III SA/Wa 1042/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] S. L., I., G. L. spółka jawna w L. na postanowienie. Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia korekty za VII 2004r. w miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2004 r. o nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz skarżącego kwotę 340 zł ( trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił Zakładowi [...] S. L., I. H., G. L. s.j. przywrócenia 7- dniowego terminu do wyjaśnienia niezgodności w miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc lipiec 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zarządu PFRON wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2004 r. spółka przekazała, za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań (SOD), do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięczną informację o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za lipiec 2004 r. Dokument został przekazany zgodnie z terminem określonym w art. 26c ust. l pkt l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Dokument uzyskał status "do korekty", ponieważ liczba załączników nie zgadzała się z zadeklarowaną w dokumencie INF-D. Prezes Zarządu PFRON wskazał, iż zgodnie z treścią § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 232, poz. 2330), w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w informacjach lub wnioskach Fundusz informuje o nich pracodawcę i wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Organ I instancji wskazał, iż poprawna korekta powinna zostać sporządzona oraz przesłana do dnia [...] sierpnia 2004 r., co nie zostało uczynione. Z kolei spółka pismem z dnia z dnia [...] września 2004 r. nie przekazała wyjaśnień, które spełniałyby przesłanki wymienione w art. 58 § l Kpa i tym samym umożliwiałyby przywrócenie wnioskowanego terminu. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na postanowienie organu I instancji, Minister Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu PEFRON. W uzasadnieniu postanowienia Minister Polityki Społecznej wskazał, iż spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 26c ust. l pkt l i 2, ust. la, ust. 3 i 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wszelkiego rodzaju działania podejmowane w ramach systemu (SOD) odbywają się w formie elektronicznej. Bezzasadny jest zatem zarzut spółki mówiący, o tym, że informacja o nieprawidłowościach została przekazana stronie tylko w formie elektronicznej. Pismem z dnia [...] marca 2005 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2005 r. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 58 § 1 i 2 Kpa przez uznanie, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminowi do złożenia informacji INF-D z załącznikami, za lipiec 2004 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazuje, iż skarżąca spółka nie zgadza się z tym, iż uchybiła terminowi do złożenia wyjaśnień i do usunięcia stwierdzonych przez Fundusz nieprawidłowości w informacji INF-D za lipiec 2004 r. Pełnomocnik podnosi, że jeżeli przyjąć za zasadne twierdzenie, iż wezwanie do usunięcia nieprawidłowości w informacjach i wnioskach, określone w § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia, odbywa się na podstawie oznajmienia na stronie internetowej Funduszu jedynie tego, że "dokument uzyskał status do korekty", to nie wiadomo kiedy powstaje obowiązek pracodawcy, sprawdzenia czy jego dokument został zaakceptowany przez Fundusz, czy też powinien zostać skorygowany. Pełnomocnik podnosi, iż zarówno Fundusz jak też Minister Polityki Społecznej uzasadniając swoje postanowienia stwierdzili, że termin do usunięcia nieprawidłowości był liczony od [...] sierpnia 2004 r., bowiem tego dnia ukazała się w internecie informacja o tym, że dokument INF-D skarżącego uzyskał status "do korekty". Organy nie wskazały jednak, jaka jest podstawa prawna do uznania, że właśnie tego dnia skarżący powinien sprawdzić w internecie prawidłowość przesłanych przez siebie dokumentów. Zdaniem skarżącego, jego obowiązek odwiedzenia strony internetowej Funduszu, w celu odbioru ewentualnego wezwania do usunięcia nieprawidłowości dokumentu, nie jest określony co do terminu, przepisami prawa. Wobec tego nie można twierdzić, że skarżący powinien sprawdzić w internecie przyjęcie jego dokumentów, już w dniu, w którym je wysłał. Podkreślić należy, iż skarżący nie mógł mieć pewności, że "wezwanie" do usunięcia nieprawidłowości może pojawić się już tego dnia. Pełnomocnik wskazuje, iż żadna procedura tego terminu, ani jakiegokolwiek innego, nie określa. Ponadto, pełnomocnik podnosi, iż Fundusz nie zakreślił terminu, w szczególności 7 - dniowego, do usunięcia nieprawidłowości. Pełnomocnik skarżącej spółki wskazuje również, iż dokumenty zostały wysłane w sposób prawidłowy. System Obsługi Dofinansowania nie sygnalizował jakichkolwiek nieprawidłowości, w szczególności nie podał, ze część załączników nie dotarła do celu. Brak było wobec tego podstaw do przypuszczeń, że informacja jest wadliwa i istnieje konieczność ponownego odwiedzenia strony internetowej w celu sprawdzenia prawidłowości przekazu elektronicznego. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, iż organy I i II instancji w sposób istotny naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekając związany jest granicami sprawy wyznaczonej przez przedmiot zaskarżenia. W tym przypadku jest nim zgodność z prawem postanowienia Ministra Polityki Społecznej utrzymującego w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmawiające przywrócenia 7 - dniowego terminu do wyjaśnienia niezgodności w miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc lipiec 2004r. Sąd wskazuje, iż zgodnie z przepisem art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę strony lub uczestników postępowania. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów, skarżąca spółka nie dotrzymała terminu do usunięcia nieprawidłowości w dokumentach przesyłanych do Funduszu za pomocą systemu informatycznego SOD. Organy wskazały, iż do spółki została skierowana za pośrednictwem SOD informacja o nieprawidłowościach wraz z wezwaniem do ich usunięcia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, stosownie do przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Ustosunkowując się do powyższej kwestii wskazać należy, iż zgodnie z § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w informacjach lub wnioskach Fundusz informuje o nich pracodawcę i wzywa (podkreślenie Sądu) do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W tym miejscu wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom organów, ani rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, ani ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nie reguluje w sposób szczególny procedury wzywania pracodawcy do usunięcia nieprawidłowości w miesięcznych informacjach o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D), przesyłanych do Funduszu pocztą elektroniczną. Z kolei, sam fakt, iż powołane wyżej akty prawne zobowiązują niektórych pracodawców do przesyłanie informacji i wniosków za pomocą programu informatycznego, nie zwalnia organu administracji publicznej od działania zgodnie z zasadami wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego tj. zasadą pisemności postępowania i oficjalności doręczeń. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W związku z powyższym Sąd wskazuje, iż wezwanie do usunięcia nieprawidłowości w miesięcznych informacjach (INF-D) powinno być dokonane zgodnie z przepisami art. 50 § 1, art. 54 § 1 i § 2, art. 39 Kpa. Zgodnie z art. 50 § 1 Kpa, organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Z kolei, jak stanowi art. 54 § 1 i § 2 Kpa, w wezwaniu należy wskazać: 1) nazwę i adres organu wzywającego, 2) imię i nazwisko wzywanego, 3) w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany, 4) czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie, 5) termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia się wezwanego lub jego pełnomocnika, 6) skutki prawne niezastosowania się do wezwania. Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Sąd wskazuje, iż w aktach przedmiotowej sprawy nie ma wezwania skierowanego do spółki, które spełniałoby w/w przesłanki. Nie sposób, z kolei za takie wezwanie, uznać informacji wysłanej przez Fundusz za pośrednictwem systemu SOD, iż nadesłane dokumenty uzyskały status "do korekty". Ponadto, zgodnie z przepisem art. 39 Kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Sąd wskazuje, iż w cytowanym przepisie używa się pojęcia, "pismo", jako zbiorczego określenia. W rozumieniu przepisu "pismem" będzie wezwanie, zawiadomienie, protokół, każdy inny dokument, jak również sporządzona na piśmie decyzja czy jej odpis, odpis ugody, postanowienie. Zgodnie z zasadą ogólną pisemności, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym na mocy art. 14 § 1 Kpa (z niewielkimi wyjątkami wynikającymi z § 2), przyjmowanie od stron i uczestników postępowania oraz przekazywanie im pism stanowi zasadniczą formę komunikowania się organu administracyjnego z tymi podmiotami. Zasada oficjalności doręczeń wyraża się w tym, że strony i inni uczestnicy postępowania ani nie muszą składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie, ponieważ organ z urzędu dokonuje doręczeń, gdyż jest to jego ustawowy obowiązek określony w art. 39 Kpa. Podobnie jak w postępowaniu cywilnym, rozwiązanie to jest podyktowane społecznym znaczeniem i funkcją postępowania administracyjnego (por. Siedlecki, Postępowanie cywilne; przepis art. 39 jest podobny w treści do art. 131 § 1 Kpc, z którego wywodzona jest zasada oficjalności doręczeń obowiązująca w postępowaniu cywilnym). Naruszenie zasady oficjalności doręczeń stanowi wadliwość postępowania (por. Adamiak, Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego). W rozpoznawanej sprawie, wezwanie do uzupełnienia nieprawidłowości w nadesłanych informacjach (INF-D), nie zostało dokonane zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. Konsekwencją powyższego jest to, że nie można uznać, iż skarżącej spółce w ogóle doręczono takie wezwanie. Jeszcze raz podkreślić należy, iż data wyświetlenia się informacji na stronie internetowej nie może być uznana za datę doręczenia wezwania. Sąd wskazuje ponadto, iż tylko w tych przypadkach, gdy przepisy szczególne dopuszczają inne formy powiadomienia o czynnościach organu podejmowanych w postępowaniu administracyjnym, organ ten będzie zwolniony od obowiązku dokonywania indywidualnych doręczeń pism procesowych oraz innych pism związanych z czynnościami procesowymi (np. art. 49 Kpa). Wezwanie w szczególnej formie reguluje również przepis art. 55 Kpa, zgodnie z którym, w sprawach nie cierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54. Jak stanowi z kolei przepis § 2 tego artykułu, wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie. W rozpoznawanej sprawie niniejsza regulacja nie miała zastosowania, ponieważ nie została spełniona żadna z przesłanek, o których mowa w cytowanych przepisach. Reasumując wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do usunięcia nieprawidłowości w przesłanych informacjach INF-D, powinno być poprzedzone skierowaniem do strony wezwania, które spełnia wymogi określone art. 54 Kpa oraz zostało prawidłowo doręczone. Dopiero wówczas organ może dokonać oceny terminowości dokonania czynności określonej w wezwaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z tym zaistniały podstawy do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 p.p.s.a.