III SA/Wa 103/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-22

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Maciej Kurasz, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot podatku od towarów i usług złożony przez podatnika niemającego siedziby w Polsce, ale mającego siedzibę w innym państwie członkowskim UE, złożony w formie telefaksu z powodu usterek technicznych w niemieckim systemie elektronicznego składania wniosków, może zostać uznany za złożony w terminie, pomimo że przepisy przewidują składanie wniosków wyłącznie drogą elektroniczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie organy podatkowe były zobowiązane do uznania, iż wniosek o zwrot podatku naliczonego został złożony po terminie, ponieważ były związane ustaleniami i rozstrzygnięciami niemieckiego organu podatkowego właściwego w sprawie przyjęcia wniosku. Niemiecki organ podatkowy nie zaakceptował wniosku przesłanego telefaksem, uznając, że wniosek elektroniczny został złożony po terminie. Sąd stwierdził, że wadliwość postępowania w zakresie wezwania podatnika do przedstawienia informacji o usterkach w niemieckim systemie nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka z siedzibą w Niemczech złożyła wniosek o zwrot podatku VAT za 2011 r. po terminie, tj. 4 października 2012 r., powołując się na usterki techniczne w niemieckim systemie elektronicznego składania wniosków, które uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie do 30 września 2012 r. Wniosek został pierwotnie wysłany telefaksem 29 września 2012 r., a uzupełniony elektronicznie 4 października 2012 r. Niemiecki organ podatkowy nie zaakceptował wniosku, a polskie organy podatkowe odmówiły zwrotu podatku, uznając wniosek za złożony po terminie. Spółka skarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. GmbH & Co. KG z siedzibą w Niemczech na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. oddala skargę 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. akt sprawy wynika, że spółka "L." z siedzibą w Niemczech (dalej jako: “Spółka", “Strona", “Skarżąca") złożyła w dniu 4 października 2012 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: “NUS") wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2011 r. (dalej: “zwrot podatku VAT za 2011 r.") w kwocie 34.041,96 zł. 2. Pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. NUS, wyznaczając 7 - dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na podstawie art. 200 § 1, art. 216 oraz art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 poz. 749 dalej jako "ustawa Ord.pod.") poinformował Stronę, że wniosek o zwrot podatku VAT za 2011 r. wpłynął w dniu 4 października 2012 r. tj. po terminie, bowiem termin składania wniosków w tym przedmiocie za rok 2011 upłynął w dniu 30 września 2012 r. NUS wskazał jako podstawę prawną § 6 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 224, poz. 1801 ze zm.) - (dalej: “rozporządzenie z 24 grudnia 2009 r."), zmienionego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. (Dz. U. 69, poz. 365 ze zm.) - (dalej: “rozporządzenie z 28 marca 2011 r."), a następnie rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 136, poz. 797) - (dalej: “rozporządzenie z 29 czerwca 2011 r."). 3. W piśmie z dnia 30 stycznia 2013 r. Strona wyjaśniła, że w celu złożenia wniosku o zwrot podatku VAT za 2011 r. niemiecki doradca podatkowy reprezentujący Spółkę wystąpił w dniu 27 września 2012 r. do centralnego urzędu podatkowego z wnioskiem o nadanie uprawnień do wysłania wniosku w w/w sprawie drogą elektroniczną. Kolejno w dniu 28 września 2012r. niemiecki pełnomocnik Spółki otrzymał informację o nadanym numerze i możliwości wysłania wniosku. W związku z usterkami technicznymi w portalu niemieckiego centralnego urzędu podatkowego złożenie wniosku drogą elektroniczną w dniach 28-30 września 2012 r. okazało się niemożliwe. Z uwagi na powyższe w dniu 29 września 2012 r. wniosek o zwrot podatku VAT za 2011 r. przesłano w formie telefaksu do niemieckiego centralnego urzędu podatkowego. W dniu 4 października 2012 r., gdy usterki w systemie informatycznym urzędu podatkowego zostały usunięte, niemiecki pełnomocnik Spółki uzupełnił złożony w dniu 29 września 2012 r. wniosek dosyłając jego wersję elektroniczną. 4. NUS, pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r., wezwał Stronę do przesłania urzędowych dokumentów z których wynikałoby, iż w okresie w którym dokonano prób złożenia wniosku o zwrot podatku VAT za 2011 r. doszło do usterek technicznych na portalu niemieckiego centralnego urzędu podatkowego. 5. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Strona pismem z dnia 9 maja 2013r. poinformowała, że nie posiada dokumentu wydanego przez niemiecki organ podatkowy potwierdzającego w/w okoliczności, ponadto odrębnym pismem z tego dnia Strona wniosła o zawieszenie postępowania o zwrot podatku VAT za 2011 r., jako podstawę żądania wskazując art. 202 § 1 pkt 2 ustawy Ord. pod.. Wyjaśniono, że co prawda wniosek o zwrot podatku VAT za 2011 r., złożony w dniu 29 września 2012 r., był w innej niż przewidziana formie, jednakże wynikało to z błędnie funkcjonującego systemu do elektronicznego przesyłania wniosków w dniach od 28 września do 3 października 2012 r., co uniemożliwiło przesłanie w Niemczech wniosku elektronicznie we właściwym terminie. Wskazano, że Spółka złożyła skargę do sądu fiskalnego w K. na decyzję niemieckiego organu podatkowego w sprawie odrzucenia wniosku o zwrot podatku VAT za 2011 r. i w sprawie odrzucenia odwołania od powyższej decyzji, co uzasadnia wniosek o zawieszenie postępowania o zwrot podatku VAT za 2011 r. 6. NUS, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie wskazując, że ocena terminowości złożenia wniosku dokonywana jest w oparciu o ustalenia stanu faktycznego oraz mające zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy przepisy prawa podatkowego. 7. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. NUS odmówił dokonania wnioskowanego zwrotu podatku VAT za 2011 r., z uwagi na uchybienie terminowi do złożenia wniosku. W uzasadnieniu NUS powołując się na § 6 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2009 r. wskazał, że wniosek Strony mógł zostać złożony nie później niż do 30 września 2012 r. Popierając się orzeczeniami sądów administracyjnych tj. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1222/06, wyrok NSA z 13 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1558/10, wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1958/09, wskazał, że termin złożenia wniosku o zwrot podatku VAT ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. W ocenie organu podatkowego powyższa wykładnia pozostaje w pełnej zdolności z prawem wspólnotowym tj. ze stanowiskiem zawartym w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie C-294/11. Ponadto wskazując na art. 7 i 15 Dyrektywy Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008r. określającej szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim (Dz. U. UE. L. z 2008r., Nr 44 poz. 23) – (dalej: “Dyrektywa 2008/9/WE") NUS wskazał, że wniosek o zwrot podatku VAT może być złożony wyłącznie w formie elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. 8. Pismem z dnia 8 lipca 2013 r. Strona złożyła odwołanie w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisów: art. 89 ust. 1h ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm.) – (dalej: “ustawa o VAT"), w związku z § 3 i § 6 rozporządzenia z dnia 29 czerwca 2011 r. oraz art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT za 2011 r. w sytuacji gdy organ podatkowy winien był z urzędu zawiesić przedmiotowe postępowanie z uwagi na zaistnienie w tej sprawie kwestii zagadnienia wstępnego. Taką kwestię w toczącym się postępowaniu było rozstrzygnięcie, czy Spółka złożyła wniosek o zwrot podatku VAT za 2011 r. w terminie, tj. w dniu 29 września 2012 r. i czy niemiecki organ podatkowy miał prawo odrzucić wniosek złożony w formie telefaksu, w sytuacji gdy terminowe złożenie wniosku w formie elektronicznej było niemożliwe; art. 121 § 1, art. 123 § 1 i art. 127 Ord. pod. poprzez wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie dokonania zwrotu podatku VAT za 2011 r. przed uprawomocnieniem się postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT za rok 2011. W uzasadnieniu Strona wskazała, że w jej ocenie wniosek został złożony za pośrednictwem niemieckiego organu podatkowego w dniu 29 września 2012 r., natomiast w dniu 4 października 2012 r. Strona jedynie uzupełniła ww. wniosek w zakresie formy, przy czym niedochowanie wymogów co do formy wniosku nastąpiło w wyniku zaistnienia problemów technicznych po stronie niemieckiej administracji podatkowej. 9. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: “DIS") utrzymał w mocy zaskarżoną organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji DIS wskazał na regulacje zawarte w § 3 ust. 1 pkt 1 -3 rozporządzenia z 24 grudnia 2009 r., w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 28 marca 2011 r. oraz rozporządzenia z 29 czerwca 2011 r. Wyjaśnił, że sposób i warunki dokonywania zwrotu podatku podmiotom uprawnionym z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej, na podstawie wniosku składanego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, reguluje § 6 rozporządzenia z 24 grudnia 2009 r. Z powyższych przepisów wynika, że wniosek o zwrot podatku składa się za pośrednictwem właściwego dla podatnika naczelnika urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w terminie do 30 września roku następującego po roku podatkowym, którego wniosek dotyczy. Wniosek (którego wzoru, ze względu na zastosowanie komunikacji elektronicznej, nie określono) musi zawierać obowiązkowy zestaw informacji - zawartych w załączniku do rozporządzenia, ponadto wniosek uznaje się za złożony tylko wówczas, jeżeli wszystkie żądane informacje zostaną przez podatnika przedstawione. Natomiast z akt sprawy wynika, że wniosek Strony o zwrot podatku VAT za 2011 r. wpłynął do NUS w dniu 4 października 2012 r., na co wskazuje formularz wniosku (wersja: 2012-10-04T05:06:47). DIS wyjaśnił, że termin, o którym mowa w powyższych regulacjach, do złożenia wniosku o zwrot podatku jest terminem prawa materialnego i wobec braku odpowiednich uregulowań, nie podlega on przywróceniu. Uchybienie zatem terminowi prawa materialnego zaskutkowało merytoryczną decyzją odmowną. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1, art. 127, art. 201 § 1 Ord. pod. organ podatkowy wskazał, że fakt rozstrzygnięcia sprawy zwrotu podatku VAT za 2011 r. przez rozpatrzeniem przez organ odwoławczy wniesionego zażalenia w sprawie dotyczącej odmowy zawieszenia tego postępowania nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania. Strona miała prawo zaskarżenia wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć i z możliwości tej skorzystała składając zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. i odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. Jednakże z uwagi na wydanie przez NUS decyzji odmawiającej zwrotu podatku VAT i zakończenie tego postępowania, postępowanie zażaleniowe w sprawie zawieszenia postępowania pierwszoinstancyjnego podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. 10. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Spółka zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 1a ustawy o VAT w zw. z § 3 i § 6 ust. 1, 2 i 3 oraz § 9 rozporządzenia z 29 czerwca 2011 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji NUS z dnia [...] czerwca 2013 r. Wskazując na obowiązujące w tym zakresie ww. przepisy prawa oraz art. 7 i 15 Dyrektywy 2008/9/WE podniosła, że przepisy Dyrektywy 2008/9/WE i przepisy wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 29 czerwca 2011r. określają termin na złożenie wniosku o zwrot VAT na 30 września roku kalendarzowego następującego po okresie zwrotu. Literalna wykładnia tych przepisów wskazuje, iż termin ten jest zawity i nie podlega przywróceniu, a skuteczne złożenie wniosku po upływie wyznaczonego terminu jest niedopuszczalne. W ocenie Spółki wniosek o zwrot podatku VAT został złożony w terminie, tj. w dniu 29 września 2012r., wniosek ten spełniał wszystkie wymogi określone w art. 8, 9 i 11 Dyrektywy 2008/9/WE, a zatem w myśl art. 15 tej Dyrektywy powinien zostać uznany za złożony. Przedmiotowy wniosek nie został przyjęty przez organ niemieckiej administracji podatkowej i nie został przesłany do NUS z uwagi na to, że wniosek został złożony w formie telefaksu, tymczasem przepisy przewidują szczególną procedurę składania wniosków za pośrednictwem portalu elektronicznego utworzonego przez państwa członkowskie, w którym dany podmiot ma siedzibę. Ponadto przepisy Dyrektywy 2008/9/WE i rozporządzenia z 29 czerwca 2011 r. nie określają konsekwencji niezastosowania się do wymogu formy w zakresie składanych wniosków o zwrot VAT, a uchybienia o charakterze formalnym zdaniem Skarżącej nie powinny pozbawiać podatnika prawa do zwrotu VAT w sytuacji, gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki materialne do otrzymania zwrotu. Prawo do zwrotu jest odzwierciedleniem jednej z fundamentalnych zasad - zasady neutralności. Konkludując, Spółka stanęła na stanowisku, że niedopełnienie wymogu formalnego, tj. przesłanie wniosku w innej niż przewidziana formie, nie powinno skutkować pozbawieniem Jej prawa do otrzymania zwrotu VAT, w sytuacji gdy wniosek ten spełniał wszystkie wymogi określone w przepisach i został złożony w dniu 29 września 2012r., a więc z zachowaniem terminu. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że złożenie wniosku w innej niż przewidziana formie nie było wynikiem działania o charakterze dowolności, ale spowodowane było problemami technicznymi na portalu niemieckiej administracji podatkowej, co uniemożliwiło terminowe złożenie wniosku w przewidzianej formie elektronicznej. Wniosek w formie elektronicznej został złożony dopiero w dniu 4 października 2012r. 11. Wraz ze skargą załączono pismo z dnia 20 grudnia 2013 r. stanowiące tłumaczenie fragmentu dokumentu wskazanego przez klienta. Pismo to miało być tłumaczeniem części orzeczenia niemieckiego sądu administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. W piśmie tym przedstawiono tekst: " Merytorycznie zwrócono uwagę na fakt, że Sąd zgodnie ze stanem akt zakłada, iż strona powodowa nie ponosi odpowiedzialności za niezachowanie terminu. W związku z tym można było zastosować orzecznictwo Federalnego Trybunału Finansowego odnośnie niezachowywania terminów wnoszenia środków prawnych. Federalny Trybunał Finansowy jest zdania, że określony ustawowo termin wniesienia środka prawnego może być wykorzystany do ostatniego przewidzianego dla niego dnia jeżeli dane pismo należy złożyć w zagranicznym urzędzie i nadawca wysyłając je wybiera tradycyjną drogę pocztową, wówczas chcąc dotrzymać terminu przewidzianego dla jego wniesienia, musi mieć na uwadze zwyczajowy czas potrzebny na jego dostarczenie pomiędzy miejscem nadania i odbioru orzeczenie Federalnego Trybunału Finansowego z dnia 27 lipca 1983 - I R 249/82, do pobrania przez .-is). Mając powyższe na uwadze, strona powodowa nie może być winna niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o zwrot podatku VAT. Strona powodowa złożyła wniosek o udostępnienie możliwości wysyłania dokumentów drogą elektroniczną w czwartek, 27 września 2012 roku. Mogła więc zakładać, że jest to termin wystarczający dla złożenia wniosku. I tak też już następnego dnia, tj. 28 września 2012 strona powodowa została poinformowana pocztą elektroniczną o udostępnieniu jej możliwości wysyłania dokumentów drogą elektroniczną oraz o nadanym jej przez Federalny Centralny Urząd Podatkowy numerze identyfikacji podatkowej [uwaga tłumacza: niem. Bzst-Nr.]" 12. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 13. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przyjmując kryteria oceny zaskarżonej decyzji określone w przepisach ustawy p.p.s.a. na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r.- nie naruszała przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie także wad powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, czy też naruszeń przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Sąd w przedmiotowej sprawie wziął przede wszystkim pod uwagę to, iż organy administracji były zobowiązane wydać decyzje administracyjne z uwzględnieniem stanu faktycznego na dzień wydawania decyzji, a więc w oparciu o samodzielne ustalenia faktyczne. 14. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1- 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 224, poz. 1801, ze zm.), dalej rozporządzenie MF z 2009r., zwrot podatku przysługuje podmiotowi uprawnionemu z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej lub podmiotowi uprawnionemu z państw trzecich pod warunkiem, że podmiot ten: jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy, w państwie członkowskim siedziby lub podatnikiem podatku od wartości dodanej albo podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby; nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług na terytorium kraju; nie wykonuje na terytorium kraju, w okresie, za który występuje o zwrot podatku, sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, z wyjątkiem czynności wykazanych szczegółowo. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. z 2011 r., nr 69, poz. 365) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2011r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. z 2011r., Nr 136, poz. 797) - dalej rozporządzenia MF z 2011r. zwrot podatku przysługuje podmiotowi uprawnionemu z państw członkowskich Unii Europejskiej lub podmiotowi uprawnionemu z państw trzecich w przypadku, gdy podmiot ten:1) jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy, w państwie członkowskim siedziby lub podatnikiem podatku od wartości dodanej albo podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby; 2) nie wykonuje na terytorium kraju, w okresie, za który występuje o zwrot podatku, sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, z wyjątkiem czynności wskazanych szczegółowo. Podmiot uprawniony z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej, to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która nie posiada siedziby, stałego miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności, zwykłego miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zwykłego pobytu na terytorium kraju, która ubiega się o zwrot podatku - posiadająca siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Zakaz wykonywania czynności opodatkowanych na terenie Polski uzasadniony jest faktem, iż w przeciwnym wypadku podmiot byłby zobowiązany do zarejestrowania się w Polsce jako podatnik VAT. Zwrot (bądź odliczenie) podatku naliczonego odbywałby się wówczas na zasadach ogólnych przewidzianych w ustawie o VAT. O zwrot VAT podmiot zagraniczny może ubiegać się tylko w związku z zakupem towarów i usług, w przypadku których zwrot lub prawo do pomniejszenia podatku przysługuje generalnie podatnikom polskiego VAT. Istotną zmianą trybu zwrotu podatku VAT nierezydentom było wprowadzenie przepisów wniosku składanego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, który został wskazany w § 6 rozporządzenia MF z 2009r. i rozporządzenia MF z 2011r. Zgodnie z tymi przepisami (ust. 1 - 5): zwrot podatku następuje na wniosek podmiotu uprawnionego z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej (Unii Europejskiej) przekazany przez administrację podatkową państwa członkowskiego siedziby za pomocą środków komunikacji elektronicznej; podmiot uprawniony, o którym mowa w ust. 1, składa, za pośrednictwem administracji podatkowej państwa członkowskiego siedziby wniosek za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do naczelnika urzędu skarbowego; wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się w języku polskim, za pośrednictwem administracji podatkowej państwa członkowskiego siedziby, nie później niż do dnia 30 września roku następującego po roku podatkowym, którego wniosek dotyczy; informacje, jakie powinien zawierać wniosek o zwrot podatku od towarów i usług, oraz sposób opisu niektórych informacji, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia; wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2, podmiot uprawniony wskazany w ust. 1, przekazuje za pośrednictwem administracji podatkowej państwa członkowskiego siedziby za pomocą środków komunikacji elektronicznej, kopię faktury lub dokumentu celnego, w przypadku gdy podstawa opodatkowania podana w fakturze lub dokumencie celnym jest równa lub większa niż równowartość w złotych - kwoty 1 000 euro lub gdy podstawa opodatkowania podana w fakturze stwierdzającej nabycie paliwa jest równa lub większa niż równowartość w złotych - kwoty 250 euro. 15. Z akt sprawy wynikało, że zgodnie z procedurę składania wniosku we właściwym dla miejsca siedziby organie podatkowym (Niemcy) Skarżąca działająca poprzez profesjonalnego pełnomocnika złożyła w dniu 27 września 2012 r. do centralnego urzędu podatkowego wniosek o nadanie uprawnień do wysłania wniosku w sprawie zwrotu drogą elektroniczną. W dniu 28 września 2012r. niemiecki pełnomocnik Spółki otrzymał informację o nadanym numerze i możliwości wysłania wniosku. Skarżąca powołując się na usterki techniczne w portalu niemieckiego centralnego urzędu podatkowego wskazała, że złożenie wniosku drogą elektroniczną w dniach 28-30 września 2012r. okazało się niemożliwe. Z uwagi na powyższe w dniu 29 września 2012r. wniosek o zwrot VAT za 2011r. przesłano w formie telefaksu do niemieckiego centralnego urzędu podatkowego. W dniu 4 października 2012r. usterki w systemie informatycznym urzędu podatkowego zostały usunięte i w tym samym dniu niemiecki pełnomocnik Spółki uzupełnił złożony w dniu 29 września 2012r. wniosek dosyłając jego wersje elektroniczną. Organ podatkowy właściwy w sprawie zwrotu podatku otrzymał informację od niemieckiego organu podatkowego, że wniosek Skarżącej za 2011 r. wpłynął do systemu VAT refund w dniu 4 października 2012 r. Podniesiono także, że na fakt ten wskazuje formularz wniosku w formie elektronicznej, w którym podano jako datę złożenia wniosku dzień 4 października 2011 r. Z akt sprawy wynikało także, że niemiecki urząd podatkowy nie zaakceptował wniosku przesłanego przez Spółkę w formie telefaxu uznając, że Spółka złożyła wniosek elektronicznie w dniu 4 października 2012 r. a więc z naruszeniem terminu. Na rozstrzygnięcie w tej sprawie Skarżąca wniosła odwołanie, które nie zostało uwzględnione. Z przesłanych organom podatkowym pism Spółki wynikało także, że w dniu 19 kwietnia 2013 r. Skarżąca reprezentowana przez niemieckiego doradcę podatkowego złożyła skargę do sądu fiskalnego w K. na decyzję niemieckiego organu podatkowego w sprawie odrzucenia wniosku o zwrot podatku VAT za okres o stycznia do grudnia 2011 r. 16. W takim stanie faktycznym i prawnym organ podatkowy pierwszej instancji uprawniony do dokonania zwrotu jak i organ odwoławczy odmówiły dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2011 r. 17. W ocenie Sądu wobec zaistniałych w sprawie okoliczności postępowanie organów podatkowych było uprawnione. Sąd uznał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polskie organy podatkowe były zobligowane do uznania, że wniosek o zwrot podatku naliczonego został złożony po terminie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że organy administracji wydają decyzje administracyjne z uwzględnieniem stanu faktycznego na dzień wydawania decyzji, a więc w oparciu o samodzielne ustalenia faktyczne. W chwili wydawania decyzji okoliczności sprawy wskazywały jednoznacznie na to, że Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku w systemie VAT refund. Nie ulega wątpliwości, że polskie organy podatkowe w sprawie ustalenia terminu złożenia wniosku były związane ustaleniami i rozstrzygnięciami podjętymi w tej sprawie przez niemiecki organ podatkowy właściwy w sprawie przyjęcia wniosku do systemu VAT refund. Z tych też przyczyn zarzuty skargi co do braku badania przez polski fiskus zasadności odmowy przyjęcia wniosku przez niemiecki organ podatkowy nie zasługiwały na uwzględnienie. Tym bardziej, że jak wynikało z pism Skarżącej kwestią tą w chwili wydawania przez polskie organy podatkowe decyzji w sprawie odmowy zwrotu miał zajmować się niemiecki Sąd Finansowy. 18. Odnosząc się do powołania się przez Skarżącą na to, iż wobec Spółki zostało wydane orzeczenie w dniu [...] grudnia 2013 r. w którym Sąd finansowy w miał przyznać jej rację co do zachowania terminu do złożenia wniosku o zwrot podatku VAT wskazać po pierwsze należy, że okoliczność ta może być przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym – wznowienia postępowania zgodnie z przepisem art. 240 § 1 ustawy Ord. pod. Na uwagę zasługuje także to, iż na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. pełnomocnik organu podatkowego wskazała na taką możliwość uznając, że w sytuacji wyjścia na jaw nowych dowodów w sprawie, nieznanych organowi w chwili wydawania decyzji w postaci przedstawienia orzeczenia niemieckiego Sądu finansowego, z którego jednoznacznie by wynikało, że termin na złożenie wniosku został zachowany to decyzje w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu mogą uleć zmianie. Po drugie wskazać należy, że pismo Skarżącej zawierające element bliżej nieokreślonego wyroku sądu niemieckiego nie może być uznane za wiążące dla organów podatkowych jak i sądu administracyjnego. Z też przyczyn za niezasługujące na uwzględnienie Sąd uznał zarzuty Skarżącej co do uwzględnienia powyższego dokumentu przez Sąd. Odnosząc się do kwestii braku zawieszenia postępowania Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do wydania decyzji. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji na żadnym etapie sprawy nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjąć należy, że kwestia ta wobec przysługującego Skarżącej wniosku o wznowienie postępowania w ocenie Sądu przestała mieć znaczenie w sprawie. 19. W tym stanie rzeczy wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę. 20. Na marginesie Sąd podnosi, iż za przekraczające granicę zasady zaufania podatnika do organów podatkowych uznaje treść wezwania Skarżącej do przedstawienia informacji urzędowych o usterkach w niemieckim systemie VAT refund. Warto w tej kwestii zauważyć że po to stworzono unijny system VAT refund, aby takie informacje były przesyłane drogą elektroniczną między organami podatkowymi biorącymi udział w procedurze zwrotu bez udziału podatników i ich wzywania do przesyłania informacji, których otrzymanie może być utrudnione. Sąd stwierdził jednakże, że wadliwość postępowania w tej spawie nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło