III SA/Wa 1028/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na rozprawie wniosku K. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia K. w charakterze uczestnika postępowania N. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Spółka") 19 marca 2010r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (dalej "DIS") z [...] lutego 2010r. którą uchylono decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] czerwca 2009 r. oraz określono Spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 2003r. w wysokości 34.182.754 zł. K. (dalej "K."), po wyznaczeniu rozprawy na 5 listopada 2010r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. sprawie, zwróciła się 14 października 2010r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, na mocy art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wszczętym ww. skargą. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest organizacją społeczną, w rozumieniu art. 9, art. 25 § 4 i art. 33 § 2 P.p.s.a. i art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., zaś sprawa rozpatrywana w niniejszym postępowaniu dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jest organizacją non-profit samorządu gospodarczego wpisaną do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego. Działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (Dz. U. Nr 84, poz. 70, dalej: "u.i.g.") oraz Statutu, który załączyła do wniosku. Zgodnie z art. 2 uoig oraz § 1 ust. 1 Statutu jako organizacja samorządu gospodarczego reprezentuje interesy gospodarcze swych członków. Załączyła również deklarację członkowską N. H. S.A. w W.. Wskazała, że spełnia wymogi z art. 12 Konstytucji RP. K. podniosła także, że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, gdyż stosownie do postanowienia DIS z 7 stycznia i 4 lutego 2010r. nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu, na mocy art. 133a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W postępowaniu odwoławczym była jedynie rozpoznawana jej skarga na mocy art. 234 § 2 k.p.a., co nie jest równoznaczne z jej uczestnictwem w postępowaniu podatkowym. K. w odniesieniu do kwestii zakresu statutowej działalności wyjaśniła, że na mocy art. 5 ust. 1 u.i.g. w statucie określono zadania w granicach właściwości określonej w art. 2-4 u.i.g. Wskazała, że na mocy art. 5 ust. 2 pkt 4 u.i.g. może uczestniczyć na odrębnie określonych zasadach w postępowaniu sądowym w związku z działalnością gospodarczą jej członków. Podczas postępowania reprezentuje interesy zrzeszonych w niej członków (art. 2 u.i.g.). Ze statutu wynika natomiast, że do zadań K. należy w szczególności reprezentowanie i ochrona interesów członka Izby w zakresie ich działalności gospodarczej, w szczególności wobec organów państwowych, samorządowych oraz innych organizacji (§ 4 ust. 1 statutu), a realizacja zadań statutowych odbywa się przez udzielanie pomocy i porad swoim członkom (§ 5 ust. 1 pkt 1 statutu). Oznacza to, że w statutowej działalności mieści się reprezentowanie i ochrona interesów członka Izby w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprawa wymiaru podatku dochodowego za 2003r. jest nieodłącznie związana z działalnością gospodarczą Spółki dotyczącą elektroniki i telekomunikacji. K. wskazała, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego widoczne jest prokonstytucyjne podejście do kwestii udziału organizacji społecznych w postępowaniu, jako przykład wskazała postanowienia: z 26 sierpnia 2010r. sygn. akt II FSK 1589/10, z 14 grudnia 2009r. sygn. akt II FZ 540/09. DIS w odpowiedzi na ww. wniosek K. pismem z 27 października 2010r. (data wpływu do Sądu 28 października 2010r.) zwrócił się o nieuwzględnienie wniosku, gdyż K. niespełna przesłanki w postaci wykazania interesu publicznego, o którym mowa w art. 133a O.p., który przemawiałby za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przed organem podatkowym i w postępowaniu sądowym. DIS wyjaśnił także, że K. złożył wniosek o uczestnictwo w postępowaniu podatkowym, który rozpatrzono negatywnie, zaś na ostateczne postanowienie nie została wniesiona skarga do sądu. Na rozprawie 5 listopada 2010r. Spółka poparła wniosek K. o dopuszczenie jej w charakterze uczestnika postępowania, wskazując iż wnioskodawca był dopuszczany w charakterze uczestnika w innych sprawach toczących się przed sądami administracyjnymi. Spełnia też przesłanki do dopuszczenia w charakterze uczestnika postępowania sądowego. Pełnomocnik DIS podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z 27 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 25 § 4 P.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W myśl art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2009r. sygn. akt II GZ 55/09, ONSAiWSA 2010/2/23) przyjęty jest pogląd, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym wniosek K. podziela, że dokonując wykładni art. 33 § 2 p.p.s.a. należy wskazać, że: - po pierwsze, organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi spełniać warunki formalno-prawne, tj. być organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; - po drugie, udział organizacji społecznej musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego, tj. sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji"; - po trzecie, sąd administracyjny, rozpoznający wniosek organizacji społecznej ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja, korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 P.p.s.a., realizuje cel publiczny, do którego została powołana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc się do wyżej wskazanych przesłanek, a w szczególności powiązania zakresu działalności statutowej K. z charakterem rozstrzyganej sprawy oraz z celem sądownictwa administracyjnego stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Sąd będzie badał legalność działań podejmowanych przez organy podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. W celu statutowym ogólnie określonym w § 1 Statutu K. (nota bene nie wskazano go we wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie) mowa natomiast, że ww. Izba została powołana do reprezentowania interesów gospodarczych swych członków. W ocenie Sądu wypełnianie obowiązków podatkowych wobec Skarbu Państwa przez konkretną indywidualną jednostkę – skarżącą Spółkę - nie jest sprawą gospodarczą. Już z tego powodu niezasadne byłoby dopuszczenie do udziału K. w sprawie ze skargi Spółki. Z treści rozpoznawanego wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie nie wynika ponadto, że K. w związku z dopuszczeniem do udziału w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, ze skargi Spółki, będzie reprezentowała interes zbiorowy - interes społeczny - lecz tylko interes indywidualny. Rola K. w sytuacji, gdyby Sąd administracyjny dopuściłby ww. Izbę do udziału w sprawie sprowadzałaby się bowiem w istocie do bycia przedstawicielem procesowym określonego uczestnika postępowania sądowego – skarżącej Spółki, a podejmowanie przez nią działania nie mogłoby i nie miałoby znaczenia dla interesów gospodarczych zrzeszonych członków. Sąd mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne jest wydanie postanowienia zawartego w sentencji na mocy art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 P.p.s.a.