III SA 512/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-08
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Sylwester Golec, Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana urzędowej wykładni przepisów prawa przez Ministra Finansów może stanowić "istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję" uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Zmiana urzędowej wykładni przepisów prawa przez Ministra Finansów nie może być traktowana jako istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję, a tym samym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania służy weryfikacji decyzji z powodu wad procesowych, a nie samej wykładni prawa.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo wniosło o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie odpowiedzialności podatkowej jako płatnika. Jako przesłankę wznowienia wskazano zmianę interpretacji przepisów prawa przez Ministra Finansów dotyczącą skutków podatkowych umorzenia udziałów. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak oceny meritum sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, asesor WSA Sylwester Golec,, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Protokolant Krzysztof Zaorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] P. S-ka z o.o. w R. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia[...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych -oddala skargę-
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2002 r. Przedsiębiorstwo [...] "P" spółka z o.o. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego decyzja ostateczną inspektora kontroli skarbowej z urzędu kontroli skarbowej w R. z dnia [...].09.2000 r. znak: [...] w sprawie odpowiedzialności tej spółki jako płatnika za niedobranie i nie wpłacenie zryczałtowanego podatku dochodowego od umorzonych udziałów za 1999 r.
We wniosku jako przesłankę wznowienia wskazano zmianę interpretacji przepisów prawa przez Ministra Finansów w zakresie skutków w podatku dochodowym nabywania przez spółki z o.o. i akcyjne własnych udziałów lub akcji w celu ich umorzenia dokonanych na podstawie przepisów kodeksu handlowego, która ukazała się w dniu 7 marca 2002 r.
Zdaniem spółki ponieważ interpretacja ta jest sprzeczna z wcześniejszym stanowiskiem Ministra Finansów w sprawie, na podstawie której inspektor kontroli skarbowej wydał decyzję to zastosowanie się przez podatnika do urzędowej interpretacji Ministra Finansów wydanej w dniu 31 sierpnia 1999 r. nie może podatnikowi szkodzić i prowadzić do nierównego traktowania podatników, bo jest to sprzeczne z art.32 Konstytucji RP.
Postanowieniem z dnia [...].08.2002 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie w dniu [...].10.2002 r. decyzją znak [...] odmówił uchylenia powołanej wyżej decyzji ostatecznej inspektora kontroli skarbowej, z uwagi na brak przesłanek ustawowych określonych w art.240 ustawy -Ordynacja podatkowa do jej uchylenia.
Od decyzji tej spółka wniosła odwołanie, którego nie uwzględnił Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej i decyzją z dnia [...].02.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję wydana w pierwszej instancji.
Na decyzję wydaną w trybie odwoławczym wniesiona została skarga do naczelnego Sadu Administracyjnego, w której strona wnosi i uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów art.240 par.1 pkt 5, art.243 i 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art.10 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych uzasadniając skargę przede wszystkim tym, że zastosowanie się przez spółkę do poprzedniej wykładni zawartej w piśmie Ministra Finansów z dnia [...].08.1999 r. Nr [...] spowodowało niewniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji inspektora kontroli skarbowej z dnia [...].09.2000 r. oraz to, że w decyzjach wydanych po wznowieniu postępowania nie dokonano oceny samego zagadnienia, czy umorzenie udziałów bez obniżenia kapitału zakładowego przez Przedsiębiorstwo [....] "P" powodowało konieczność naliczenia i odprowadzenia podatku dochodowego, odmówiono wznowienia postępowania bez rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271 z póżn. zm./z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/Dz. U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./, zaś weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/.
Zgodnie z art.97 par.1 ustawy Przepisy wprowadzające/.../ sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości stwierdził, iż skarga nie jest zasadna.
Ordynacja podatkowa, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych.
W niniejszej sprawie chodzi o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246 Op/
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej.
Art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
- okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,
- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. - II SA 1241/98, LEX nr 41894).
Do rozstrzygnięcia Sądu pozostaje zatem kwestia, czy zmiana wykładni urzędowej Ministra Finansów wydanej na podstawie art.14 par.3 ustawy-Ordynacja podatkowa, może być potraktowana jako "istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję", czyli przesłanka wznowienia, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu, organy kontroli skarbowej trafnie oceniły, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, na którą powołała się strona, wnosząc żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną dotyczącą odpowiedzialności płatnika za zobowiązania podatkowe.
Wskazać także należy, iż w zaistniałej sytuacji nie zachodzi również żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania.
Za podstawę do wznowienia postępowania nie można uznać wykładni przepisów prawa dokonanej przez Ministra Finansów, na który powołała się Skarżąca, bowiem z utrwalonego już orzecznictwa SN i NSA wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego, w tym przypadku przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania, która dodatkowo w przedmiotowej sprawie nie istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Nie można się również zgodzić ze stroną skarżącą, iż samo wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowaniu świadczy o przyznaniu racji skarżącemu co do istnienia w sprawie przesłanek wznowienia.
Zgodnie z art.242 par.2 ustawy-Ordynacja podatkowa/w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r./postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia jak i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Celem tego etapu postępowania jest zbadanie przesłanek wznowienia wskazanych przez stronę, a więc przede wszystkim ustalenie czy przesłanki te rzeczywiście w sprawie występują i jaki mają wpływ na dotychczasowe rozstrzygnięcie. W zależności od wyników tego postępowania organ wydaje jedną z decyzji wymienionych w art.245 ustawy - Ordynacja podatkowa. Skoro zatem organ prowadzący postępowanie stwierdził brak przesłanek określonych w art.240 ustawy-Ordynacja podatkowa słusznie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej.
Sąd nie uznał za zasadny zarzutu strony skarżącej, iż organy skarbowe odmówiły wznowienia postępowania i nie rozpatrzyły sprawy, ponieważ w aktach sprawy złożonych do Sądu, znajduje się postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia [...]08.2002 r. Nr [...].Postępowanie zostało wznowione, nie doszło jednak do zmiany lub uchylenia dotychczasowych decyzji, co nie oznacza , iż organ nie rozpoznał sprawy.
Z tych przyczyn skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, skargę jako nieuzasadnioną Sąd oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153, poz.1270/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło