III SA/Wa 1020/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. S.a.r.l. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za 2008 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. S.a.r.l. z siedzibą w L. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2009r. E. S.A.R.L. z siedzibą w L. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. w kwocie 17.116,92 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Spółkę w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p.", do uzupełnienia wniosku o oryginał zaświadczenia wskazującego, że wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851 ze zm.) – dalej “rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r.", zgodnego ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia, poświadczonego przez właściwy terytorialnie urząd podatkowy. Organ pouczył Spółkę, że nie uzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia oraz że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczpospolitej Polskiej jest język polski, dlatego wszelka korespondencja kierowana do organu podatkowego powinna być w języku polskim. Wezwanie zostało odebrane przez Skarżącą w dniu 1 października 2009 r. W odpowiedzi na wezwanie (nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 15 października 2009 r.) pełnomocnik Skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, przekazał też kserokopię zaświadczenia z dnia 5 października 2009 r. i jego tłumaczenie na język polski sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących wniosku o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2008r. Stwierdził, że pełnomocnik Spółki wniósł jedynie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, nie dopełniając czynności, dla której był określony termin. Nie został zatem spełniony warunek określony w art. 162 § 2 O.p. Pismem z dnia 4 grudnia 2009 r. Spółka wniosła zażalenie, w którym wyjaśniła, że dołączony do wniosku o przywrócenie terminu dokument jest oryginałem zaświadczenia otrzymanego przez Spółkę bezpośrednio od organu upoważnionego na terenie L. do wystawiania tego typu zaświadczeń. W ocenie Spółki, ponieważ dostarczone przez nią zaświadczenie jest oryginałem, a nie jak twierdzi organ kserokopią, to podważanie jego treści przez ww. organ stanowi naruszenie art. 194 § 1 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji wydając postanowienie nie podważył kwestii uprawdopodobnienia braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT, a jedynie stwierdził, że Spółka nie dokonała czynności, dla której przewidziano dany termin. Wskazał, iż zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r., aby skutecznie ubiegać się o zwrot podatku od towarów i usług strona obowiązana jest do wniosku o zwrot podatku dołączyć oryginał zaświadczenia według polskiego wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Z wzoru zaświadczenia wynika, że wypełnienie go polega na wpisaniu nazwy podmiotu, adresu siedziby, numeru identyfikującego oraz podpisania go przez uprawnione osoby i umieszczenia pieczęci organu. Weryfikacja rzetelności zaświadczenia polega zatem m.in. na weryfikacji oryginału pieczęci i podpisu. Organ odwoławczy wskazał, iż do kserokopii wniosku z dnia 6 kwietnia 2009 r. dołączony został obcojęzyczny dokument datowany na dzień 30 marca 2009 r., jednak nie ma na nim oryginału pieczęci, potwierdzającej wystawienie go przez właściwe organy. Natomiast dołączony do wniosku o przywrócenie terminu, również obcojęzyczny dokument nie jest oryginałem dokumentu. Brak na nim oryginału pieczęci organu upoważnionego do jego wystawienia oraz oryginału podpisu osoby upoważnionej do jego podpisania. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie Spółka nie zachowała należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do wykonania której została wezwana. Nie został skutecznie dopełniony warunek wynikający z art. 162 § 2 O.p. Zatem organ podatkowy pierwszej instancji słusznie odmówił Spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. W skardze z dnia 26 marca 2010 r. Spółka zarzucając naruszenie art. 194 w zw. z art. 180 i art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie zaświadczenia potwierdzającego fakt zarejestrowania Spółki na potrzeby podatku VAT w L. i uznanie powyższego za brak formalny, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. zostało dołączone do wniosku o zwrot podatku. W związku z wezwaniem organu podatkowego Spółka ponownie złożyła owo zaświadczenie wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Zdaniem Skarżącej zostały spełnione warunki określone w art. 194 § 1 O.p. wystarczające do uznania złożonego przez nią zaświadczenia za dokument urzędowy. Jest ono sporządzone w formie określonej przepisami prawa oraz w zakresie działania organu od którego pochodzi, zaś wraz z powtórnym złożeniem zaświadczenia dołączone zostało jego tłumaczenie przysięgłe. W konsekwencji, złożone przez nią zaświadczenie stanowiło dokument urzędowy i powinno zostać przez Dyrektora Izby Skarbowej dopuszczone jako dowód w sprawie. W ocenie Skarżącej organ powinien w każdym przypadku zastosować zasadę domniemanej prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym. Kwestionowanie zaś treści takiego dokumentu może się odbyć jedynie w drodze przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego. Natomiast, żaden z organów podatkowych nie przeprowadził przeciwdowodu w sprawie przedmiotowego zaświadczenia. Mając na względzie zasadę domniemania zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (tj. ich wiarygodności), nakazującą uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, zdaniem Spółki, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Skarżąca ponownie podkreśliła, że dołączone do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenie, jak również dokument dołączony do pierwotnie złożonego przez nią wniosku o zwrot podatku VAT stanowiły oryginały zaświadczeń otrzymanych przez Spółkę bezpośrednio od organu upoważnionego na terenie L. do wystawiania tego typu zaświadczeń. Zauważyła, iż dokładnie ten sam dokument, który został dostarczony przez nią do Urzędu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, został wcześniej przesłany przez luksemburskie władze skarbowe pocztą do Spółki, a następnie przez Spółkę pocztą kurierską do pełnomocnika Spółki i wobec tego nie jest w stanie dostarczyć zaświadczenia w jakiekolwiek innej niż dotychczasowa formie. Spółka wyjaśniła, iż zwróciła się do l. organów podatkowych ([...]) z zapytaniem, czy w świetle krajowych regulacji możliwe jest otrzymanie w/w zaświadczenia w innej formie niż ta, w której Spółka uzyskała dotychczasowe zaświadczenia. W odpowiedzi otrzymała kolejne zaświadczenie z odręczną adnotacją pracownika organu luksemburskiego, iż taka forma omawianego dokumentu jest jedyną możliwą do uzyskania od w/w organu. Do skargi dołączyła zaświadczenie z dnia 18 marca 2010 z ww. wskazaną adnotacją. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 8 kwietnia 2009 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek Skarżącej z dnia 6 kwietnia 2009 r. o zwrot podatku VAT w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r., a następnie w dniu 9 kwietnia 2009 r. (aczkolwiek na wniosku widnieje pieczęć [...] Urzędu Skarbowego W. z datą 9. 04. 2008 r.) do Urzędu tego wpłynęła kserokopia ww. wniosku wraz z zaświadczeniem z dnia 30 marca 2009 r., wystawionym w języku francuskim. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 17 września 2009 r. wezwał Skarżącą, w trybie art. 169 O.p., do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT o oryginał zaświadczenia wskazującego, że wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. Pouczył przy tym, iż jeśli ww. zaświadczenie zostanie wystawione w języku obcym, należy dołączyć oryginał tłumaczenia jego treści na język polski. Wezwanie zostało odebrane przez Skarżącą w dniu 1 października 2009 r. W odpowiedzi na wezwanie (nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 15 października 2009 r.) pełnomocnik Skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, przekazał też kserokopię zaświadczenia z dnia 5 października 2009 r. i jego tłumaczenie na język polski sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT ze względu na niespełnienie przez Skarżącą warunku określonego w art. 162 § 2 O.p., tj. niedopełnienie czynności, do wykonania której wyznaczony był termin; przedłożona została kserokopia zaświadczenia, a nie oryginał. Postanowienie to utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej, podzielając argumenty wskazane przez organ pierwszej instancji. Przypomnienie występujących w niniejszej sprawie zdarzeń było konieczne, gdyż mają one zasadnicze znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Przede wszystkim wynika z nich, iż jeszcze przed wezwaniem do usunięcia braków formalnych Skarżąca złożyła dokument, do przedłożenia którego była wzywana. Otóż oryginał żądanego przez organ podatkowy zaświadczenia (zaświadczenie z dnia 30 marca 2009 r.) wpłynął do Urzędu Skarbowego W. w dniu 9 kwietnia 2009 r. (widniejącą na zaświadczeniu datę 9 kwietnia 2008 r. należy uznać za oczywistą omyłkę, na co wskazuje chociażby sekwencja zdarzeń), wezwanie zaś jest datowane 17 kwietnia 2009 r. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. do wniosku o zwrot podatku dołącza się oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Według wzoru stanowiącego załącznik nr 2, zaświadczenie o rejestracji podatnika (przedsiębiorcy) powinno zawierać nazwę i adres urzędu podatkowego, nazwę i siedzibę firmy, rodzaj prowadzonej działalności, numer identyfikacyjny, pod którym firma została zarejestrowana jako przedsiębiorca prowadzący działalność podlegającą podatkowi od wartości dodanej lub podatkowi o podobnym charakterze, datę, pieczęć urzędową oraz podpis z nazwiskiem i stanowiskiem. Zaświadczenie z dnia 30 marca 2009 r. jest dokumentem oryginalnym i posiada wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia elementy (w tym oryginalny podpis) za wyjątkiem pieczęci Urzędu. Zatem przedłożone zaświadczenie nie zawiera jednego z elementów wskazanych w ww. załączniku, jednak ów brak nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż nie jest ono oryginalne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w ogóle nie wyjaśnił, dlaczego zaświadczenie z dnia 30 marca 2009 r. uznał za dokument nieoryginalny, natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu wspomniał, iż nie ma na nim oryginału pieczęci, ale stwierdzenie to zostało pozostawione bez konkluzji. Zgodzić się należy ze Skarżąca, iż w sytuacji, gdy organy podatkowe nie przeprowadziły przeciwdowodu przeciwko treści tego zaświadczenia, należy uznać za bezpodstawne przyjęcie przez nie, że nie spełnia ono waloru dokumentu w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Jednak wobec tego stanowiska Skarżącej zauważenia wymaga, iż badanie, czy został złożony komplet wymaganych przepisami prawa dokumentów odbywa się na etapie wszczęcia postępowania, a na tym etapie organ nie powinien wgłębiać się w treść przedłożonego dokumentu. Jakkolwiek przepis § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. określa elementy zaświadczenia, to badanie treści zaświadczenia wykracza poza etap badania przesłanek formalnych wniosku i stanowi wkroczenie w meritum sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 668/06, LEX nr 350789). Należy bowiem odróżnić poprawność materialną wniosku o zwrot podatku od jego poprawności formalnej. Tylko braki w zakresie tej ostatniej uprawniają organ podatkowy do zastosowania art. 169 § 1 O.p. Dla potrzeb czynienia ustaleń w toku postępowania organy podatkowe posiadają narzędzia przewidziane w Ordynacji podatkowej (np. art. 155 O.p.). Z punktu widzenia treści § 5 ust. 4 ww. rozporządzenia rzeczą organu podatkowego, na etapie wszczęcia postępowania, jest sprawdzanie, czy zostały spełnione warunki formalne, tj. ustalenie, czy do wniosku dołączono oryginał faktur lub dokumentów celnych oraz oryginał zaświadczenia. W sytuacji takiej jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, tj. gdy w dyspozycji organu pozostawało zaświadczenie, nie było podstaw do wzywania Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie oryginału zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ podatkowy bezpodstawnie wezwał Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego w trybie art. 169 § 1 O.p., który to przepis zawiera rygor pozostawienia bez rozpatrzenia podania w razie nieusunięcia braków formalnych w terminie 7 dni. Skarżąca nie mogła uchybić terminowi, o którym mowa w art. 169 § 1 O.p., w sytuacji gdy błędnie w trybie tego przepisu została wezwana do uzupełnienia nieistniejącego braku. Jak już powiedziano, zaświadczenie, którego dostarczenia domagały się organy podatkowe w trybie art. 169 § 1 O.p postawało w ich dyspozycji. Wobec nieprzekroczenia przez Skarżącą terminu do przedłożenia żądanego pismem z dnia 17 września 2009 r. zaświadczenia, bezzasadne było merytoryczne rozpatrywanie jej wniosku z dnia 15 października 2009 r. o przywrócenie terminu na złożenie zaświadczenia. Zauważyć należy, iż Skarżąca konsekwentnie twierdziła, iż oryginał żądanego zaświadczenia został złożony wraz z wnioskiem o zwrot podarku VAT, zatem przyjąć należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożyła z ostrożności procesowej. W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu i rozpatrzyć sprawę merytorycznie. Na marginesie wskazać należy, iż w wezwaniu z dnia 17 września 2009 r. rygor wynikający z art. 169 § 1 O.p. dotyczył tylko przedłożenia zaświadczenia, w związku z tym Sąd nie zajmował stanowiska w kwestii dotyczącej przedłożenia tłumaczenia tego dokumentu. Niemniej jednak Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż przedłożenia tłumaczenia zaświadczenia nie można żądać w trybie art. 169 § 1 O.p. (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 668/06, LEX nr 350789, z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt I FSK 1166/07, LEX nr 496276). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Zakres, w jakim uchylone postanowienia nie mogą być wykonane, określono zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.