III SA 949/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-09
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Sylwester Golec, Hanna Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustalając dochód z nieujawnionych źródeł przychodów, gdy podatnik finansował zakup nieruchomości ze środków pochodzących z darowizny i oszczędności, a dochody z zeznań podatkowych były objęte wspólnością majątkową?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustalając dochód z nieujawnionych źródeł przychodów. Środki z darowizny otrzymanej w 1985 r. nie mogły pokryć wydatku poniesionego w 2000 r. na zakup nieruchomości, a dochody z zeznań podatkowych za 2000 r. i lata ubiegłe, objęte wspólnością majątkową, nie mogły zostać uwzględnione przy ustalaniu źródeł finansowania zakupu nieruchomości dokonanej z majątku odrębnego skarżącego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. kwestionował decyzję Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. ustalającą dochód z nieujawnionych źródeł przychodów za 2000 r. i podatek z tego tytułu. Organ I instancji ustalił, że skarżący poniósł wydatki na zakup nieruchomości, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy podatkowej i Ordynacji podatkowej, wskazując, że źródłem finansowania były oszczędności i darowizny. Organy podatkowe uznały, że darowizna z 1985 r. była zbyt niska, aby pokryć wydatek z 2000 r., a dochody z zeznań podatkowych były objęte wspólnością majątkową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Hanna Kamińska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].03.2002r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].10.2001r., Nr [...] ustalającej dochód z nieujawnionych źródeł przychodów za 2000r. i zryczałtowany podatek dochodowy od tego dochodu, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z motywów powyższej decyzji, w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, że Z. R. poniósł w 2002r. wydatki w kwocie 222.412 zł związane z transakcją nabycia nieruchomości, w tym w kwocie 210.000 zł na zakup zabudowanej nieruchomości. Zakup nieruchomości finansowany był zgodnie z treścią aktu notarialnego oraz potwierdzeniem wspólnika skarżącego z majątku odrębnego Z. R. Na podstawie przedstawionych przez stronę informacji dotyczących przeniesienia wydatków oraz wysokości źródeł uzyskanych dochodów, organ I instancji ustalił, że ujawnione źródła przychodów Z. R. nie pozwoliły na poniesienie w 2000r. wydatku w kwocie 222.412 zł. Wobec tego zastosowany przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) i ustalono podatek w wysokości 75% dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu.
W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy podatkowej oraz błędne zastosowanie art. 20 ust. 3 tej ustawy podatkowej, bowiem źródłem, z którego sfinansowany został zakup nieruchomości były jej oszczędności oraz środki pieniężne pochodzące z darowizny. Wobec tego naruszona została również dyspozycja art. 2 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Zdaniem skarżącego organ I instancji bezpodstawnie zakwestionował fakt otrzymania przez niego darowizny. Skarżący nie zgadza się również z tym, że organ podatkowy nie zaliczył żadnej kwoty z dochodu ujawnionego w zeznaniach podatkowych "na poczet kwestionowanego przychodu".
2. Izba Skarbowa w W. nie znalazła jednak podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazała, iż zarówno dochody uzyskane w 2000r., jak również środki pieniężne uzyskiwane przez skarżącego w latach poprzednich, nie pozwalały na zgromadzenie oszczędności, z których można byłoby sfinansować zakup przedmiotowej nieruchomości. Podatkowy organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż fakt otrzymania przez skarżącego w 1985r. darowizny w wysokości 60.000 zł, przed denominacją, od jego brata nie był kwestionowany. Jednakże kwota tej darowizny w ujęciu realnym była tak niska, iż nie miała żadnego znaczenia jako źródła sfinansowania zakupu działki w 2000r., bowiem stanowiła 24,99% przeciętnego wynagrodzenia w roku dokonania darowizny. Darowizna ta stanowiła, zdaniem organu odwoławczego, jedyną kwotę, którą można zaliczyć do majątku odrębnego strony skarżącej.
Wobec tego organ I instancji zasadnie przyjął, iż wysokość przychodów podatnika w 2000r. należy ustalić na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawidłowo również w ocenie organu odwoławczego, potwierdzono sposób i wysokość opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, a więc przy zastosowaniu art. 30 ust. 1 pkt 7 cytowanej ustawy podatkowej.
3. Na powyższą decyzję Z. R. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, skarżący zarzuca jej błędne zastosowanie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ponieważ źródłem przychodu, z którego sfinansowany został zakup nieruchomości były oszczędności skarżącego oraz środki pieniężne pochodzące z darowizn. Skarżący wskazuje również, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wreszcie skarżący podnosi fakt niezaliczenia przez organ odwoławczy żadnej kwoty dochodu ujawnionego w zeznaniach podatkowych "na poczet kwestionowanego przychodu".
Skarżący zwraca ponadto uwagę, iż czynność darowizny środków pieniężnych dla swej ważności nie wymaga formy pisemnej. Umowa darowizny jest jednak ważna, bez zachowania formy aktu notarialnego, jeżeli świadczenie zostało spełnione, o czym stanowi art. 890 § 1 k.c. Tak też było w jego przypadku, wobec tego organ podatkowy miał obowiązek dopuszczenia, jako dowodu wszystkiego co może służyć dokładnemu wyjaśnieniu sprawy, a nadto zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Skarżący zwraca także uwagę, iż poza jego wyjaśnieniami, które są dowodem w sprawie, fakt posiadania środków potwierdzają zeznania L. R. i H. R.
4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.
5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta wbrew zarzutom skargi, nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26.02.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym polegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wolnych od tego podatku. Podlegające opodatkowaniu dochody uzyskiwane mogą być z różnych źródeł przychodów ujętych w art. 10 ust. 1 powoływanej ustawy podatkowej m. in. z innych źródeł. Za przychody z innych źródeł uważa się przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Zgodnie z treścią art. 20 ust. 3 tejże ustawy wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzących z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego należy stwierdzić, iż organy podatkowe właściwie zastosowały przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe nie zakwestionowały bowiem faktu otrzymania przez skarżącego darowizny, lecz w sposób logiczny i przekonywujący uznały, iż środki pieniężne pochodzące z tego źródła w 1985r. nie mogą w kwocie odpowiadającej 24,99% średniego wynagrodzenia mieć znaczenia z punktu widzenia wydatku w kwocie 222.412 zł poniesionego w 2000r. Organy podatkowe zwracają równocześnie uwagę, iż bezsporne jest, że były to środki pieniężne stanowiące odrębny majątek skarżącego. Z odrębnego majątku skarżącego, co także jest bezsporne w niniejszej sprawie, nabyto przedmiotową nieruchomość.
Natomiast ujęte w zeznaniu podatkowym za 2000r. dochody skarżącego pochodzące z wynagrodzenia za pracę oraz innych źródeł w wysokości, podobnie jak wcześniej uzyskane, objęte są wspólnością majątkową. Słusznie zatem organy podatkowe nie uwzględniły ich przy ustalaniu źródeł przychodów, z których sfinansowano zakup nieruchomości. Wobec tego organy podatkowe zasadnie zastosowały przepis art. 30 ust. 7 cytowanej ustawy podatkowej wymierzając podatek od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Konkludując, ujęte w zeznaniu podatkowym za 2000r. dochody skarżącego z wynagrodzenia za pracę oraz innych źródeł, podobnie jak z lat ubiegłych, objęte wspólnością majątkową, nie mogą być uwzględnione przy ustalaniu źródeł przychodów, z których sfinansowano zakup przedmiotowej nieruchomości, skoro zgodnie z treścią aktu notarialnego oraz oświadczeniem strony nabyto ją z majątku odrębnego strony skarżącej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe uwzględniły wnioski dowodowe strony oraz oceniły je w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Odrzucenie wyjaśnień strony skarżącej zostało logicznie i przekonywująco uzasadnione.
Natomiast strona skarżąca nie poparła swego stanowiska przekonywującymi dowodami, choćby pośrednimi, wskazującymi na pokrycie wydatku w 2000r. w kwocie 222.412 zł przedstawiając wiarygodne źródła i wnioski dowodowe tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
s. H. Kamińska s. A. Hanusz s. S. Golec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło