III SA 691/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Krystyna Nowak Sędziowie NSA Antoni Hanusz (spr.) Grzegorz Krzymień Protokolant Grażyna Cikowska po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004r. sprawy ze skargi M. W. - PHU "W" na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2002r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. PHU "W." od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].06.2001r. Nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 1999r., Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, w wyniku kontroli skarbowej stwierdzono, iż M. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU "W." z naruszeniem art. 19 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 54 ust. 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.), odliczał w okresie od stycznia do listopada 1999r. podatek wynikający z faktur wystawionych przez firmę "F." F. P. oraz Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Produkcyjno - Usługowe "D." Sp. z o.o. Nieprawidłowość ta polegała na obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez wyżej wskazane podmioty, które nie posiadały ich kopii oraz nie wykazały sprzedaży i podatku należnego z tych dokumentów w deklaracjach VAT-7 za odpowiednie miesiące. Wobec tego Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...].06.2001r. Nr [...] skorygował rozliczenie podatku za ww. miesiące i określił w prawidłowej wysokości kwotę zwrotu różnicy podatku, kwoty nienależnie otrzymanego przez podatnika zwrotu podatku, stanowiące zaległość podatkową w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a także obliczył odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji. W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła błędy formalne wynikające z naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz błędy merytoryczne związane z naruszeniem art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Nieprawidłowości polegały na nie zebraniu materiału dowodowego, pozwalającego na uznanie za udowodnioną tezy o nie zadeklarowaniu i nie rozliczeniu przez firmę "F." podatku wynikającego z faktury nr [...]/99 z dnia [...].04.1999r. wystawionej na jej rzecz. W szczególności za taki dowód nie można uważać, zdaniem strony, decyzji Urzędu Skarbowego w T. określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia 1999r. do sierpnia 2000r. Natomiast w zakresie błędów merytorycznych strona zakwestionowała dokonaną przez Inspektora wykładnię oraz subsumpcję przepisów art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług, § 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 8 powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego z dnia 15.12.1997r. w rezultacie, której została pozbawiona prawa do odliczenia podatku z faktur wystawionych przez firmy "F." i "D.". 2. Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazała, iż materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony zgodnie z wymogami określonymi w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wobec tego wynikający z niego stan faktyczny nie może budzić zastrzeżeń. Izba Skarbowa za bezzasadne uznała również argumenty dotyczące nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz cytowanego wyżej rozporządzenia wykonawczego. Według niej ustalone w sprawie okoliczności faktyczne stanowiły podstawę zgodnie z art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym § 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 9 powołanego rozporządzenia z 15.12.1997r., do pozbawienia strony prawa do odliczenia podatku z faktur otrzymanych od firmy "F." i spółki "D.". 3. Na powyższą decyzję M. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej, iż wydana została z naruszeniem art. 123 Ordynacji podatkowej oraz art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł przede wszystkim, iż mimo wniosku podatnika o przeprowadzenie dowodu Izba nie przedstawiła decyzji Urzędu Skarbowego w T. w sprawie określenia firmie "F." podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 1999r. do sierpnia 2000r. W związku z tym nie mógł w pełni ustosunkować się do zarzutów stawianych mu w ww. decyzjach. Ponadto skarżący zarzuca organowi odwoławczemu, iż przed wydaniem decyzji nie udzielił mu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czym naruszył art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast powyższe uchybienia uniemożliwiły mu uczestniczenie w postępowaniu odwoławczym. Według skarżącego nie jest prawdziwe stwierdzenie Izby Skarbowej, że spółka "D." nie złożyła deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do listopada 1999r. Jego zdaniem faktem bezspornym jest, iż wspomniane deklaracje zostały złożone, a co najmniej dwie z nich tj. za marzec i maj 1999r., zostały złożone w ustawowym terminie. W związku z tym zachodzi przesłanka opisana w § 54 ust. 4 cytowanego rozporządzenia wykonawczego z 15.12.1997r., a zatem pomimo braku w spółce "D." kopii wspomnianych faktur, skarżący nabył i nie utracił prawa do rozliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych dokumentów. Skarżący twierdzi również, iż w świetle postanowień art. 302 Ordynacji podatkowej, jak również art. 13 i 15 ustawy z dnia 13.10.1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Nr 132, poz. 702 ze zm.) nie miał żadnych możliwości uzyskania informacji dotyczących kontrahentów, jakie według organów podatkowych powinien posiadać dla skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W okresie współpracy ze spółką "D." kilkakrotnie występował do Urzędu Skarbowego w T. o udzielenie informacji odnośnie tego podmiotu. Uzyskane potwierdzenie występowania tej spółki w rejestrze podatników od towarów i usług utwierdzało go w przekonaniu co do zasadności wyboru spółki "D." jako "właściwego" partnera handlowego. Skarżący podważa także interpretację art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z § 54 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 15.12.1997r. przedstawioną przez Izbę Skarbową w zaskarżonej decyzji. Podnosi, iż wykładnia językowa art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wskazuje, że podatnik ma prawo obniżyć swój podatek o podatek naliczony w zakupach dokonanych od innego podatnika. Czynienie podatnika, a więc nabywcę, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, odpowiedzialnym za działanie bądź zaniechanie płatnika (sprzedawcę) lub organy państwa powodowałoby, iż art. 19 ustawy byłby zupełnie niezrozumiały. 4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem zarzuty tam zawarte uważa za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejsza sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W toku postępowania poza sporem pozostawał fakt, iż kontrahenci skarżącego, a więc spółka "F." wystawiła fakturę, która nie była ewidencjonowana rejestrze sprzedaży, a podatek wykazany w niej nie został zadeklarowany w rozliczeniu za odpowiedni miesiąc. Kontrahent ten nie posiadał kopii wystawionej faktury, a także nie wykazał transakcji i wartości należnego podatku w deklaracji VAT-7 za miesiąc, w którym wystawiono fakturę. Podobne nieprawidłowości w zakresie dokumentowania sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług występują w przypadku faktur wystawionych skarżącemu przez Spółkę "D.". Deklaracja ta bądź nie wykazywała żadnych zakupów i sprzedaży oraz podatku należnego i naliczonego, bądź w ogóle ich nie składano lub składano w niewłaściwym terminie wobec czego należało uznać, że nie zapłacono przez tę spółkę podatku od towarów i usług, który jednak został odliczony przez skarżącego. Na tym tle zarysował się przedmiot sporu w niniejszej sprawie prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów przewidzianego w przepisie art. 19 ust. 1 powoływanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W świetle analizowanego stanu faktycznego oraz stanu prawnego należy stwierdzić, iż skarżącej nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego z faktur wystawionych przez firmę "F." oraz spółkę "D." ponieważ brak było kopii tych dokumentów u sprzedawców. Jednocześnie kontrahenci skarżącej spółki nie wykazali w deklaracjach podatkowych VAT-7 podatku należnego oraz nie uiszczali tego podatku. Organy podatkowe słusznie zatem zwracają uwagę, iż przewidziana w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zasada potrącalności nie ma charakteru bezwarunkowego. Zasada ta podlega bowiem ograniczeniom, o których mowa w § 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.). Nabywca nie może obniżyć podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktury, gdy jej wystawca nie posiada kopii i nie uwzględnił w niej sprzedaży w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący nie mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez firmę "F." i "D.". Bez znaczenia pozostają w takim przypadku uwagi skarżącego, iż pozbawienie go prawa do odliczenia podatku naliczonego nakłada na niego odpowiedzialność za działanie bądź zaniechanie działania ze strony jej kontrahentów. Natomiast bezsporne jest naruszenie przez podatkowy organ odwoławczy postanowień art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa rzeczywiście nie wyznaczyła skarżącemu 3 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie Sądu uchybienie to nie mogło jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).