III SA 586/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek,, sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Krzysztof Zaorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi [...] M. S.C. [...] w T. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych -oddala skargę- Decyzją z [...] lutego 2003 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) i art. 26 ust. 2 i 4 w związku z art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 z późn. zm.), po zapoznaniu się z wnioskiem [...] "M." S.C. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] listopada 2002 r. , postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją z [...] listopada 2002 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dwunastu decyzji ostatecznych inspektora kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z [...] lipca 2000 r. wydanych w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń - grudzień 1999 r. Organ kontroli skarbowej uznał, że [...] "M." nie dotrzymało terminu z art. 249 §1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Decyzje zostały doręczone w dniu 31 lipca 2000 r., zaś żądanie stwierdzenia nieważności datowane jest na 10 września 2002 r. Odnosząc się do przywołanego we wniosku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z [...] marca 2002 r. , [...] wyjaśniono, że wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności §16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 2, poz. 3 z późn. zm.) z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Wskazane natomiast przez Stronę we wniosku przepisy §2, §4 oraz §22 cytowanego rozporządzenia, które stanowiły podstawę decyzji wydanych przez inspektora kontroli skarbowej, nie były przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Przepisy te nie zostały uchylone ani też zmienione w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wyjaśnili, że całe rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego jest niezgodne z art. 217 Konstytucji RP. Ponadto podkreślili, że innym podatnikom (zamieszkałym w O. oraz w W.) organy podatkowe "umorzyły postępowanie w sprawie, a stan faktyczny był taki sam jak u nas i zwróciły pobrany podatek akcyzowy". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] listopada 2000 r. Sąd Rejonowy w T. skazał M. M, wspólnika odpowiedzialnego za prowadzenie księgowości w Spółce z art. 52 §2 Kks w związku z art. 6 §2 Kks z oskarżenia inspektora kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. w związku z wydaniem dwunastu decyzji. Po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z [...] marca 2002 r., w którym uznano że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego jest niezgodne z art. 217 Konstytucji RP , Sąd Okręgowy w P. po złożeniu przez podatnika wniosku o wznowienie postępowania umorzył postępowanie karne przeciwko M. M., gdyż inspektor wycofał akt oskarżenia. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł o jej oddalenie , podkreślając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), zaś weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 97 §1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z kolei z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji ) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że decyzja ta odpowiada prawu. Skład orzekający podkreśla, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) . Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla również ramy powierzonej Sądowi administracyjnemu kontroli legalności decyzji wydanych przez właściwy organ w tym nadzwyczajnym postępowaniu w instancji odwoławczej. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z treścią art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w sprawie), organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Po rozpoznaniu sprawy skład orzekający Sądu stwierdza, że prezentowane przez skarżących stanowisko, a także przytoczona w skardze argumentacja nie zasługują na aprobatę. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 31 lipca 2000 r. doręczono prawidłowo dwanaście decyzji inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] lipca 2000 r. Zatem roczny termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji upływał z dniem 31 lipca 2001 r. Niesporne jest też, że stosowne żądanie nosi datę 10 września 2002 r. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa i prawidłowo uzasadniły przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wydanych decyzji. Od decyzji inspektora kontroli skarbowej spółka nie wnosiła odwołania do Izby Skarbowej, występując zaś z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji po upływie dwóch lat od ich doręczenia nie mogła spowodować ich wyeliminowania w tym nadzwyczajnym trybie. W związku z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w takim stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Termin przewidziany w art. 249 §1 Ordynacji podatkowej jest terminem przedawniającym. Jego upływ powoduje, że wygasa możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (por. B. Brzeziński i inni. Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 809). Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.