III SA 989/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Antoni Hanusz (spr.), NSA del. Jerzy Rypina, Sędziowie, asesor WSA Ewa Radziszewska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi C. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza na rzecz strony skarżącej od Izby Skarbowej w W. kwotę 3 174, 90 zł /trzy tysiące sto siedemdziesiąt cztery złote 90/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3) stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku rp/ Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe strony skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych oraz kwotę zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, Izba Skarbowa w W. uchyliła w części decyzję organu kontroli skarbowej, w pozostałej części utrzymała w mocy ustalenia organu kontroli skarbowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje organu kontroli skarbowej w części dotyczącej ustaleń w zakresie szacowania kosztów zakupu w 1998 r. samochodów marki [...], polegających na zmniejszeniu kosztów zakupu do D. o kwotę 6.069.257,00 zł, pozwalającą wówczas na zrealizowanie sprzedaży po kosztach zakupu. Przesłanką dla tego ustalenia był art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 z późn. zm.), tj. pozostawanie podatnika w związku gospodarczym z innym podmiotem krajowym i wykonywanie na jego rzecz zakupu na warunkach odbiegających od ogólnie stosowanych. Odstępstwo od warunków ogólnie stosowanych polegało, zdaniem organu kontroli skarbowej, na braku uzyskania przez stronę marży ze sprzedaży samochodów marki [...]. W postępowaniu przed organami podatkowymi obu instancji strona skarżąca podniosła, iż w sprawie nie było podstaw do oszacowania dochodu, ponieważ organy podatkowe nie wykazały, jakie korzyści miał osiągnąć sprzedający oraz nie wykazały okoliczności "przerzucenia dochodu". Powyższą decyzję Izby Skarbowej w W. strona zaskarżyła wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący podniósł, iż sprzedaż samochodów marki [...] po cenach nie realizujących marży była uzasadniona wycofaniem tego typu samochodu z produkcji, co powodowało spadek cen z uwagi na zmniejszony popyt. Brak marży w 1998 r. był też uzasadniony koniecznością pokrywania kosztów napraw gwarancyjnych samochodów sprzedawanych w 1996 r. i 1997 r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25. 07. 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jest uchylenie. Organy podatkowe w niniejszej sprawie wskazały jako podstawę prawną art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W sprawie bezspornym jest, że związki, o których mowa w art. 11 ww. ustawy między skarżącą spółką a D. w kontrolowanym okresie istniały, lecz upoważniało to organy podatkowe wyłącznie do oszacowania dochodu według zasad w tym przepisie wskazanych. Organy podatkowe mogły określić dochód w drodze oszacowania, jeżeli w związku z istnieniem związku gospodarczego nastąpiło wykonanie świadczenia na warunkach korzystniejszych odbiegających od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonania świadczenia i jeżeli wskutek tego podatnik nie wykazał dochodu bądź dochód niższy od tego jakiego należałoby oczekiwać gdyby warunki tych świadczeń nie odbiegały od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia. Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o podarku dochodowym od osób prawnych, dochody danego podmiotu określa się w drodze oszacowania, stosując metody; porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odsprzedaży, rozsądnej marży. Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie jednej z wymienionych wyżej metod stosuje się metodę zysku transakcyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności należy stosować metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, chyba że zastosowanie innej metody pozwoli ustalić ceny w transakcjach na poziomie bardziej zbliżonym do wartości rynkowej przedmiotu transakcji. Zasada właściwej kolejności przyjętych metod ustalania dochodu w drodze oszacowania oznacza, iż organy podatkowe powinny wskazać, iż nie jest możliwe zastosowanie wcześniejszych metod oszacowania, które poprzedzają metodę przyjętą dla określenia "przerzuconego" dochodu. W niniejszej sprawie organy podatkowe nie wskazały przyczyn uzasadniających przyjęcie jednej z metod ustalania dochodu w drodze oszacowania ani też nie wykazały dlaczego dana metoda nie mogłaby być zastosowana. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tejże ustawy.