III SA/Wa 1042/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-19

Skład orzekający: Sylwester Golec, Marek Kraus, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, uwzględniając ważny interes podatnika i interes publiczny, w sytuacji gdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą i będący emerytem, z uwagi na trudną sytuację finansową i zdrowotną, wnioskuje o umorzenie zaległości podatkowych?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie sprostały wymogom prawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie oceny ważnego interesu podatnika. Posłużyły się uśrednioną kwotą wydatków, która nie odzwierciedlała rzeczywistej sytuacji finansowej i zdrowotnej podatnika, a także nie uwzględniły aktualnych wydatków związanych z leczeniem. W związku z tym doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego (niewłaściwe korzystanie z uznania administracyjnego) oraz procesowego (art. 122, 187 § 1, 191, 121 Ordynacji podatkowej).
Stan faktyczny
Skarżący M. P. wniósł o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz podatku od towarów i usług, uzasadniając wniosek trudną sytuacją rodzinną, wiekiem (75 lat), stanem zdrowia i niskimi dochodami. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że choć występuje ważny interes podatnika, to nie ma podstaw do umorzenia zaległości ze względu na interes publiczny i możliwość spłaty zobowiązań. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i brak obiektywnej analizy jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA del. Marek Kraus, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2007, 2008, 2009 r., oraz podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003, 2004, 2005 r 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpoznaniu odwołania z dnia 30 września 2012 r. wniesionego przez M. P. (zwanego dalej "Skarżącym") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu: 1) podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. w wysokości 408 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 63 zł, 2) zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych: a) za 2007 rok w wysokości 1.692 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 956 zł, b) za 2008 rok w wysokości 2.346 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.066 zł, c) za 2009 rok w wysokości 530 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.066 zł, 3) podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2003r., marzec, lipiec, wrzesień - listopad 2004r., styczeń, luty, grudzień 2005r., marzec, maj, listopad i grudzień 2006r. w łącznej kwocie: 7.735 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 7.657 zł w ramach pomocy de minimis, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż wnioskiem z dnia 6 czerwca 2012 r. uzupełnionym w dniu 2 lipca 2012 r. Skarżący zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z prośbą o umorzenie jego zaległości podatkowych wobec urzędu skarbowego, których wartość wynosi około 39.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę, w ramach pomocy de minimis. Przedmiotowy wniosek Skarżący uzasadnił swoją trudną sytuacją rodzinną związaną z faktem, iż od 15 lat utrzymuje rodzinę, żonę i trzech synów. W 2007 roku Skarżący rozwiódł się z żoną, gdyż nie był w stanie utrzymać rodziny. Obecnie uzyskuje on dochody z działalności usługowej i emerytury w kwocie 595,26 zł netto miesięcznie, jednakże z uwagi na wiek 75 lat oraz warunki rynkowe Skarżący przewiduje zakończenie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W przedmiotowym wniosku Skarżący zwrócił także uwagę, iż nie posiada żadnego majątku który mógłby pokryć zobowiązania podatkowe, a ponadto jest osobą chorą na obturacyjną chorobę płuc, osteoporozę, przerost prostaty i ponosi koszty związane z zakupem leków. Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu wskazanego wniosku Skarżącego decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] odmówił Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r., zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2007r., 2008r., 2009r. oraz w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2003r., marzec, lipiec, wrzesień - listopad 2004r., styczeń, luty, grudzień 2005r., marzec, maj, listopad i grudzień 2006r. wraz z odsetkami za zwłokę, nie znajdując podstaw do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Natomiast w zakresie wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za marzec 2002r., kwiecień i czerwiec 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie tych zaległości, zaś w sprawie zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej poinformował Skarżącego, iż prowadzone jest odrębne postępowanie. Następnie Skarżący w piśmie z dnia 30 września 2012 r. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], w którym zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 67 b §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.) - zwanej dalej: "O.p.", z uwagi na nieumorzenie zaległości podatkowych Skarżącego, który nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań podatkowych, pomimo spełnienia przesłanek określonych we wskazanym przepisie. Skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie na skutek odmowy umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych powstało zagrożenie dla podstaw jego egzystencji, wskutek czego będzie on musiał korzystać z pomocy społecznej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po analizie akt sprawy oraz zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej w W. dokonał na wstępie analizy kwestii dopuszczalności udzielenia Skarżącemu pomocy de minimis w formie umorzenia jego zaległości podatkowych na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Następnie po stwierdzeniu dopuszczalności udzielenia Skarżącemu takiej pomocy organ odwoławczy dokonał analizy przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku Skarżącego o umorzenie jego zaległości podatkowych na podstawie powołanych powyżej przepisów, wskazując iż organy podatkowe orzekają w tym zakresie w ramach tzw. uznania administracyjnego, które pozostawia im ocenę czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, jak również czy w sprawie mamy do czynienia z ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Natomiast występowanie jednego z powyższych interesów uprawnia, a nie obliguje organu podatkowego, do pozytywnego załatwienia wniosku strony. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych istotne są również okoliczności powstania zaległości podatkowych, przy czym zasadą jest płacenie podatków w wysokości i terminach przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. Przedmiotowe zaległości podatkowe powstały w związku z niedokonywaniem wpłat podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług. Zdaniem organu odwoławczego każdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania wynikające z tej działalności oraz nie można przenosić konsekwencji prowadzonej działalności a także problemów osobistych na Skarb Państwa. Należności podatkowe, w tym zaległości podatkowe stanowią dochód budżetu państwa, są wartością wspólną, całego społeczeństwa i odstąpienie od ich egzekwowania stawiało by Skarżącego w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników. W dalszej części uzasadnienia przedmiotowej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. odnotował, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Skarżący uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 595,26 zł miesięcznie, które zmniejszone są łącznie o kwotę 698,56 zł potrącaną z tytułu alimentów (500 zł) oraz z powodu egzekucji administracyjnej (198,56 zł). Ponadto Skarżący dorywczo uzyskuje dochody z działalności gospodarczej, z której w roku 2009 roku uzyskał przychód w kwocie 18.460 zł, w 2010 roku dochód w kwocie 2.264,59 zł, zaś w 2011 roku dochód w kwocie 156,66 zł. Skarżący nie posiada nieruchomości, nie posiada nikogo na utrzymaniu, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz mieszka z byłą żoną. Jedynym składnikiem majątkowym Skarżącego jest samochód marki Golf o wartości szacunkowej 500 zł. Skarżący ma 75 lat i choruje na obturacyjną chorobę płuc, osteoporozę, przerost prostaty i ponosi koszty związane z zakupem leków. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy zauważył, że obecna sytuacja finansowa, zdrowotna Skarżącego nie jest łatwa i jednorazowa zapłata zaległości podatkowych, które powstały na przestrzeni kilku lat może stanowić problem. Powyższe zdaniem organu odwoławczego może świadczyć o występowaniu w sprawie ważnego interesu podatnika. Jednakże ważny interes podatnika stanowiący jedną z przesłanek uzasadniających przyznawanie ulg w trybie art. 67a § 1 pkt 3 w związku z art. 67b §1 pkt 2 O.p., nie może być jednak utożsamiany z dążeniem do uwolnienia się od regulowania zobowiązań Dodatkowych. Z tego względu Samo przyznanie przez organ, że w sprawie występuje wyżej wymieniona przesłanka, nie skutkuje automatycznie powstaniem po stronie organu obowiązku udzielenia wnioskowanej ulgi. Natomiast w kwestii występowania w sprawie interesu publicznego, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek przemawiających za umorzeniem zaległości podatkowej, wskazując że przez pojęcie ważnego interesu publicznego rozumie się dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odnosząc się do twierdzeń Skarżącego zawartych w jego odwołaniu, iż zapłata przedmiotowych zaległości podatkowych pozbawi go środków pieniężnych zapewniających minimum egzystencji, zauważył że po uwzględnieniu potrąceń na bieżące utrzymanie Skarżącemu pozostaje kwota 595,26 zł, która jest wyższa od kwoty stanowiącej minimum egzystencji ustalanej w Polsce przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wynoszącej w 2011 roku dla osoby będącej emerytem 474,20 zł, zaś dla samotnej osoby dorosłej 500,68 zł. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie zapłata wnioskowanych zaległości podatkowych w kwocie około 39.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę przy dochowaniu przez Skarżącego odpowiedniej staranności jest możliwa. Ponadto organ odwoławczy zauważył również w tym miejscu, że ustawa Ordynacja podatkowa przewiduje inne niż umorzenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, które mogą ułatwić Skarżącemu spłatę jego zaległości podatkowych, poprzez na przykład rozłożenie ich na raty. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie materiał dotyczący przedmiotowej sprawy został zebrany i rozpatrzony przez organ pierwszej instancji bez naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 120 O.p. Podjęto wszelkie działania w celu ustalenia stanu faktycznego, zaś podejmując przedmiotową decyzję uwzględniono informacje podane przez Skarżącego we wniosku i w trakcie postępowania podatkowego oraz odwoławczego, ustosunkowano się do aktualnej sytuacji finansowej i życiowej Skarżącego, jak również poddano analizie argumenty zawarte we wniosku o udzielenie przedmiotowej ulgi. Ponadto organ odwoławczy zbadał okoliczności powstania zaległości podatkowych, poddał analizie stan zdrowia Skarżącego oraz rozważył występowanie w sprawie interesu publicznego. Skarżący zaskarżył następnie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w piśmie z dnia 24 marca2013 r., zarzucając jej naruszenie art. 67 § 1 pkt 2 O.p., poprzez zaniechanie umorzenia zaległości podatkowych Skarżącego w sytuacji gdy z uwagi na osiąganie niskich dochodów, brak środków finansowych, wiek Skarżącego 76 lat oraz jego stan zdrowia, znalazł się on w sytuacji zagrażającej jego egzystencji. Skarżący zarzucił również organom podatkowym brak obiektywnej analizy jego dochodów. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi Skarżący wskazał również, że opisywana sytuacja zmusza go do ubiegania się o wsparcie ze środków pomocy społecznej celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2013r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którymi organ podatkowy, na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67a O.p., tj. m.in. umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Wskazać w tym miejscu należy, iż organy podatkowe nie kwestionowały w niniejszej sprawie samej dopuszczalności uzyskania przez Skarżącego pomocy de minimis. Odnotować również należy w tym miejscu, iż zawarty w powołanym przepisie zwrot "może" oznacza, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu podatkowego. Charakter decyzji w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie budzi wątpliwości - ani w orzecznictwie, ani w literaturze przedmiotu - co do tego, iż decyzje tego rodzaju oparte są na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną i do organu administracyjnego (podatkowego) należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Orzekanie w ramach uznania administracyjnego nie upoważnia jednak organu do całkowicie swobodnego potraktowania zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, ani też poczynionych na jego podstawie ustaleń. Uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Należy także zauważyć, że powyższy przepis zawiera dwa pojęcia niedookreślone, jakimi są "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Pojęcia te wskazują sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowej. Zatem pojęcie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia ma niewątpliwie istotny wpływ na zakres i sposób jej kontroli w toku postępowania przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się zazwyczaj, że ocenie ze strony sądu podlega w takich przypadkach jedynie poprawność postępowania administracyjnego. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy przy ocenie zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Należy przy tym podkreślić, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana dopiero po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej). Oznacza to konieczność poczynienia przez organ podatkowy ustaleń pod kątem wskazanych w omawianym przepisie przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Przedmiotem uznania jest określenie skutku prawnego w postaci umorzenia bądź też odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Takie rozumienie pojęcia uznania administracyjnego jest akceptowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2010 r., II FSK 1017/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne poglądy wyrażane są w literaturze (Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., komentarz do art. 48 Ordynacji podatkowej, LEX/el 2011). W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ podatkowy wymogom tym nie sprostał. Z uzasadnienia stanowiska organu odwoławczego nie wynika by zaskarżona decyzja wydana została po wcześniejszym ustaleniu i wszechstronnym rozważeniu wszystkich tych okoliczności i kryteriów, które ustawodawca wskazał w przepisie stanowiącym podstawę dla rozpatrzenia wniosku. W tym miejscu podkreślić należy, że ocena ważnego interesu podatnika wiąże się z koniecznością pełnego ustalenia jego sytuacji finansowej w stopniu nie budzącym wątpliwości. Jednakże analiza przedłożonych Sądowi akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podatkowe nie zebrały w tym zakresie wystarczającego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odnosząc się do twierdzeń Skarżącego zawartych w jego odwołaniu, iż zapłata przedmiotowych zaległości podatkowych pozbawi go środków pieniężnych zapewniających minimum egzystencji, wskazywał w niniejszej sprawie że po uwzględnieniu potrąceń jakie są obecnie dokonywane z wypłacanej Skarżącemu emerytury na bieżące utrzymanie Skarżącemu pozostaje kwota 595,26 zł, która jest wyższa od kwoty stanowiącej minimum egzystencji ustalanej w Polsce przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, wynoszącej w 2011 roku dla osoby będącej emerytem 474,20 zł. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, iż w jego ocenie zapłata przedmiotowych zaległości podatkowych w kwocie około 39.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę przy dochowaniu przez Skarżącego odpowiedniej staranności jest możliwa. Opisane rozumowanie organu odwoławczego zdaniem Sądu obarczone jest jednakże wadą polegającą na posłużeniu się uśrednioną (statystyczną) kwotą wydatków osoby będącej emerytem, która nie musi odzwierciedlać rzeczywistej wysokości comiesięcznych wydatków Skarżącego. Zwłaszcza, że przyjęta przez organ kwota minimum egzystencji była nieznacznie tylko niższa od miesięcznych dochodów Skarżącego pozostających do jego dyspozycji. Dodatkowo należy wskazać, że przyjęta przez organ minimalna kwota potrzebna do utrzymania Skarżącego została określona na rok 2011 natomiast wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych został złożony w roku 2012. Wniosek ten należało oceniać według ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji majątkowej Skarżącego występujących w momencie złożenia wniosku. Z tego względu dokonując oceny kwestii czy zapłata zaległości podatkowych ciążących na Skarżącym stanowi zagrożenie dla zapewnienia mu Skarżącemu minimum egzystencji, koniecznym było zbadanie przez organy podatkowe rzeczywistej wysokości comiesięcznych wydatków ciążących na Skarżącym w czasie, kiedy organy prowadziły postępowanie, w tym również tych, które są związane z leczeniem jego dolegliwości zdrowotnych. Dopiero ocena oparta na rzeczywistych a nie uśrednionych wielkościach pozwalałaby na miarodajne rozstrzygniecie omawianej kwestii. W rozpoznanej sprawie organy nie zbadały sytuacji majątkowej Skarżącego z uwzględnieniem jego wydatków, które musi ponosić w związku ze swoim utrzymaniem i utrzymaniem jego osób najbliższych a także innych ewentualnych wydatków (leczenie). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż wysnuta przez organ z poczynionych wadliwie ustaleń faktycznych, ocena nieuwzględniająca tego, że odmowa przyznania ulgi w spłacie zaległości podatkowej powodująca konieczność uregulowania zobowiązania podatkowego w znacznej kwocie podważyć może podstawy egzystencji zobowiązanego, narusza prawo materialne, poprzez niewłaściwe korzystanie z uznania administracyjnego przewidzianego w przepisie art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Narusza również prawo procesowe, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., jak i art. 121 O.p., przy czym dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa należy uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ zobowiązany będzie więc ustalić aktualny stan majątkowy Skarżącego występujący w okresie, w którym wydawana będzie decyzja, również z uwzględnieniem jego comiesięcznych wydatków, w tym tych związanych z jego leczeniem. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło