III SA 704/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Krystyna Nowak (spr.), Sędziowie NSA (del.) Antoni Hanusz, Grzegorz Krzymień, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...].02. 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, iż brak jest przesłanki do orzeczenia jak w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 3) zasądza od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 159,40 zł (sto pięćdziesiąt dziewięć zł 40 gr) Decyzją z [...].02.2002 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2001 r. Nr [...] umarzająca, wobec D. P. właściciela firmy A. Import-Eksport, postępowanie w sprawie zwrotu podatku akcyzowego obliczonego w dokumencie odprawy celnej SAD Nr [...] z [...] maja 1999 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że podatnik uchybił terminowi do złożenia żądania zwrotu podatku wskazanemu w art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług, który to termin (miesięczny) miał charakter materialny i nie mógł być przywrócony na zasadach przewidzianych dla terminów procesowych. Wprawdzie 12 maja 1999 r. Sp. z o.o. C. Polska będąca przedstawicielem skarżącego w sprawach dotyczących importu towarów skierowała do Urzędu Celnego wniosek o wydanie decyzji, w której zgłoszenie celne zostałoby uznane za nieprawidłowe w części dotyczącej podatku akcyzowego - na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, ale - zdaniem organu odwoławczego - agencji celnej nie można było uznać za pełnomocnika podatnika w rozumieniu art. 136 i 137 § 1 Ordynacji podatkowej. Sam podatnik złożył stosowny wniosek dopiero 13 lipca 2001 r. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 208 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług... i przepisów o postępowaniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 145 § 1 i art. 169 § 1 w zw. z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie pełnomocnictwa w toczącym się postępowaniu mimo, że w uzasadnieniu Izba Skarbowa odwołała się do dokumentów złożonych przez pełnomocnika. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - w odniesieniu od naliczenia podatku akcyzowego - złożył 14 maja 1999 r. agent celny A. P. występujący w imieniu skarżącego. Ponowne złożenie wniosku przez niego samego było spowodowane błędną informacją z Urzędu Skarbowego, że wniosek z 14 maja nie wpłynął; w dalszej części skargi jako data złożenia wniosku wskazany został 12 maja. Zdaniem skarżącego brak wniosku z 12 maja winien być usunięty w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie wskazując, iż w odwołaniu D. P. stwierdził, że wniosek z 12 maja złożył przedstawiciel i pełnomocnik firmy A. Sp. "C.". Dlatego Izba uznała dalsze wyjaśnienie tej kwestii za zbędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził i zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na siedzibę organu, którego decyzja była przedmiotem zaskarżenia, właściwym do rozpoznania skargi D. P., na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Oceniając sprawę w granicach przedmiotu zaskarżenia Sąd doszedł do przekonania, że miało w niej miejsce naruszenie przepisów w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, a zatem, że wyczerpana została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) zapisana została zasada dwuinstancyjności postępowania. Przepis ten odniesiony do uprawnień organu odwoławczego wskazanych w art. 233 Ordynacji pozwalał na stwierdzenie, że podatnik, który decyduje się na wniesienie odwołania ma prawo oczekiwać dwukrotnego rozpoznania dotyczącej go sprawy w jej całokształcie. Tymczasem z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynikało, że organ I instancji w ogóle nie odniósł się do kwestii wniosku o sprostowanie obliczenia podatku z 12 maja 1999 r., chociaż jak sugerował skarżący złożenie przez niego wniosku z 13 lipca 2001 r. spowodowane było informacją z Urzędu Skarbowego, że wniosek wcześniejszy nie wpłynął. Wprawdzie we wniosku z 13.07.2001 r. skarżący nie wspomniał, iż analogiczny wniosek w jego sprawie został złożony wcześniej (postępowanie podatkowe jest "pisemne" art. 126 Ordynacji podatkowej) ale już w odwołaniu ta kwestia została podniesiona. Organ odwoławczy miał zatem obowiązek wynikający z art. 122 Ordynacji podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Izba Skarbowa nie wykonała dyspozycji tego przepisu. W momencie podejmowania decyzji dysponowała zarówno zgłoszeniem celnym, którego sprawa dotyczyła jak i wnioskiem o sprostowanie zgłoszenia w części dotyczącej podatku akcyzowego. Ani zgłoszenia ani wniosku nie podpisał Prezes czy inna osoba uprawniona do reprezentowania Spółki z o.o. C. (osoby prawnej). Podpisali je, na co zwracał uwagę skarżący, agenci celni - osoby fizyczne. Nie można zatem było rozstrzygnąć sprawy bez zapoznania się z pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącego agencji celnej - osobie prawnej i wyjaśnienia relacji między C., a poszczególnymi agentami celnymi. Jednym z załączników do wniosku z 12.05.1999 r. złożonym w Urzędzie Celnym [...] w W. 14.05.1999 r. było "upoważnienie" (poz. 5 spisu załączników). Upoważnienia tego w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi nie było i jak wynikało z treści odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie zapoznawała się z tym dokumentem, chociaż jego treść mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Tak więc poza art. 122 Izba Skarbowa naruszyła także w sposób oczywisty art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w pkt 1 i 3 wyroku. Ponieważ uchylona decyzja - również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - umarzająca postępowanie w ogóle nie nadawała się do wykonania: nie nakładała bowiem na skarżącego wprost jakiegokolwiek obowiązku, jej wyeliminowanie z obrotu prawnego nie dawało mu bezpośrednio uprawnienia do zwrotu podatku akcyzowego pobranego przez płatnika (Urząd Celny) Sąd nie mógł orzekać w przedmiocie ewentualnego zaniechania jej wykonywania na okres do uprawomocnienia się wyroku (art. 152 powoływanego Prawa o postępowaniu...) - pkt 2 wyroku.