III SA/Wa 1002/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-22
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje osobie prawnej, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku przedsiębiorstwa, które nadal prowadzi działalność gospodarczą o znacznych rozmiarach i osiąga znaczące przychody, mimo trudności finansowych, odmowa przyznania prawa pomocy jest uzasadniona. Uiszczenie wpisu sądowego nie przekracza możliwości finansowych takiej spółki.Stan faktyczny
C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2009 rok. Spółka wskazała na trudną sytuację finansową, zajęcie rachunków bankowych oraz utratę płynności. Przedłożyła dokumenty finansowe za lata 2013-2014 oraz deklaracje VAT-7 i wyciągi bankowe. Pomimo trudności, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i osiąga znaczące przychody.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr C. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazała na: bardzo słabą kondycję firmy, fatalną sytuację na rynku drobnego ADG, bardzo wysokie koszty stałego utrzymania, zajęcie rachunku bankowego przez US, całkowitą utratę płynności finansowej z powodu działań US, zmniejszenie liczy nabywców, brak środków na rachunkach spółki.
Spółka oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. Zysk spółki za ostatni rok obrotowy wyniósł 130.209,91 zł. Rachunek bankowy został zajęty przez organ egzekucyjny na kwotę ok. 5.000.000 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do wskazania zakresu wniosku oraz do przedłożenia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej spółki wskazano, że skarżąca wnosi
o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz nadesłano: zeznania podatkowe CIT-8 za 2013 i 2014 r., bilans i rachunek zysków i strat za 2013 i 2014 r., dziennik księgowań spółki za grudzień 2014 r., styczeń i luty 2015 r., deklaracje VAT-7, wyciągi z rachunków bankowych, umowę najmu.
Ponadto pełnomocnik spółki wyjaśnił, że rachunki skarżącej zostały zajęte przez urząd skarbowy, a dodatkowo jeden z rachunków został obciążony linią kredytową na kwotę 170.000 zł. Powyższe działania doprowadziły do redukcji zatrudnienia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając wniosek skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że skarżąca, mimo podnoszonych trudności związanych trudną sytuacją na rynku drobnego AGD, zmniejszeniem liczy nabywców, zajęciem rachunków bankowych w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów.
Z nadesłanych zeznań CIT-8 wynika, że w 2013 r. spółka uzyskała przychód
w wysokości ponad 10 mln zł, a w 2014 r. – ponad 9 mln zł. Wprawdzie spółka wykazuje również bardzo wysokie koszty prowadzonej działalności, nie mniej jednak za 2014 r. spółka osiągnęła zysk z działalności w wysokości 130.209,91 zł. Ponadto, należy mieć na uwadze, że w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu", lecz właśnie "przychodu", gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe.
Z nadesłanych deklaracji VAT-7 oraz dziennika księgowań wynika, że
w bieżącym roku spółka w dalszym ciągu osiąga znaczące przychody. W deklaracji VAT-7 za styczeń 2015 r. wykazała sprzedaż opodatkowaną na kwotę ponad 800 tyś. zł, a w lutym 2015 r. na ponad 650 tyś. zł.
Ponadto, mimo zajęć na rachunkach bankowych, spółka realizuje płatności wobec kontrahentów. Suma uznań na jednym z rachunków bankowych spółki za okres od 3 stycznia do 20 marca 2015 r. wyniosła 502.513,93 zł.
Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, uiszczenie wpisu sądowego
w wysokości 16.171 zł (jedynego kosztu sądowego na tym etapie postępowania) nie przekracza możliwości finansowych spółki.
W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). W niniejszej sprawie poza powoływaniem się zajęcie rachunków bankowych, spółka nie przedłożyła żadnych dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej. Skoro spółka osiąga znaczące przychody, jest kwestią wyboru, czy przeznaczy uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy na pokrycie kosztów sądowych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przez kosztami sądowymi.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło