III SA/Wa 1014/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-04
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zawiesiła działalność gospodarczą, nie osiąga przychodów i nie posiada majątku, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Spółka, która wykazała, że zawiesiła działalność gospodarczą, nie osiąga przychodów od 2014 r., nie posiada majątku ani bieżących środków finansowych, a jej jedyny wspólnik osiąga niewielkie dochody z działalności prywatnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej. Koszty sądowe należy traktować na równi z innymi zobowiązaniami spółki.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej. Spółka wskazała, że zawiesiła działalność gospodarczą w 2012 r., wznowiła ją w 2014 r. i ponownie zawiesiła w 2015 r. Nie zatrudnia pracowników, nie posiada środków finansowych ani majątku trwałego, a jej aktywa obrotowe to należności dochodzone sądownie. Wynik działalności za lata 2013-2015 zamknął się stratą lub zerem. Banki odmówiły spółce kredytu. Spółka nie uzyskuje przychodów. Jedyny wspólnik spółki osiąga niewielkie dochody z emerytury i działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej. 2. Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
4/7/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 4/7/2016 r po rozpoznaniu wniosku P.Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. C.Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]1/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej; 2. odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;
Skarżąca – P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej także jako "Spółka") wraz ze skargą kasacyjną wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że po sprzedaży w maju 2012 r. nieruchomości położnej w R. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej z wpisem do KRS dnia 30 listopada 2012 r., wznowionej 30 listopada 2014 r. oraz ponownie zawieszonej 1 stycznia 2015 r. Spółka nie zatrudnia pracowników. Nie dysponuje środkami finansowymi na dokonanie opłaty. Nie posiada też majątku trwałego. Aktywa obrotowe spółki zapisane w księgach handlowych i wykazane w bilansie dotyczą należności dochodzonej na drodze sądowej. Spółka nie posiada czynnych rachunków bankowych. Wynik działalności za rok 2013 zamknął się stratą bilansową w wysokości 124.130,63 zł, a za rok 2014 oraz za rok 2015 wyniósł 0. Spółka podjęła działania w celu uzyskania kredytu bankowego, jednak - ze względu na zawieszoną działalność i brak zdolności kredytowej oraz brak nieruchomości dającej możliwość zabezpieczenia kredytu - banki odmówiły udzielenia wsparcia kredytowego.
Z oświadczeń Spółki wynika ponadto, że nie uzyskuje ona żadnych przychodów, a stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach nie wystarcza na zaspokojenie kosztów.
Skarżąca, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 1/6/2017 r., w piśmie z 9/6/2017 r. poinformowała, że: nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 r..; nie zatrudnia pracowników; ; nie wystawia faktur i nie ma przychodów; nie ponosi kosztów działalności; w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie odnotowała żadnych wpłat wspólników czy pracowników; bieżące koszty obsługi prawnej są pokrywane przez prezesa spółki; nie osiągnęła przychodów w 2015 r. i 2016 r.
Skarżąca zadeklarowała złożenie rachunku zysków i strat za 2016 r., bilansu sporządzonego na 31/12/2016r., zeznanie CIT-8 za 2016 r., zaświadczenie o zamknięciu rachunku bankowego i in.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Jednakże, niezbywalnym warunkiem udzielenia pomocy stronie jest uprawdopodobnienie jej (złej) sytuacji finansowej.
W ocenie urzędnika sądowego, warunek ten został wypełniony w sprawie. – i to w dwóch, niezależnie przeprowadzonych postępowaniach o prawo pomocy: zbieżność wnioskowania w dwóch, niezależnie przeprowadzonych postępowaniach szczególnie silnie przemawia za przyznaniem Skarżącej prawa pomocy.
Referendarz sądowy, po powtórnie przeprowadzonych czynnościach poszukiwawczych, podziela pogląd wyrażony wobec spółki, że wykazała w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a.
Spółka powinna koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, CBOSA). Niesporny w sprawie jest fakt, potwierdzony już dwukrotnie, zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę i nieosiąganie przychodów od 2014 r. czy też brak majątku lub bieżących środków finansowych: stan rzeczy ten przyznaje także referendarz sądowy rozpoznający wniosek o prawo pomocy. Wzmiankowana okoliczność ma wpływ na sposób zastosowania przez Sąd w sprawie przywołanego powyżej orzeczenia.
Zdaniem urzędnika sądowego, trudno nie zgodzić się z twierdzeniami strony, że prezes zarządu, jedyny wspólnik Skarżącej, nie jest w stanie (i nie jest zobowiązany) uiścić wpisu sądowego w sprawie, czyli nie jest w stanie dofinansować spółki. Fakt ten wynika z wysokości skromnych dochodów uzyskiwanych z emerytury i prowadzonej działalności gospodarczej: osiągnął on znikomy roczny dochód z tejże działalności w majątku prywatnym w wysokości ok 23218,69 zł. W sytuacji, kiedy sytuacja finansowa spółki jest bezspornie zła, niedopuszczalna jest odmowa przyznania prawa pomocy stronie z tego powodu, że członek zarządu spółki osiąga, ale w prywatnej działalności gospodarczej, przychód w znacznej wysokości: zwłaszcza, że po pomniejszeniu tego przychodu o koszty jego uzyskania, rocznego dochodu (23218,69 zł) – a więc środków, które członek zarządu może przeznaczyć na dowolnie wybrane cele – nie sposób uznać za wysoki. Drugorzędne, wobec tego faktu, ma znaczenie dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy sposób odpowiedzi na pytanie, czy osoba trzecia, tj. członek zarządu, jest zobowiązany do przysporzeń, kosztem majątku prywatnego, na rzecz spółki i to w sytuacji, kiedy strona ma prawo (dostępu) do Sądu zagwarantowane w art. 45 Konstytucji RP.
Z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że wniosek Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Jedynym kosztem sądowym wymagalnym na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej (ok 6900,- zł), stąd zakres rozstrzygnięcia wyrażony w sentencji. Sytuacja finansowa Spółki może zmieniać się, zatem przedwczesne byłoby orzekanie o kosztach niewymagalnych jeszcze.
W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło