III SA 772/03

WyrokWSA w Warszawie2004-03-30

Skład orzekający: Jerzy Rypina, Krystyna Chustecka, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru podatników i wygaśnięcia numeru identyfikacji podatkowej jest zasadne w sytuacji, gdy spółka cywilna przestała istnieć w wyniku zmiany wspólników?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru podatników i wygaśnięcia numeru identyfikacji podatkowej jest zasadne, gdy spółka cywilna przestała istnieć w wyniku zmiany wspólników. Z chwilą ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu numeru NIP wygasa z mocy prawa, a organ podatkowy ma obowiązek z urzędu wykreślić podatnika z rejestru i unieważnić NIP. Nie jest to czynność wymagająca odrębnego postępowania administracyjnego, lecz czynność materialno-techniczna.
Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru i wygaśnięcia numeru identyfikacji podatkowej. Spółka twierdziła, że doszło do zmiany wspólników, co skutkowało powstaniem nowej spółki, a jej numer NIP powinien pozostać ważny. Organy podatkowe uznały, że spółka pierwotna przestała istnieć, a wraz z nią wygasł nadany jej numer NIP, co uzasadniało umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Chustecka, asesor sądowy WSA Sylwester Golec, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "A." S.C. w O. – I. A., B. A., M. A. na decyzję Izby Skarbowej w . z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru podatników i wygaśnięcie numeru identyfikacji podatkowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] grudnia 2002r. umarzającą, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wykreślenia z rejestru oraz stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 1993r. w sprawie nadania numeru identyfikującego Spółki cywilnej "A." Przedsiębiorstwo [...] B. i I. A. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż w dniu [...] czerwca 1994r. spółka cywilna "A." zawarta pomiędzy B. i I. A. przestała istnieć, gdyż w miejsce B. A. wszedł M.A. i w ten sposób powstała nowa spółka cywilna. Powyższy fakt został stwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2001r. sygn. akt III SA 3052/00. Podniosła, że w myśl art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w przypadku ustania bytu prawnego podatnika decyzja o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej wygasa z mocy prawa. Wobec tego zasadnym było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie wykreślenia z rejestru podatników VAT Spółki cywilnej "A." B. i I. A. Stwierdziła, że konsekwencją ustania bytu prawnego podatnika jest wykreślenie z urzędu z rejestru – zgodnie z art. 9 ust. 5a ustawy VAT. Izba Skarbowa wyjaśniła nadto, że zgodnie z umową spółki cywilnej z dnia [...] czerwca 1994r. powstał nowy podmiot gospodarczy tj. s.c. P. "A." I. i M. A. Fakt ten został potwierdzony wpisem w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w O. Wobec tego, że w aktach sprawy znajdowało się zgłoszenie rejestracyjne z dnia [...].10.1994r. na druku VAT-2 zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 12.12.2001r. sygn. akt III SA 3052/00 nowej spółce cywilnej nadano, decyzją z dnia [...].06.2002r., numer [...]. Wyjaśniła, że żądanie zawarte w odwołaniu, a dotyczące uchylenia decyzji z dnia [...].06.2002r. w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej nie może być przedmiotem niniejszej sprawy. W skardze spółka cywilna wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...].06.2002r. nadającej nowej spółce "A." numer NIP i umorzenie postępowania, a tym samym utrzymanie numeru identyfikacji nadanego [...] czerwca 1994r. Zarzuca, iż decyzja narusza art. 121, 122, 187 i 253 Ordynacji podatkowej oraz art. 12 ust. 2 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz art. 9 ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował oraz czy nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak określonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień Izby Skarbowej w W. w interpretacji art. 9 ust. 5a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Nr 142, poz. 702 ze zm.) przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1998r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) spółka cywilna mimo braku osobowości prawnej jest jednostką organizacyjną funkcjonującą jako odrębny podmiot prawa, a osoby fizyczne (wspólnicy) są podmiotami gospodarczymi, które powinny być wymienione w tytule spółki cywilnej. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne. Podatnicy, o których mowa w art. 5 cytowanej ustawy są obowiązani, przed dniem dokonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne. Zaś urząd skarbowy, w myśl art. 9 usta. 2 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym do końca 1995r., potwierdza zgłoszenie rejestracyjne i nadaje podatnikowi numer identyfikacyjny. Powyższy numer identyfikacyjny w myśl art. 20 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników, od dnia 1 stycznia 1996r. staje się numerem identyfikacji podatkowej (NIP). Wobec tego, że z dniem 30 kwietnia 1994r. jeden z dwóch wspólników spółki cywilnej "A." wystąpił ze spółki, zaś w jego miejsce wszedł inny wspólnik, spółka cywilna "A." B. i I. A. przestała istnieć, zaś w jej miejsce powstała nowa spółka cywilna "A." I. i M. A. Należy przy tym stwierdzić, iż nadany podatnikom numer identyfikacyjny nie przechodzi na nowo powstały podmiot gospodarczy. Z chwilą ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu numeru NIP wygasa, zaś urząd skarbowy wykreśla z urzędu podatnika z rejestru i unieważnia NIP (art. 9 ust. 5a ustawy VAT w brzmieniu obowiązującym do końca 1995r.). Oznacza to, że organ podatkowy nie wszczyna odrębnego postępowania administracyjnego, lecz czynnością materialno – techniczną dokonuje wykreślenia z rejestru i unieważnienia NIP-u. W tym stanie rzeczy organy podatkowe zasadnie umorzyły wszczęte postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002r. postępowanie w sprawie wykreślenia z rejestru oraz stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego. Reasumując i odnosząc się do głównego i jedynego zarzutu podnoszonego w skardze należy kategorycznie stwierdzić, iż z chwilą ustania bytu prawnego Spółki "A." B. i I. A. unieważniony został z urzędu numer identyfikacyjny [...], nadany decyzją Urzędu Skarbowego w O. w dniu [...] czerwca 1993r. Nowa Spółka cywilna "A." I. i M. A. powstała w dniu [...] czerwca 1994r. o czym świadczy oryginał umowy spółki cywilnej oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] czerwca 1996r. Wobec tego, że spółka cywilna "A." – B. i I. A. nie zgłosiła niezwłocznie faktu ustania bytu ich spółki cywilnej, organ podatkowy miał obowiązek z urzędu wykreślić z rejestru oraz stwierdzić wygaśnięcie decyzji w sprawie nadania NIP. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. s. K. Chustecka s. J. Rypina s. S. Golec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło