III SA/Wa 1013/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. W. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2008 r., 2009 r., 2010 r. oddala skargę K. i W. W. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2013r., odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych: I, II, III raty 2008r., II, III i IV raty 2009r. i 1,11 i III raty 2010r. w łącznej kwocie 787,70 zł. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym: Podaniem, które wpłynęło do Urzędu Gminy P. w dniu 20 września 2010 r., K. i W. W. zwrócili się o umorzenie zaległości z powodu ciężkiej sytuacji spowodowanej chorobą K. W. Podali ponadto, iż zdechła im maciora prośna. Prosili o pozytywne załatwienie podania. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. odmówił podatnikom umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 1,347,00zł. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wójt Gminy P. odmówił umorzenia zaległości podatkowych w kwocie 938zł z pozycji W. W. oraz 943,80zł z pozycji W. K. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowych w kwocie 938zł z pozycji W. W. oraz zaległości podatkowych w kwocie 943,80zł z pozycji W. K. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Wójt Gminy P. odmówił umorzenia zaległości podatkowych w kwocie 1,630,80zł. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. Wójt Gminy P. odmówił W. W. i W. K. umorzenia zaległości podatkowych w kwocie 801,00zł z pozycji wymiarowej nr 12-0191. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2013r. Wójt Gminy P. odmówił umorzenia zaległości podatkowych : I, II, III raty 2008r., II i III, IV raty 2009r. I, II, III raty 2010r. w łącznej kwocie 787,70 zł z pozycji wymiarowej nr 12-0191. W ocenie organu I instancji z przeprowadzonych oględzin i z przesłuchania świadków wynika, iż sytuacja materialna małżonków W. nie odbiega od sytuacji pozostałych rolników wsi L. Zdaniem organu I instancji, stały dochód jakim jest emerytura, umożliwia zapłatę należnego podatku bez uszczerbku dla potrzeb bytowych rodziny. Przejściowe trudności finansowe nie mogą uzasadniać umorzenia należnych podatków i tym samym wpływać na zmniejszenie dochodów Gminy. Ponadto organ I instancji podkreślił, iż podatnikom wielokrotnie już były udzielane ulgi w spłacie podatków. Zdaniem Wójta, podatnicy od wielu lat zajmowali bierną postawę co do regulowania zobowiązań podatkowych, nastawiając się w głównej mierze na składanie wniosków o umorzenie zobowiązań podatkowych. Organ I instancji wskazał, iż przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter wyjątkowy, ponieważ płacenie podatków jest zasadą, a udzielanie ulg w ich zapłacie jest odstępstwem od tej zasady i dlatego może być stosowany w wyjątkowych okolicznościach. Organ I instancji wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby w ostatnim czasie wystąpiły w przypadku państwa W. okoliczności, które wypełniałyby zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organ ten uznał, iż podnoszone przez podatników argumenty nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Od powyższej decyzji K. i W. W. złożyli w ustawowym terminie odwołanie, w którym nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Odwołujący zaznaczyli, iż nie prowadzą gospodarstwa we własnym zakresie. Wyjaśnili, iż W. W. jest po udarze, a jego choroba uniemożliwia mu prowadzenie gospodarstwa. Uznali, iż zaskarżona decyzja zawiera pomyłki, dotyczące wysokości zaległości podatkowych. Ponadto podnieśli, że mogą wskazać, ile razy korzystali z umorzenia zaległości i stawiają pytanie dlaczego pozostali współwłaściciele nie są tym podatkiem obciążeni. Na koniec odwołujący wskazali, iż przesłuchani w sprawie świadkowie nie mają wiedzy na temat ich sytuacji finansowej ani ponoszonych wydatków, w tym na lekarstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., K. W. i W. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi K. i W. W. nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i podnieśli, iż zobowiązanie za 2007r. i 2008r. zostało zapłacone, na co istnieją dowody w postaci wpłat, które mogą zostać przedłożone. Podatnicy zaznaczyli też, że są na emeryturze rolniczej, wynoszącej łącznie kwotę 1050 zł miesięcznie, mają do spłaty pożyczkę zaciągniętą w lipcu 2007r. z miesięczną ratą do spłaty w wysokości 150 zł. Podatnicy poinformowali, że ponoszą wydatki na prąd i związane z wizytami lekarskimi i zakupem leków w wysokości około 250 zł. K. W. poinformowała, że jej mąż jest po udarze i nie może pracować w gospodarstwie rolnym, a ona jest po operacji i w chwili obecnej pozostaje pod specjalistyczną opieką lekarską, oczekując na kolejną operację. Skarżący zaznaczyli, że nie starcza im na podstawowe wydatki, a muszą jeszcze kupić gaz, węgiel i ponieść opłaty za telefon; nie korzystali z pomocy rodziny czy też pomocy społecznej. Skarżący zarzucili, że decyzje organów podatkowych są dla nich krzywdzące i ponownie proszą o rozpatrzenie podania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia odmowy umorzenia ww. podatnikom zaległości podatkowych: I, II, III raty 2008r., II, III i IV raty 2009r. i I, II i III raty 2010 r. w łącznej kwocie 787,70 zł z pozycji wymiarowej nr 12-0191 decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2013r. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 749 z późna, zm., dalej jako o.p.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje w sprawie ulg podatkowych wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, polegającego na tym, że organ uprawniony do jej wydania może, ale nie musi zastosować się do wniosku podatnika. Co więcej, kontrolujący ją Sąd Administracyjny nie jest organem trzeciej instancji, zatem nie może oceniać wyboru organu w zakresie uznania administracyjnego pod względem słuszności, czy też celowości. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy organ działał zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy wyciągnął logiczne i poprawne wnioski w zakresie wystąpienia przesłanek zawartych w art. 67a § 1 o.p. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 sierpnia 2014 r., I SA/Bk 219/14). Sądowa kontrola legalności tzw. decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, z dnia 27 sierpnia 2014 r., I SA/Bk 139/14, LEX nr 1512022). Biorąc pod uwagę wyżej wskazane zasady kontroli decyzji uznaniowej, jaka jest zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja SKO, organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny interesu publicznego i słuszności interesu podatnika. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji, każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Zatem jeśli nawet zaistnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej, to organ może ale nie musi zastosować tego rodzaju ulgę. Sąd podziela stanowisko organów co do tego, że w orzecznictwie jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, iż umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Z tego względu ważnego interesu podatnika będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Takie zdanie wyrażono w cytowanych w decyzji wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 21 maja 2008r., sygn. Akt I SA/Gd 645/07 oraz WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3216/06. Sąd orzekający w sprawie niniejszej całkowicie podziela to stanowisko. Podstawowym warunkiem do zastosowania przedmiotowej ulgi podatkowej, jak trafnie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w zaskarżonej decyzji, jest zaistnienie przesłanek z przepisu art. 67a § I pkt 3 o.p., tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ważny interes podatnika występuje w sytuacjach szczególnych, w których niemożność uregulowania zaległości podatkowych jest spowodowana przypadkami losowymi, takimi jak: klęski żywiołowe powodujące utratę majątku, trwała niezdolność zarobkowania wywołana chorobą kalectwo, itp. Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, więc ważny interes podatnika musi posiadać tę samą cechę. Pod pojęciem "interesu publicznego" – jak trafnie zaznaczyły orzekające w sprawie organy- rozumie się pewną potrzebę /dobro/, której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej /mieszkańcom gminy, miasta/ lub całemu społeczeństwu. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych. Sąd podziela stanowisko, że prowadząc postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej czy też umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, organ podatkowy ma obowiązek zbadać stan majątkowy podatnika oraz inne okoliczności powołane przez niego we wniosku uzasadniające, w ocenie wnioskodawcy, umorzenie zaległego podatku czy też odsetek za zwłokę od zaległości. Sąd podziela stanowisko organów, że argumenty podniesione przez podatników we wniosku z dnia 20 września 2010r. o umorzenie zaległości podatkowych nie stanowią okoliczności nadzwyczajnych. Podatnicy wskazywali, iż ich trudna sytuacja finansowa spowodowana była przede wszystkim chorobą żony, jak i problemami z trzodą chlewną. Ponadto w trakcie toczącego się przed organami podatkowymi postępowania z przedmiotowego wniosku, podatnicy powoływali się na nowe okoliczności jaką jest choroba W. W., uniemożliwiająca mu wykonywanie prac związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Sąd podziela ocenę organów co do tego, że choroby Skarżących i problemy z trzodą chlewną nie są nadzwyczajnymi przesłankami, uzasadniającymi ważny interes podatnika. Skarżący, jako rolnicy, od początku znali swoje obciążenia finansowe wynikające z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym zobowiązania z tytułu podatku rolnego; wiedzą również o tym, że hodowla trzody chlewnej może wywoływać problemy. Podatek rolny jest podatkiem majątkowym, a więc podatkiem związanym z samym faktem posiadania gruntów. Zatem Skarżący winni mieć świadomość i uwzględnić w swoich rozliczeniach finansowych, zabezpieczyć środki pieniężne na zapłatę podatku bez względu na ponoszenie innych zobowiązań czy też wysokość osiąganych dochodów. Ograny zbadały wnikliwie sytuację małżeństwa W. i uznały, że nie jest ona wyjątkowo trudna i nadzwyczajna na tle innych gospodarstw, znajdujących się w okolicy miejsca zamieszkania Skarżących. Stały, miesięczny dochód gospodarstwa domowego podatników z tytułu otrzymywanych emerytur wynosi łącznie 1.327,94 zł, tj. 663,97 zł na osobę, po potrąceniu z tytułu należnych składek 1075 zł łącznie. Pomimo ponoszenia wydatków na leki i dojazdy do lekarza jak też związanych z typowym utrzymaniem gospodarstwa domowego, organy podatkowe uznały, że sytuacja majątkowa podatników jest stabilna i nie zagraża ich egzystencji. Średnie miesięczne, przewidywane wydatki rodziny ponoszone na opłatę za energię i leki, dojazdy do lekarza - według oświadczeń podatników złożonych do protokołu oględzin z dnia 4 listopada 2013r. jak też oświadczenia o stanie majątkowym - stanowią kwotę 690 zł, zatem nie przekraczają miesięcznego uzyskiwanego dochodu. W wydatkach związanych z opłatą za energię partycypuje syn G. W., który zamieszkuje z podatnikami razem ze swoją rodziną, zajmując odrębne pomieszczenia w domu, który, jak wynika z akt sprawy, jest w trakcie rozbudowy. Podatnicy posiadają również zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu w kwocie 150,00 zł. Istotne znaczenie ma również fakt, że w dniu 29 listopada 2011 r. Skarżący aktem notarialnym przekazali gospodarstwo rolne swojej córce J. W., która razem z bratem G. W. użytkuje to gospodarstwo, wspólnie czerpiąc dochody. Wobec powyższych ustaleń, Sąd podzielił stanowisko organów, iż w przypadku K. W. i W. W. nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które można by uznać za ważny interes podatnika lub interes publiczny, uzasadniający przyznanie im wnioskowanej ulgi. Podatnicy nie powinni z góry zakładać, że zobowiązania z tytułu podatków na rzecz budżetu gminy są zobowiązaniami mniej ważnymi od innych zobowiązań, w tym z tytułu wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego czy też zaciągniętego kredytu. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący wielokrotnie korzystali z pomocy w postaci umorzenia, rozłożenia na raty zaległości podatkowych oraz odroczenia terminu płatności podatku z lat 2002r., 2004r., 2005r., 2006r., 2007r. i 2008r. i 2009r. Umorzenie zaległości podatkowej jako instytucja o charakterze wyjątkowym, nie może być stosowana w sposób ciągły, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś uwalnianie podatników od tego obowiązku. Sąd podziela stanowisko organów, że przyznanie ulgi, polegającej na umorzeniu zaległości podatkowych, jest odstępstwem od wyrażonej w art. 84 Konstytucji zasady, w świetle której każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jest prawidłowa i nie narusza prawa w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z czym oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.