III SA/Wa 1/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący –J. O. w skardze na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do utraty płynności finansowej i niemożności kontynuowania prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego oraz pozbawi go środków do życia. Obecnie wobec Skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne. Jego rachunek bankowy został zajęty. Z dochodów uzyskiwanych przez Skarżącego jest ściągany zaległy podatek dochodowy od osób fizycznych, przy czym w ostatnim czasie wypowiedziano mu kredyt bankowy, co spowodowało, że środki pieniężne zajęte na jego koncie bankowym zostały zajęte. Ponadto, w ostatnim czasie otrzymał wezwanie do spłaty kredytu zaciągniętego w [...] S.A. w wysokości 23.000 złotych. Skarżący w z związku z prowadzonym postępowaniem w zakresie prawa pomocy złożył oświadczenia, iż w 2013 r. uzyskał dochód w wysokości ponad 208.000 zł i przeznaczył go na życie, prowadzenie działalności i spłatę kredytów. Płynność finansową zapewniają Skarżącemu karty kredytowe i debetowe. W ostatnim czasie sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu i w rezultacie banki wypowiedziały Skarżącemu kredyty, a komornik zajął jego rachunki bankowe. Nadto Skarżący posiada zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący podał, że od 10 lat pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Małżonkowie zamieszkują razem, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Koszty utrzymania mieszkania dzielą po połowie. Do kosztów tych Skarżący zaliczył czynsz (640,48 zł), multimedia (137 zł), RWE (376,46 zł), parking (61,50 zł), telefon (54 zł). Łącznie wydatki te wynoszą 1.269,44 zł. Na jedzenie, środki czystości, ubrania, paliwo wydatkuje 1.000-1.200 zł. Obecnie Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 3.500 zł brutto. Do majątku zaliczył udziały w spółce A. sp. z o.o. Skarżący oświadczył, że w 2014 r. nie uzyskał dochodu z racji pełnienia funkcji w zarządach trzech spółek. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada jakiejkolwiek nieruchomości. Jednocześnie nie wskazał, kto dysponuje prawem do lokalu położonego w W. przy ul. [...], w którym Skarżący zamieszkuje wraz z małżonką. Nadto podniósł, że jego więzi emocjonalne i gospodarcze z małżonką ustały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzedzić należy analizą przedstawionego uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym powyżej przepisie. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być szczegółowo uzasadniony. Konieczna jest też spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04, niepubl.). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W ocenie Sądu, rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Okoliczności, na którą powołuje się Skarżący, a mianowicie zagrożenie, że na skutek dalszej egzekucji dojdzie do likwidacji działalności gospodarczej Skarżącego oraz do pozbawienia go niezbędnych środków do życia nie zostały dowodowo wykazane. Wykazanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe. Sąd zauważa, iż w związku z prowadzonym postępowaniem o przyznanie prawa pomocy Skarżącemu Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 683/15 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2015r., sygn. akt III SO/Wa 42/14 o odmowie przyznania prawa pomocy Skarżącemu w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu powyższego postanowienia NSA podzielił ocenę wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, że mimo przedłożenia szeregu dokumentów i wyjaśnień skarżący nie przedstawił w sposób kompleksowy swojej sytuacji materialnej, wskazując jedynie selektywnie i sekwencyjnie (w zależności od odpowiedzi uzyskiwanej w kolejnych orzeczeniach) te okoliczności, które są dlań korzystne z perspektywy przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto NSA nie zgodził się z twierdzeniem, iż Skarżący swoją sytuację majątkową udokumentował "w sposób kompletny i pełny". Zauważył, iż w wezwaniu skierowanym do Skarżącego zażądano m.in. kopii wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Skarżący nie przedłożył tychże wyciągów, a jedynie (jeszcze przed wezwaniem) wydruki, które potwierdzają fakt posiadania konta w danym banku, wykonania przelewu, dokonania zajęcia albo wyciągi, które są niepełne. NSA podniósł, iż Skarżący przedstawił stosowne wyciągi przy sprzeciwie od postanowienia referendarza, jednakże tylko w odniesieniu do rachunku prowadzonego przez Bank [...] S.A., podczas gdy z akt sprawy wynika, że posiada konta bankowe w szeregu innych banków. Nie przedłożono ponadto wszystkich żądanych deklaracji VAT-7 (tylko za 3 miesiące, zamiast za 6 miesięcy). Naczelny Sad Administracyjny stwierdził, iż w związku z powyższym jest zbyt wiele jest wątpliwości, by można było bez przeszkód dokonać rzetelnej oceny sytuacji majątkowej Skarżącego zwłaszcza przy uwzględnieniu wielości (możliwych) źródeł dochodów skarżącego (jednoosobowa działalność gospodarcza, przychody z tytułu udziałów bądź sprawowanych funkcji w spółkach prawa handlowego). Zdaniem Sądu sposób przedstawiania kondycji majątkowej przez Skarżącego powoduje, iż niemożliwe jest jej zweryfikowanie. Tym samym Skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji we wskazywanej we wniosku o wstrzymanie wykonania formie, czy też, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie wypełniają, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.