III SA/Wa 1026/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący – R. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną środków do życia. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i pełnoletnim, niepracującym synem. Jedyny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy w wysokości 5.100 zł. Żona skarżącego spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 2.200 zł. Do swojego majątku skarżący zaliczył jedynie mieszkanie o pow. 60 m², obciążane kredytem hipotecznym. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), wezwano skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej. W odpowiedzi skarżący nadesłał wspólne zeznanie podatkowe małżonków za 2013 r., zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej dotyczące syna T., wyciągi z rachunku bakowego żony skarżącego, kopię umowy kredytowej. Skarżący wskazał, że miesięczne wydatki rodziny wynoszą 6.150 zł (kredyt hipoteczny 1.900 zł, czynsz za mieszkanie 650 zł, energia elektryczna 150 zł, wyżywienie 1.800 zł, telefony 150 zł, środki czyszczące 150 zł, niezbędne kosmetyki 250 zł, pomoc dla teściowej wnioskodawcy 800 zł, bilety miesięczne 300 zł Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. W związku z powyższym, oceniając jego możliwości płatnicze odnieść je należy właśnie do tej kwoty. W ocenie referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego ciążącego na skarżącym nie jest obciążeniem ponad możliwości finansowe jego rodziny. Tym samym, wydatek w tej wysokości nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zauważyć bowiem należy, że żona skarżącego uzyskuje stały dochód ze stosunku pracy w wysokości 5.760 zł netto. Ponadto nadesłane wyciągi z rachunków bankowych dokumentują również dodatkowe zasilenia konta np. w dniu [...] marca 2014 r. w wysokości 3.200 zł (wpłata gotówkowa w kasie R. S.), w dniu [...] marca w wysokości 605 zł (wpływ na rachunek – M. J., [...]). W konsekwencji łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny jest wyższy niż wskazywana we wniosku (formularz PPF) kwota 5.100 zł. Referendarz sądowy nie neguje podnoszonych we wniosku okoliczności związanych z brakiem zatrudnienia skarżącego i jego pełnoletniego syna oraz znacznym obciążeniem finansowym rodziny, z uwagi na spłatę wysokich rat kredytu. Niemniej, aktualne dochody rodziny skarżącego pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Powyższą ocenę uzasadniają również okoliczności związane z niektórymi wydatkami rodziny skarżącego, których nie można zaliczyć do wydatków "niezbędnych". Przykładowo wskazać tu można na wydatek w wysokości 147 zł w [...] w dniu 1 marca, w wysokości 198 zł na bilety do [...] w dniu 12 marca, wydatek (nie można z wyciągu doczytać się kwoty) na bilety lotnicze [...] w dniu 30 marca 2014 r. Ponadto, wskazana przez skarżącego kwota na miesięczne wyżywienie 3-osobowej rodziny w wysokości 1.800 zł, wydaje się być kwotą znacznie ponadstandardową. Skarżący musi mieć natomiast na uwadze, że prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Oceniając wniosek skarżącego pod kątem spełnienia przesłanki z powołanego wyżej art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a, referendarz sądowy uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie zwłaszcza, że jedynym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest wpis sądowy w wysokości 100 zł. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.