III SA 767/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie WSA Grażyna Nasierowska (spr.), NSA Jerzy Rypina, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] grudnia 2001r. odmawiających zwrotu podatku od towarów i usług oddala skargę III SA 767/02 Uzasadnienie Decyzją z [...] czerwca 2001 r., [...] lipca 2001 r. oraz dwiema decyzjami z [...] września 2001 r. Urząd Skarbowy w O. odmówił Z. B., podatnikowi będącemu zakładem pracy chronionej, zwrotu podatku od towarów i usług z tytułu zatrudniania w kwietniu, maju, czerwcu oraz lipcu 2001 r. osób niepełnosprawnych. Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), zgodnie z którym prowadzący zakład pracy chronionej nie ma prawa do częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług, jeżeli w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Urząd Skarbowy uzasadniając stanowisko wyjaśnił, że w dniach, w których podatnik wystąpił z wnioskiem o dokonanie zwrotu kwoty podatku VAT występowała zaległość w podatku od towarów i usług w wysokości 93.178 zł, określona w decyzji z [...] kwietnia 2001 r., nr [...]. Zatem wobec niezachowania warunku przewidzianego w art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT, Urząd Skarbowy odmówił zwrotu podatku z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych w kwietniu 2001 r. w kwocie 28.690 zł (decyzja z [...] czerwca 2001 r.), w maju 2001 r. w kwocie 26.524 zł (decyzja z [...] lipca 2001 r.), w czerwcu 2001 r. w kwocie 25.954 zł (decyzja z [...] września 2001 r.), w lipcu 2001 r. w kwocie 24.525 zł (decyzja z [...] września 2001 r.). Decyzje te stały się ostateczne, bowiem strona nie skorzystała z możliwości wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. Wnioskiem z 5 listopada 2001 r. – na podstawie art. 240 §1 pkt 7 Ordynacji podatkowej – Z. B. wystąpił do Urzędu Skarbowego w O. o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych wyżej wymienionymi czterema ostatecznymi decyzjami . Podatnik twierdził, że na dzień złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług nie posiadał zaległości podatkowych, ponieważ decyzja Urzędu Skarbowego w O. z [...] kwietnia 2001 r., określająca zaległość podatkową w podatku VAT za marzec i sierpień 1996 r. została w całości uchylona decyzją Izby Skarbowej w W. z [...] października 2001 r. Uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2001 r. spowodowało, że decyzja ta nigdy nie istniała. Tak więc podatnik nie posiadał na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT jakiejkolwiek zaległości podatkowej. Postanowieniem z [...] listopada 2001 r. Urząd Skarbowy w O. m.in. na podstawie art. 240 §1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) wznowił postępowanie podatkowe zakończone czterema ostatecznymi decyzjami tego Urzędu. Następnie decyzją z [...] grudnia 2001 r. (sprostowaną postanowieniem z [....] lutego 2002 r. ) tenże Urząd odmówił uchylenia decyzji odmawiających zwrotu podatku VAT z [...] czerwca 2001 r., [...] lipca 2001 r. oraz dwóch decyzji z [...] września 2001 r. Podstawą prawną wydanej decyzji stanowił art. 207 §1, 240 §1 pkt 7, 243§3 oraz art. 245 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Urząd omawiając dotychczasowy przebieg sprawy wyjaśnił, że wprawdzie zaległość wynikała z decyzji Urzędu z [...] kwietnia 2001 r., jednak istnienie zaległości nie było spowodowane decyzją, lecz stanem zaległości, istniejącym w dniu [...] kwietnia 2001 r. oraz określonym zachowaniem podatnika. Fakt niezapłacenia podatku VAT przez podatnika spowodował istnienie zaległości podatkowej na dzień złożenia wniosków. Urząd Skarbowy nie wyjaśnił na podstawie jakiego materiału dowodowego przyjął fakt istnienia zaległości w dniu [...] kwietnia 2001 r. W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego podatnik podkreślił, że jedynie decyzja organu podatkowego może określać zaległość podatkową (art. 21 §3 Ordynacji podatkowej) , a zatem nieistnienie decyzji określającej zaległość podatkową oznacza, że zaległość ta nie istnieje i nigdy nie powstała. Wyeliminowanie decyzji Urzędu Skarbowego z obrotu prawnego powoduje, że w dniach składania wniosków o zwrot podatku VAT nie istniały zaległości podatkowe. Decyzją z [...] lutego 2002 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Izby Skarbowej brak jest podstaw do zastosowania art. 240 §1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, ponieważ decyzje w przedmiocie odmowy zwrotu podatku VAT nie były oparte na innych decyzjach. Izba Skarbowa powtarzając argumentację prawną zawartą w decyzji Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2001 r., przyjęła że istnienie zaległości podatkowej na dzień złożenia wniosków o zwrot wpłaconego podatku VAT spowodowało nie samo wydanie decyzji z [...] kwietnia 2001 r., lecz fakt niezapłacenia podatku VAT. Na powyższą decyzję Izby Skarbowej Z. B. wniósł skargę, zarzucając naruszenie art. 240 §1 pkt 7 oraz art. 21 §1 i §3 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony skarżącej nieistnienie decyzji określającej zaległość podatkową oznacza, że zaległość ta nie istnieje i nigdy nie powstała. Podatnik nie zgodził się z poglądem organu podatkowego, że istnienie zaległości podatkowej na dzień złożenia wniosku o zwrot podatku VAT uzależnione było od woli podatnika oraz że jej istnienie spowodowane było niezapłaceniem podatku wynikającego z decyzji a nie samym wydaniem decyzji. Izba Skarbowa w W. wniosła o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2003 r. Z. B. podniósł, że w podobnych sprawach ze skarg skarżącego, w dniu 29 kwietnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok uchylający zaskarżone decyzje Izby Skarbowej, sygn. akt III SA 2528/01. Na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 13 stycznia 2004 r. pełnomocnik dyrektora Izby Skarbowej w W. złożył pismo z dnia 17 listopada 2003 r., które Sąd włączył do akt. Z pisma tego wynika, że decyzja z [...] kwietnia 2001 r. określająca zaległość podatkową została decyzją Izby Skarbowej z [...] października 2001 r. uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Urząd Skarbowy wydał nową decyzję w dniu [...] grudnia 2001 r. określającą zaległość podatkową za sierpień 1996 r. Decyzję tę doręczono podatnikowi 19 grudnia 2001 r. Podatnik nie wniósł od niej odwołania, zatem decyzja stała się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Występowanie zaległości w podatkach, o których stanowi art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) stanowi określony wynik ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ podatkowy. Prawidłową podstawę prawną do wznowienia postępowania w sprawie niniejszej mógł stanowić zatem jedynie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Obowiązkiem organu II instancji było rozważenie zatem, czy w świetle decyzji Izby Skarbowej w W. z [...] października 2001 r. nie została ujawniona nowa okoliczność, istniejąca w chwili wydawania decyzji z [...] czerwca 2001 r., [...] lipca 2001 r. oraz dwóch decyzji z [...] września 2001 r. , lecz nie znana organowi I instancji rozstrzygającemu kwestię zwrotu podatku VAT, a mianowicie okoliczność, że przesłanki faktyczne, na podstawie których ustalono istnienie zaległości podatkowej, nie były wystarczające do przyjęcia, że zaległość rzeczywiście istnieje. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wprawdzie podkreśla, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 §1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, jednak wypowiadając się na temat istnienia zaległości, wyjaśniła, że wynikała ona z "decyzji Urzędu Skarbowego", a istnienie zaległości uzależnione było od woli podatnika. Skoro bezsporne jest, że w chwili orzekania przez Izbę Skarbową decyzji z [...] kwietnia 2001 r. nie było w obrocie prawnym, to fakt istnienia bądź nieistnienia zaległości podatkowej powinien być samodzielnie ustalony przez organ, rozpatrujący kwestię zwrotu podatku od towarów i usług. Sąd podziela bowiem pogląd wyrażony w wyroku III SA 2528/01, że o istnieniu zaległości podatkowej nie może przesądzać nieostateczna decyzja określająca organu I instancji. Nie do przyjęcia jest także pogląd strony skarżącej, że jakoby uchylenie przez organ II instancji decyzji określającej oznacza że zaległość nie istnieje. Mając powyższe na względzie, Sąd jednak doszedł do wniosku, że decyzja Izby Skarbowej w W. w ostateczności odpowiada prawu, zwłaszcza w świetle nowej okoliczności faktycznej, ujawnionej na rozprawie – ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2001 r. Skoro zatem na dzień złożenia wniosku w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług Z. B. posiadał zaległość w podatku od towarów i usług stanowiącym dochód budżetu państwa, czyli zgodnie z art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku VAT, nie miał prawa w zakresie działalności Zakładu Pracy Chronionej do całkowitego lub częściowego zwrotu wpłaconego podatku VAT według zasad określonych w art. 14a ust.-6 ustawy, to Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę podatnika oddalił, jako nieuzasadnioną.