III SA/Wa 1012/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący G. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym pismem z 7 maja 2015 r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni dodatkowych informacji na temat jego stanu majątkowego. Termin ten następnie przedłużono do 12 czerwca 2015 r. W dniu 1 lipca 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo Skarżącego, w którym upoważnił on swojego ojca do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Oświadczył również, że od kilku lat przebywa w Szwecji, gdzie się leczy i zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym. Skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej, z której opłaca świadczenia oraz leki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika zatem, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zasadniczo, od tego jak sąd oceni to, co zostanie przez stronę wykazane. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji materialnej. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych w tym formularzu danych sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu art. 255 p.p.s.a. i wezwał Skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, a także wskazał jakie to mają być dokumenty. Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia powinien więc z należytą starannością wypełnić treść tego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane tylko takiej osobie, która rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń zawartych w tych wnioskach. Tymczasem w niniejszej sprawie taka właśnie weryfikacja nie była możliwa, gdyż wykonanie wezwania do nadesłania dodatkowych informacji Skarżący ograniczył do złożenia oświadczenia o przebywaniu, leczeniu w Szwecji i zamieszkiwaniu w mieszkaniu socjalnym oraz pobieraniu renty inwalidzkiej. Nie budzi zatem wątpliwości, iż Skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Okoliczności, na których oparł swój wniosek zostały bowiem opisane, a nie wykazane. Wykazać oznacza zaś bardziej dowieść, udokumentować czy udowodnić niż jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie NSA z 7 lipca 2015 r., II FZ 517/15). W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.