia zaległego podatku i odsetek.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. sprowadził z Holandii cztery samochody osobowe w okresie od lipca do października 2001 r. i odsprzedał je w krótkim czasie po ich nabyciu z zyskiem. Organy podatkowe uznały go za podatnika VAT i określiły zaległe zobowiązanie podatkowe oraz odsetki. Skarżący kwestionował status podatnika, powołując się na brak formalnej działalności gospodarczej, zły stan zdrowia i pobieranie renty, a także na przepisy dotyczące zwolnień dla sprzedaży używanych samochodów i obrotu do 10 000 EURO. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania p. J. P. od decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2001 r. uchyliła w całości decyzję organu pierwszej instancji i określiła podatnikowi: za sierpień 2001 r. zobowiązanie w kwocie [...] zł, zaległość w tej samej wysokości i odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł, za wrzesień 2001 r. zobowiązanie w kwocie [...] zł, zaległość w tej samej wysokości i odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł, 3. za październik 2001 r. zobowiązanie w kwocie [...] zł, zaległość w tej samej wysokości i odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej decyzji Izba Skarbowa powołała art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 3, art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm. ) oraz art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 pkt 1 art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). W uzasadnieniu Izba Skarbowa podała, że podatnik sprowadził z Holandii w okresie lipiec, sierpień i październik 2001 r. cztery samochody osobowe (na podstawie SAD z dnia [...] lipca 2001r. samochód marki Peugeot 405, rok produkcji 1992; na podstawie SAD z dnia [...] sierpnia 2001 r. samochód marki Renault Laguna, rok produkcji 1994; na podstawie SAD z dnia [...] sierpnia 2001 r. samochód marki Peugeot 405, rok produkcji 1993; na podstawie SAD z dnia [...] października 2001 r. samochód marki Citroen Xantia, rok produkcji 1993 r.). W wyniku czynności kontrolnych [...] Urząd Skarbowy w R. ustalił, że p. J. P. dokonał sprzedaży tych samochodów przed zarejestrowaniem ich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniach: [...] sierpnia 2001 r. (Peugeot 405), [...] sierpnia 2001 r. (Renault Laguna),[...] września 2001 r. (Peugeot 405) oraz [...] października 2001 r. (Citroen Xantia), za cenę znacznie przewyższającą cenę ich zakupu. W świetle tych okoliczności organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że p. J. P. dokonał zakupu samochodów osobowych w celu ich dalszej odsprzedaży i w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Dlatego też na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy należało uznać go za podatnika podatku od towarów i usług i określić mu zaległe zobowiązanie Izba Skarbowa, rozpatrując odwołanie, uznała, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo określił podstawę opodatkowania. Dlatego uchyliła jego decyzję i stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zmniejszyła wysokość zobowiązań ciążących na stronie. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Izba Skarbowa podała, że bezpospornym w sprawie jest, że p. J. P. nie naliczył i nie odprowadził należnego podatku od towarów i usług mimo, że od dnia [...] sierpnia 2001 r. tj . od dnia dokonania sprzedaży pierwszego samochodu osobowego podlegał obowiązkom w podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, że działalność podatnika wyczerpywała przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Stwierdziła też, iż strona w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie wywiązywała się również z innych obowiązków podatnika podatku od towarów i usług. Nie prowadziła ewidencji, o której mowa w art. 27 ust. 4 wymienionej wyżej ustawy, nie składała deklaracji podatkowych w myśl art. 10 ust. 1, a także nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, stosownie do art. 9. Izba Skarbowa podniosła, że nie dopełniając powyższych warunków podatnik nie mógł skorzystać z podstawowego prawa podatnika podatku od towarów i usług tj . prawa do obniżenia należnego podatku z tytułu sprzedaży towarów o podatek naliczony przy ich zakupie, który w przypadku importu towarów stanowi suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji, o których mowa w art. 11b. Izba Skarbowa wyjaśniła też, iż z uwagi na to, że przepisy ustawy w przypadku działalności polegającej na odsprzedaży samochodów pochodzących z importu przewidują prawo do obniżenia podatku należnego od sprzedaży tych samochodów w kraju, w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom podatnika zawartym w odwołaniu, nie miał zastosowania § 69 ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 2 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245, ze zm.). Przepis ten miał zastosowanie w przypadku odsprzedaży używanych samochodów gdy podatnik jest pozbawiony prawa do obniżenia podatku wynikającego z ustawy, w sytuacji odsprzedaży samochodów osobowych, które uprzednio nabył w kraju i w których cenie pośrednio zawarty był podatek nie do odliczenia. Organ odwoławczy nie zgodził się też ze stanowiskiem strony, że w sprawie miały zastosowanie zwolnienia, o których mowa w art. 14 ust. 1, a także art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy. Podał, że zwolnień kwotowych, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1, nie stosuje się na podstawie ust. 10 pkt 1 lit. b tego artykułu, do podatników sprzedających wyroby akcyzowe, z wyjątkami wymienionymi w tym przepisie. Wyjątki te nie obejmowały wyrobów - samochodów - sprzedawanych przez podatnika. Zatem niezależnie od wielkości osiągniętych przychodów p. J. Pogodziński nie mógł wybrać zwolnienia, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wyjaśnił także, iż w sprawie nie miało zastosowania zwolnienie przedmiotowe, wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy. Sprzedane samochody nie stanowiły bowiem w świetle definicji wynikającej z art. 4 ustawy "towarów używanych". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję Izby Skarbowej w Warszawie p. J. P. zarzucił, że została ona wydana niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Podniósł, że art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym mówi, iż obrót nie przekraczający 10000 EURO jest z mocy ustawy zwolniony z podatku VAT. Nie zgodził się też ze stanowiskiem organów podatkowych, że prowadził działalność gospodarczą. Podniósł, że od 2000 r. do chwili obecnej takiej działalności nie wykonuje gdyż jest chorym człowiekiem i pobiera rentę z ZUS w wys. [...] zł miesięcznie. Opisał swoją w trudną sytuację finansową i rodzinną. Aby utrzymać rodzinę chwyta się najróżniejszych dorywczych zajęć. Powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. , z których wynika, że zwalnia się od podatku od towarów i usług odsprzedaż używanych samochodów osobowych oraz innych samochodów o ładowności do 50 0 kg dokonywanej przez podatników, którzy nie byli użytkownikami tych samochodów. Ponadto powołał się na art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy podkreślając, że nabył samochody używane przez poprzedniego użytkownika, o czym świadczył ich stan techniczny i rok produkcji. W związku z powyższym skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w całości. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w całości. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 15 3, poz. 1271, ze zm.) przejął sprawę do rozpoznania, zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa w W. prawidłowo zastosowała obowiązujące przepisy prawa materialnego, nie popełniła też uchybień procesowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, potwierdzone zgromadzonym w postępowaniu podatkowym materiałem dowodowym, Sąd nie dopatrzył się błędu w stanowisku organów podatkowych, że skarżący z tytułu sprzedaży sprowadzonych z zagranicy czterech samochodów osobowych był podatnikiem podatku od towarów i usług. Spełniał bowiem przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 powołanej ustawy. Przepis ten za podatników podatku od towarów i usług uważał m.in. osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a także eksport i import towarów lub usług, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej... Fakt, że skarżący w krótkim czasie od lipca do października 2001 r. nabył cztery samochody osobowe, które po kilkunastu dniach odsprzedawał z zyskiem osobom trzecim świadczy o jego zamiarach: częstotliwego wykonywania czynności sprzedaży, a także o nabywaniu samochodów w celu ich odsprzedaży, które odpowiadają wymienionym wyżej przesłankom działalności charakteryzującej podatnika podatku od towarów i usług. Działalność ta nie musi pokrywać się z pojęciem działalności gospodarczej zdefiniowanej w innych przepisach, a także z potocznym rozumieniem tego określenia, które przedstawia w skardze p. J. P. , podnosząc, że od 2000 r. takiej działalności nie prowadzi gdyż nie pozwala mu na to stan zdrowia, o czym świadczy pobierana renta. Jednocześnie skarżący przyznaje, że podejmuje różnego rodzaju prace dorywcze o zarobkowym charakterze. Dlatego też przypisanie przez organy podatkowe tego stanu faktycznego do dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym odpowiadało prawu. Ponieważ skarżący z racji wykonywanych czynności był podatnikiem podatku od towarów i usług ciążyły na nim określone prawem obowiązki, których nie dopełnił, zakładając błędnie, że go nie dotyczą. Dlatego też organy podatkowe miały podstawy do wszczęcia postępowania podatkowego i określenia zaległego podatku oraz odsetek za zwłokę. Rację ma też Izba Skarbowa, że w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży były samochody osobowe, które jako wymienione w zał. nr 6 do ustawy pod poz. 5, stanowiły wyroby akcyzowe, podatnik nie miał prawa do zwolnienia, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1. Zastosowanie tego przepisu, zwalniającego od podatku podatników, u których wartość sprzedaży towarów nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej kwocie 10 000 EURO, było na podstawie art. 14 ust. 10 pkt 1 lit. b wyłączone w stosunku do podatników sprzedających wyroby akcyzowe, z wyjątkiem wyrobów wymienionych w zał. nr 6 poz. 8, 9, 11, 16, 17 i 20. Samochody osobowe, o czym była mowa wyżej, wymieniono pod poz. 5 tego załącznika, a więc zwolnienie, na które w skardze powołuje się podatnik (wskazując błędnie na art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy), nie dotyczyło ich sprzedaży. Oczywiście niesłuszny jest bliżej nieumotywowany zarzut naruszenia rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. Akt ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania; obowiązek podatkowy powstał bowiem w 2001 r. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 5) Izba Skarbowa, stosownie do art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, prawidłowo wyjaśniła, ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dlaczego w tej sprawie nie miał zastosowania § 69 pkt 9 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 1999 r. Niezasadny jest także zarzut niezastosowania w sprawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy. Również i to zwolnienie nie dotyczyło skarżącego. Pojęcie towarów używanych stosowane w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie pokrywa się z powszechnym rozumieniem tego określenia, na które skarżący powołuje się w skardze. Zostało ono zdefiniowane w art. 4 pkt 7 lit. b ustawy. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem "towar używany" rozumie się towary, których okres używania przez podatnika dokonującego ich sprzedaży wyniósł co najmniej pół roku. Tego wymagania skarżący nie spełnił, sprzedając samochody po upływie kilkunastu dni od ich sprowadzenia. Wobec powyższego Sąd, nie znajdując przesłanek od uwzględnienia skargi, był zobowiązany na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) do jej oddalenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło