III SA/Wa 1009/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-09

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krystyna Kleiber, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pożyczka udzielona spółce kapitałowej przez jej wspólnika, która została zwolniona z podatku kapitałowego z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, może zostać ponownie wprowadzona do systemu prawnego jako podlegająca opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych po tej dacie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając ich niezgodność z prawem Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie oparto na wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który stwierdził, że państwo członkowskie, które zwolniło określone czynności z opodatkowania podatkiem kapitałowym po 1 lipca 1984 r., nie może ponownie wprowadzić takiego podatku od tych czynności, jeśli wcześniej zaniechało jego pobierania. W konsekwencji, polskie przepisy krajowe dotyczące opodatkowania pożyczek udzielanych spółkom przez wspólników w latach 2007-2008 zostały uznane za błędnie zastosowane.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) z tytułu umowy pożyczki zawartej ze wspólnikiem. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, utrzymując w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Spółka zarzuciła niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym, w szczególności z Dyrektywą Kapitałową, wskazując na naruszenie zasady standstill i zakazu ponownego opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty za zasadne.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 717 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 717 zł (słownie: siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 29 czerwca 2010r. R. z siedzibą w W. (Skarżąca) zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego (NUS) o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł. z tytułu umowy pożyczki zawartej ze wspólnikiem, wykazanej w deklaracji PCC-3 z 9 czerwca 2008r. w kwocie [...] zł. Do wniosku dołączona została korekta deklaracji, w której wykazany został podatek do zapłaty w kwocie "0"zł. W ocenie Skarżącej, przepisy obowiązujące w Polsce w zakresie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umów pożyczek zawieranych ze wspólnikami sprzeczne były z celem Dyrektywy 69/335/EWG (Dyrektywa kapitałowa). NUS kwestionując prawidłowość korekty podjął działania, w toku których ustalił, że zobowiązanie podatkowe powstało 18 czerwca 2007r. w wyniku zawarcia umowy pożyczki ze wspólnikiem. Z tego też powodu wszczął i przeprowadził z urzędu postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu powyższej umowy, a następnie decyzją z [...] listopada 2010r. określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu umowy pożyczki z 18 czerwca 2007r. w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2011r. NUS decyzją z [...] listopada 2010r. odmówił stwierdzenia nadpłaty we wnioskowanej przez Skarżącą kwocie [...] złotych. Uznał, że okolicznością niesporną w sprawie była okoliczność, że sprawa dotyczy umowy pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika. NUS wskazał również, że w decyzji z [...] listopada 2010r. określającej wysokość zobowiązana podatkowego ustalono, że czynność cywilnoprawna dokonana została 18 czerwca 2007r., to jest w dacie złożenia przez strony umowy pożyczki zgodnych oświadczeń woli, dlatego też Skarżąca winna złożyć jedną deklarację podatkową PCC. Organ nie podzielił stanowiska Skarżącej, co do niezgodności prawa wewnętrznego z Dyrektywą Kapitałową i powołał się na swoją decyzję z [...] listopada 2010r. wskazał, że określony w niej podatek jest podatkiem należnym, a odprowadzenie podatku w kwocie [...] zł. z tytułu części kwoty pożyczki nie stanowi nadpłaty i wlicza się do kwoty podatku należnego określonego decyzją przez organ podatkowy to jest do kwoty [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty. Zarzuciła naruszenie : - art. 120 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów Państwa, - art. 125 O.p. - poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez uznanie za udowodnione wysokości zobowiązania podatkowego w pcc określonego w decyzji nr [...] z dnia [...].11.2010 r., która jest nieostateczna jak również tryb i podstawa jej wydania wskazuje, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym jej nieważnością, - art.21 § 3 O.p. - poprzez błędne zastosowanie przepisu w okolicznościach braku przesłanek do jego zastosowania, - art. 4 ust.2 w związku z art.7 ust.1 i art. 7 ust.2 Dyrektywy Kapitałowej, poprzez uznanie za zgodne z prawem europejskim ponownego wprowadzenie do polskiego systemu prawnego z dniem 1 stycznia 2007 roku opodatkowania podatkiem kapitałowym pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez jej wspólnika, w sytuacji gdy Polska zdecydowała się zwolnić takie pożyczki od podatku kapitałowego z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej, - art. 4 ust.2 w związku z art.7 ust.1 i art. 7 ust.2 Dyrektywy Kapitałowej, poprzez błędna wykładnię z uwzględnieniem wykładni historycznej przepisów krajowych a z pominięciem wykładni celowościowej i zasady sandstill potwierdzonej w orzecznictwie ETS zakazującej bezwarunkowo ponownego opodatkowania transakcji, które Państwo Członkowskie zwolniło z opodatkowania podatkiem kapitałowym, jak również poprzez nieuwzg przy orzekaniu co do istoty sprawy braku opodatkowania pożyczek udzielanych spółce przez udziałowców, - Dyrektywy 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 roku dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U UE L 46 z 21.02.2008 srt.11). poprzez błędne i nieuprawnione zastosowanie jej przepisów w niniejszej sprawie oraz błędną wykładnię jej przepisów dla uzasadnienia, że Polska latach 2007-2008 miała prawo do opodatkowania pożyczek udzielanych Spółkom przez udziałowców i nie naruszyła zasady standstill, - art.10 w zw. z art.56 i 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską /TWE/, poprzez niewypełnienie nałożonych na organy administracji Państw Członkowskich obowiązków wynikających z członkostwa we Wspólnocie. Decyzją z [...] stycznia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołał przepis art. 72 O.p. i stwierdził, że wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych było konsekwencją wcześniejszego określenia Skarżącej przez organ podatkowy zobowiązań podatkowych od umowy pożyczki z 18 czerwca 2007r. w tymże podatku jak również okoliczności, że wpłata dokonana przez Skarżącą jest niższa niż kwota określonego zobowiązania. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdził, że odpowiedź na nie została zawarta w decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji zobowiązania podatkowe Skarżącej w podatku od czynności cywilnoprawnych. W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania . W skardze podniosła zarzuty naruszenia: - art. 120 O.p. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów Państwa, - art. 125 O.p. - poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez uznanie za udowodnione wysokości zobowiązania podatkowego w pcc określonego w która jest nieostateczna jak również tryb i podstawa jej wydania wskazuje, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym jej nieważnością, - art.21§ 3 O.p. poprzez błędne zastosowanie przepisu w okolicznościach braku przesłanek do jego zastosowania, - art.191 O.p., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, pominięcie wyjaśnień Skarżącej co do istoty umowy z dnia 9 lipca 2007 roku a tym samym pominięcie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia rzeczywistej treści stosunku prawnego, - art. 72 i nast. Rozdziału 9 "Nadpłata" O.p. - poprzez pominięcie regulacji normujących postępowanie o stwierdzenie nadpłaty na wniosek Skarżącej , bezzasadne przekształcenie postępowania w postępowanie wymiarowe w konsekwencji nie rozpatrzenia sprawy w granicach wniosku Spółki o zwrot nadpłaty. - art. 4 ust.2 w związku z art.7 ust.1 i art. 7 ust.2 Dyrektywy Kapitałowej w związku z art.1 ust.3 pkt 2, art. 1 ust.1 pkt 1 lit. k ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych, poprzez uznanie, że pożyczka udzielone Skarżącej przez wspólnika, jako zmiana umowy spółki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. - Art. 4 ust.2 art. i 7 ust.2 Dyrektywy Kapitałowej w związku z art. art. 1 ust.3 pkt 2 u.p:c.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na normach prawa krajowego niezgodnych z prawem europejskim, wprowadzonych do polskiego systemu prawnego z dniem 1 stycznia 2007 roku jako ponowne opodatkowania podatkiem kapitałowym pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez jej wspólnika, w sytuacji gdy Polska zdecydowała się zwolnić takie pożyczki od podatku kapitałowego z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej, - art. 4 ust.2 w związku z art. 7 ust.2 Dyrektywy Kapitałowej, poprzez błędna wykładnię z uwzględnieniem wykładni historycznej przepisów krajowych a z pominięciem wykładni celowościowej i zasady standstil potwierdzonej w orzecznictwie ETS, zakazującej bezwarunkowo ponownego opodatkowania transakcji, które Państwo Członkowskie zwolniło z opodatkowania podatkiem kapitałowym, jak również poprzez nieuwzględnienie przy orzekaniu co do istoty sprawy braku opodatkowania pożyczek udzielanych spółce przez udziałowców - art 10 w związku z art 56 i 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską art 91 ust 1 3 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust 1 i ust 2 oraz art. 7 ust 1 i ust 2 Dyrektywy 69/335 poprzez naruszenie zasady pierwszeństwa regulacji wspólnotowych polegającym na uznaniu ze w stanie prawnym obowiązującym w latach 2007 2008 pożyczki udzielane spółce przez wspólnika były opodatkowane podatkiem p c c na mocy przepisów prawa krajowego wbrew brzmieniu i celom Dyrektywy Kapitałowej i poprzednio obowiązującej w tym przedmiocie regulacji krajowej w latach 2004 2006 - art 4 ust 2 w związku z art. 7 ust 1 i art. 7 ust 2 Dyrektywy Kapitałowej poprzez uznanie za zgodne z prawem europejskim ponownego wprowadzenie do polskiego systemu prawnego z dniem 1 stycznia 2007 roku opodatkowania podatkiem kapitałowym pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez jej wspólnika w sytuacji gdy Polska zdecydowała się zwolnić takie pożyczki od podatku kapitałowego z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej - Dyrektywy 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 roku dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz U UE L 46 z 21 02 2008 str. 11) poprzez błędne i nieuprawnione zastosowanie jej przepisów oraz błędną wykładnię jej przepisów dla uzasadnienia ze Polska latach 2007 2008 miała prawo do opodatkowania pożyczek udzielanych Spółkom przez udziałowców i nie naruszyła zasady stand stili - art 10 w zw. z art 56 i 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską /TWE/ poprzez niewypełnienie nałożonych na organy administracji Państw Członkowskich obowiązków wynikających z członkostwa we Wspólnocie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ, powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." W świetle nadanych uprawnień, badając niniejszą sprawę, Sąd zobligowany był do przeanalizowania nie tylko polskiego prawa podatkowego lecz również prawa Unii Europejskiej, do czego zobowiązywał go art. 91 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Stosownie do wskazanego przepisu art. 91 ust.1 i ust. 2 Konstytucji, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy, a umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Wobec tego Sąd miał obowiązek zastosować w tej sprawie Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/31). Traktat ten wiąże Polskę od dnia 1 maja 2004 r. z racji podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w dniu 16 kwietnia 2003 r., aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, ratyfikowanego za uprzednią zgodą wyrażoną w referendum ogólnokrajowym - Obwieszczenie Rządowe z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Traktatu, dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 865). Jednocześnie ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. upoważniono Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do złożenia oświadczenia o uznaniu właściwości Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (Dz. U. z 2009 r., Nr 249, poz. 253). Równocześnie więc sądy krajowe zostały poddane, w zakresie tam wskazanym, jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, obecnie Unii Europejskiej. Zgodnie z Traktatem, Polskę wiązało prawo unijne, również istniejące w dacie przystąpienia do Unii Europejskiej oraz wykładnia prawa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis art. 249 Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej stanowi: "W celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana. Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej" Oceniając zaskarżoną decyzję poprzez obowiązujące przepisy krajowe i Unii Europejskiej stwierdzić należy, że decyzja ta naruszyła art. 7 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Kapitałowej, a przez to również art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k, pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w brzmieniu z lat 2007 - 2008, poprzez ich błędne zastosowanie. W sprawie jest niesporne, że Skarżąca domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilno-prawnych z tytułu umowy pożyczki, w której pożyczkodawcą był udziałowiec Skarżącej. Niesporne jest też, że NUS wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia Skarżącej zobowiązania podatkowego we właściwej wysokości, uznał, że doszło do zawarcia jednej umowy pożyczki w dniu 18 czerwca 2007r. i określił je decyzją z [...] listopada 2010r. w. Jednocześnie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilno-prawnych, a Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Przedmiotem sporu Sporna była ocena prawna istnienia obowiązku podatkowego Skarżącej, rzutująca na złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty w płaszczyźnie art. 75 § 2 pkt 1 lit. "b" O.p. Podkreślenia wymaga, że decyzja określająca podatek od czynności cywilnoprawnej wydana przez NUS, a utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, była przedmiotem rozpoznania przed tutejszym sądem, który wyrokiem z 9 grudnia 2011r. (sygn. akt. III SA/WA 1010/11) uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującą w mocy decyzję NUS z [...] listopada 2010r.. Sąd wyjaśnia, że określając zobowiązania podatkowe Skarżącej z tytułu umowy pożyczki, Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 4 ust. 2 w zw. z art.7 ust.2 Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r., dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko zawarte w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie – C-212/10, który ma istotne znaczenia również dla tej sprawy. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 czerwca 2011r., jest odpowiedzą na cytowane wcześniej w niniejszym wyroku, pytanie prejudycjalne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2010 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał analizy przepisów prawa polskiego i prawa unijnego, konkludując: - zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 określone operacje mogły, "w zakresie, w jakim były opodatkowane stawką 1% w dniu 1 lipca 1984 r., nadal podlegać podatkowi kapitałowemu (pkt 32 wyroku); - data 1 lipca 1984 r., która na mocy art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335 traktowana jest jako data odniesienia, dotyczy również Rzeczypospolitej Polskiej. W wypadku bowiem przystąpienia do Unii Europejskiej zawarte w prawie Unii odniesienie do określonej daty, w razie braku odmiennego postanowienia w akcie przystąpienia lub innym akcie prawa Unii, dotyczy również państwa przystępującego, nawet jeśli data ta jest wcześniejsza od daty przystąpienia (wyrok z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-366/05 Optimus - Telecomunicaęoes, Zb.Orz. s. 1-4985, pkt 32). Co się zaś tyczy Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma w tym zakresie żadnego odmiennego postanowienia ani w akcie dotyczącym warunków przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej, ani w jakimkolwiek innym akcie prawa Unii ( pkt 33 wyroku); - czynności tego rodzaju, jak pożyczka będąca przedmiotem postępowania w sprawie przed sądem odsyłającym, podlegały w dniu l lipca 1984 r. opodatkowaniu w rozumieniu art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335, Rzeczpospolita Polska miała prawo, przystępując do Unii Europejskiej, utrzymać opodatkowanie tych czynności podatkiem kapitałowym (pkt 34 wyroku); - jednakże po tym, jak zgodnie z wykładnią dokonaną przez sąd odsyłający Rzeczpospolita Polska zrezygnowała z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej z tego opodatkowania, nie miała już prawa go później przywrócić ( pkt 35 wyroku); - artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 69/335, którego brzmienie odwołuje się do pojęcia ciągłości, należy bowiem interpretować w świetle celu wskazanego w motywach drugim i trzecim dyrektywy 85/303, jakim jest ograniczenie, a nawet zniesienie podatku kapitałowego. Z motywu trzeciego dyrektywy wynika, że z punktu widzenia owego celu tylko trudności budżetowe, jakie napotkałyby państwa członkowskie w razie zniesienia podatku kapitałowego, uzasadniają możliwość jego utrzymania przez te państwa, które nie zaniechały jego pobierania( pkt 36 wyroku); - zawarte w art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 sformułowanie "mogą [...] nadal podlegać podatkowi kapitałowemu" należy więc interpretować w ten sposób, że możliwość opodatkowania przez państwa członkowskie wymienionych w owym ustępie czynności podatkiem kapitałowym wymaga nie tylko, by były one opodatkowane w rozumieniu tego przepisu na podstawie przepisów krajowych, obowiązujących w dniu 1 lipca 1984 r., lecz także by podlegały następnie opodatkowaniu w sposób nieprzerwany. W przeciwnym razie państwo członkowskie nie może powoływać się na utratę przychodów jako uzasadnienie utrzymania podatku kapitałowego ( pkt 37 wyroku); - wskazanie w art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 daty 1 lipca 1984 r. nie upoważnia więc państw członkowskich, które w owym dniu poddawały omawiane czynności opodatkowaniu podatkiem kapitałowym, do ponownego wprowadzenia takiego podatku po jego zniesieniu. Byłoby to sprzeczne z brzmieniem wspomnianego przepisu, a także z celem omawianej dyrektywy, jakim jest ograniczenie, a nawet zniesienie podatku kapitałowego (pkt 38 wyroku); - w związku z powyższym państwo członkowskie, które po dniu 1 lipca 1984 r. zwolniło, zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 69/335 określone czynności z opodatkowania podatkiem kapitałowym, nie może ponownie wprowadzić takiego podatku od tych czynności (pkt 39 wyroku); Na postawione pytanie trzeba zatem odpowiedzieć, iż art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ponownemu wprowadzeniu przez państwo członkowskie podatku kapitałowego od pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wierzyciela uprawnionego do udziału w zyskach owej spółki, jeżeli państwo to wcześniej zaniechało pobierania owego podatku ( pkt 40). Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzekł, co następuje: "Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r. należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ponownemu wprowadzeniu przez państwo członkowskie podatku kapitałowego od pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wierzyciela uprawnionego do udziału w zyskach owej spółki, jeżeli państwo to wcześniej zaniechało pobierania owego podatku". Skoro zgodnie z cytowanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została uchylona, decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych musiały być również wyeliminowana z obrotu prawnego. Charakter obu spraw aczkolwiek rozpatrywanych w różnych trybach bo art. 21§ 3 O.p. w odniesieniu do decyzji określającej i art. 75 § 1 O.p. co do stwierdzenia nadpłaty w podatku, pozostaje w faktycznym powiązaniu. Decyzja o stwierdzeniu nadpłaty w podatku lub o stwierdzeniu jej braku, wydana na podstawie art.72 § 1 pkt 1 O.p. jest wynikiem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku. Skoro w obrocie prawnym tak jak w niniejszej sprawie, nie istnieje ostateczna decyzja, określająca zobowiązanie podatkowe podatnika, celem wydania decyzji, będącej konsekwencją wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych niezbędne jest rozpatrzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania Skarżącej od decyzji NUS określającej zobowiązanie podatkowe Skarżącej w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawartej umowy pożyczki, a dopiero wówczas rozpatrzenie wniosku o stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych. Wydając tę decyzję, Dyrektor Izby Skarbowej winien mieć na uwadze opisany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2011 r. C- 212/10, który z całą pewnością wiąże co do zagadnień materialnych Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, ale też Dyrektora Izby Skarbowej w ponownie wydanej decyzji. Orzekanie prowspólnotowe, przy jakichkolwiek wątpliwościach dotyczących interpretacji prawa polskiego i prawa unijnego, począwszy od 1 maja 2004 r., jest obowiązkiem sądów i organów, których praca polega na rozstrzyganiu sporów prawnych. Końcowo Sąd wskazuje, że Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 21 § 3 O.p. w związku z art. 120 O.p. upatrywała naruszenia powyższego przepisu w bezzasadnym przekształceniu postępowania o zwrot nadpłaty i określeniu wysokości zobowiązania podatkowego. Kwestia czy możliwe jest prowadzenie równolegle dwóch postępowań podatkowych, jednego w trybie art. 21§ 3 o.p. i drugiego w trybie art. 75 § 2 pkt 1 lit.a) w związku z § 1 powołanego artykułu ta była i jest przedmiotem sporów zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie. Wątpliwości te powstawały jednak na tle przewidzianego w art. 79 § 1 O.p. zakazu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w czasie toczącego się postępowania podatkowego – w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy to postępowanie. Wobec powyższego, podniesiony przez Skarżącą zarzut "przekształcenia" postępowania o zwrot nadpłaty i określenia wysokości zobowiązania i naruszenia tym samym art. 21 §3 O.p. w związku z art. 120 i O.p. uznać należy za nieuzasadniony. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 125 i 191 O.p. W ocenie Sądu zarzut ten uznać należy również za nieuzasadniony. Organy podatkowy prawidłowo uznały, że wobec braku definicji pojęcia pożyczki w u.p.c.c. odwołać się należy do treści kodeksu cywilnego. Porównując treść art. 720 k.c. jak również treść umowy zawartej pomiędzy stronami organy prawidłowo uznały, że w dniu 18 czerwca 2007r. zawarta została pomiędzy Skarżącą a jej udziałowcem umowa na mocy której udziałowiec zobowiązał się przenieść na Skarżącą określoną ilość pieniędzy, na co Skarżąca wyraziła zgodę. Okoliczność, że wypłata powyższych kwot pieniężnych była rozłożona na raty nie oznacza, że doszło do zawarcia kilku umów pożyczek, a jedynie, że spełnienie świadczenia przez udziałowca Skarżącej (przeniesienie prawa własności określonej kwoty pieniędzy na Skarżącą) ma nastąpić w ratach. Wobec powyższego organy prawidłowo przyjęły, że obowiązek podatkowy w p.c.c. powstał w realiach sprawy w dniu zawarcia umowy z 18 czerwca 2007r. Ze wskazanych przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji, rozstrzygając o zakresie w jakim decyzje te nie mogą być wykonane stosownie do art.152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło