III SA 939/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W niniejszej sprawie sąd uznał, że dołączenie aktu notarialnego do skargi jest niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Izby Skarbowej w W., która określiła zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od sprzedaży nieruchomości. Skarżąca L.G. nie zgodziła się z decyzją, twierdząc, że przeznaczyła cały przychód na cele uprawniające do zwolnienia podatkowego. Do skargi dołączyła nowy dowód – akt notarialny dotyczący zniesienia współwłasności i sprzedaży innej nieruchomości, który nie był znany organom podatkowym. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, uznając nowy dowód za niewystarczający.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L.G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... marca 2002 r. Nr ... w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3) zasądza na rzecz skarżącej od Izby Skarbowej w W. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. ms Zaskarżoną decyzją z dnia ... marca 2002r. Nr ..., po rozpatrzeniu odwołania Pani L.G. od decyzji Urzędu Skarbowego w L. z dnia ... grudnia 2001r. Nr ..., określającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 9000 zł od dochodu uzyskanego w 1999r. ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę położoną w L. przy ul. P., Izba Skarbowa w W. uchyliła decyzję organu I instancji i określiła podatek dochodowy z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości w kwocie 5.277,30 zł. W podstawie prawnej decyzji Izba Skarbowa powołała art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późno zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późno zm.). W uzasadnieniu powyższej decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż Urząd Skarbowy w L. zasadnie określił zryczałtowany podatek dochodowy, ponieważ Pani L.G. nie dopełniła warunków określonych wart. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie wydatkowała całej kwoty przychodu uzyskanego ze sprzedaży na cele wymienione w tym przepisie. Z podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu argumentów, iż cały przychód przeznaczyła na zakup działki budowlanej, na zasadzie współwłasności i budowę domu, Izba Skarbowa uwzględniła potwierdzony aktem notarialnym z dnia ... października 1999r. Rep. A Nr ... zakup działki budowlanej położonej w L. przy ul. S. i uznała, że w tej części przychód uzyskany ze sprzedanej nieruchomości jest wolny od podatku dochodowego; kwotę podatku określiła od części przewyższającej kwotę, za którą Pani L.G. zakupiła ww. działkę, stwierdzając brak dowodu na przeznaczenie tej kwoty na cele wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze na ww. decyzję Izby Skarbowej Pani L.G. wniosła o zezwolenie przez Sąd na wznowienie postępowania i ponowne rozpatrzenie sprawy przez Izbę Skarbową. Do skargi dołączyła akt notarialny z dnia ... października 2000r. Rep. A Nr ... o zniesieniu współwłasności do całej nieruchomości i sprzedaży zabudowanej nieruchomości, położonej w L. przy ul. S. za cenę 120.000 zł. Przyznała, że jej winą jest, iż nie dołączyła owego aktu notarialnego w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz stwierdziła, że Sygn. akt III S.A. 939/02 dołączony do skargi akt notarialny nie stanowi wystarczającego dowodu, na podstawie którego można stwierdzić, jaką kwotę przeznaczono na budowę budynku typu bliźniak. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stan faktyczny niniejszej sprawy wyczerpuje normę tego przepisu. Skarżąca dołączyła do skargi akt notarialny, który jej zdaniem jest dowodem zaświadczającym, że dopełniła warunki określone wart. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. wydatkowała całą kwotę przychodu. uzyskanego w 1999r. ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę zabudowaną na cele wymienione w tym przepisie. Zarzut braku udokumentowania owych wydatków na budowę domu stanowił bowiem przyczynę określenia przez organy podatkowe podatku dochodowego z tytułu sprzedaży zabudowanej działki. Stosownie do postanowień ww. art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnienie z obowiązku zapłacenia podatku dochodowego może nastąpić, gdy podatnik wydatkuje uzyskane ze sprzedaży środki, nie później niż w ciągu dwóch lat od dnia sprzedaży, na nabycie w kraju budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkąlnego. Sąd, mając na względzie postanowienia art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że wzięcie pod uwagę ww. aktu notarialnego jest niezbędne do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie stanowiącej przedmiot sporu. Stwierdził też, że nie spowoduje to 2 Sygn. akt III S.A. 939/02 nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a wręcz przeciwnie, in fine skróci czas do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez organy podatkowe. Z przedłożonego przez stronę dokumentu wynikają bowiem istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który ją wydał, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd organy podatkowe mogą bez wszczynania postępowania w sprawie wznowienia postępowania, poddać ocenie moc dowodową dołączonego do skargi dokumentu i w efekcie załatwić sprawę szybko, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przemawia za tym również i to, że Izba Skarbowa w Warszawie w sprawach dotyczących skarżącej o podobnych stanach faktycznych i prawnych dopuszczała akt notarialny jako dowód na spełnienie wymogów uprawniających do zwolnienia z podatku dochodowego, co nie pozostaje bez znaczenia wobec obowiązującej organy podatkowe zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów. Nie oznacza to oczywiście, że organy podatkowe w tej sytuacji mają obowiązek uznać akt notarialny jako wystarczający dowód w sprawie. Powinny one poddać ocenie, na ile dokumentuje on uprawnienia skarżącej w konkretnej sprawie i swoje stanowisko zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. Zważywszy, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b, w związku art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami- administracyjnymi. Na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło