III SA 989/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, stosując art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, prawidłowo oszacował dochód podatnika, nie wskazując przyczyn uzasadniających wybór konkretnej metody szacowania dochodu i nie wykazując, dlaczego wcześniejsze metody nie mogły zostać zastosowane?Ratio decidendi
Organ podatkowy, stosując art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania, uchylając decyzję. Organy podatkowe nie wykazały, dlaczego nie mogły zastosować wcześniejszych metod szacowania dochodu, co jest wymogiem wynikającym z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Brak uzasadnienia wyboru metody szacowania dochodu stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia 7 marca 2002 r., która po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w W. z dnia 28 listopada 2001 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych, uchyliła w części decyzję organu kontroli skarbowej, a w pozostałej części utrzymała ją w mocy. Strona skarżąca podniosła, że w sprawie nie było podstaw do oszacowania dochodu, ponieważ organy nie wykazały, jakie korzyści miał osiągnąć sprzedający ani nie wykazały okoliczności "przerzucenia dochodu". Skarżący podniósł, że sprzedaż samochodów po cenach nie realizujących marży była uzasadniona wycofaniem tego typu samochodu z produkcji oraz koniecznością pokrywania kosztów napraw gwarancyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 7 marca 2002 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi "CDP" na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 7 marca 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2002 r. (...), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w W. z dnia 28 listopada 2001 r. (...) określającej zobowiązanie podatkowe strony skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych oraz kwotę zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, Izba Skarbowa w W. uchyliła w części decyzję organu kontroli skarbowej, w pozostałej części utrzymała w mocy ustalenia organu kontroli skarbowej.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Izba Skarbowa w Warszawie utrzymała w mocy decyzje organu kontroli skarbowej w części dotyczącej ustaleń w zakresie szacowania kosztów zakupu w 1998 r. samochodów marki Daewoo Nexia, polegających na zmniejszeniu kosztów zakupu do "DMP" o kwotę 6.069.257 zł, pozwalającą wówczas na zrealizowanie sprzedaży po kosztach zakupu. Przesłanką dla tego ustalenia był art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, tj. pozostawanie podatnika w związku gospodarczym z innym podmiotem krajowym i wykonywanie na jego rzecz zakupu na warunkach odbiegających od ogólnie stosowanych. Odstępstwo od warunków ogólnie stosowanych polegało, zdaniem organu kontroli skarbowej, na braku uzyskania przez stronę marży ze sprzedaży samochodów marki Daewoo Nexia.
W postępowaniu przed organami podatkowymi obu instancji strona skarżąca podniosła, iż w sprawie nie było podstaw do oszacowania dochodu, ponieważ organy podatkowe nie wykazały, jakie korzyści miał osiągnąć sprzedający oraz nie wykazały okoliczności "przerzucenia dochodu".
Powyższą decyzję Izby Skarbowej w W. strona zaskarżyła wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący podniósł, iż sprzedaż samochodów marki Daewoo Nexia po cenach nie realizujących marży była uzasadniona wycofaniem tego typu samochodu z produkcji, co powodowało spadek cen z uwagi na zmniejszony popyt. Brak marży w 1998 r. był też uzasadniony koniecznością pokrywania kosztów napraw gwarancyjnych samochodów sprzedawanych w latach 1996-1997.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./, stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jest uchylenie.
Organy podatkowe w niniejszej sprawie wskazały jako podstawę prawną art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W sprawie bezspornym jest, że związki, o których mowa w art. 11 ww. ustawy między skarżącą spółką a "DMP" w kontrolowanym okresie istniały, lecz upoważniało to organy podatkowe wyłącznie do oszacowania dochodu według zasad w tym przepisie wskazanych. Organy podatkowe mogły określić dochód w drodze oszacowania, jeżeli w związku z istnieniem związku gospodarczego nastąpiło wykonanie świadczenia na warunkach korzystniejszych odbiegających od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonania świadczenia i jeżeli wskutek tego podatnik nie wykazał dochodu bądź dochód niższy od tego jakiego należałoby oczekiwać gdyby warunki tych świadczeń nie odbiegały od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia.
Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o podarku dochodowym od osób prawnych, dochody danego podmiotu określa się w drodze oszacowania, stosując metody; porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odsprzedaży, rozsądnej marży. Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie jednej z wymienionych wyżej metod stosuje się metodę zysku transakcyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności należy stosować metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, chyba że zastosowanie innej metody pozwoli ustalić ceny w transakcjach na poziomie bardziej zbliżonym do wartości rynkowej przedmiotu transakcji.
Zasada właściwej kolejności przyjętych metod ustalania dochodu w drodze oszacowania oznacza, iż organy podatkowe powinny wskazać, iż nie jest możliwe zastosowanie wcześniejszych metod oszacowania, które poprzedzają metodę przyjętą dla określenia "przerzuconego" dochodu. W niniejszej sprawie organy podatkowe nie wskazały przyczyn uzasadniających przyjęcie jednej z metod ustalania dochodu w drodze oszacowania ani też nie wykazały dlaczego dana metoda nie mogłaby być zastosowana.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło