III SA/Wa 1061/04

WyrokWSA w Warszawie2005-01-25

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sylwester Golec, Hanna Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie z podatku od nieruchomości dla zakładu pracy chronionej ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, wymagający wykazania zarówno statusu zakładu, jak i związku nieruchomości z jego działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości dla zakładu pracy chronionej ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Oznacza to, że podatnik musi wykazać nie tylko posiadanie statusu zakładu pracy chronionej (przesłanka podmiotowa), ale także związek pomiędzy nieruchomością a działalnością gospodarczą prowadzoną w ramach tego zakładu (przesłanka przedmiotowa). Nieruchomość włączona do zakładu pracy chronionej decyzją organu administracji publicznej od momentu wydania tej decyzji może korzystać ze zwolnienia.
Stan faktyczny
Spółka "B." Sp. z o.o. zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za okres od czerwca do sierpnia 2002 r. Spółka argumentowała, że jako zakład pracy chronionej powinna korzystać ze zwolnienia, mimo że zakupiona w maju 2002 r. nieruchomość została formalnie włączona do zakładu dopiero w sierpniu 2002 r. Organy podatkowe i sąd uznały, że zwolnienie przysługuje tylko w odniesieniu do nieruchomości faktycznie związanych z działalnością zakładu pracy chronionej, co zostało potwierdzone decyzją administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, asesor WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o. o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezydent Miasta R., na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 2, § 3, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, 2, 3, art. 5, art. 6 ust. 1, 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), uchwały Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...].11.2002r. w sprawie rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2002r. oraz zwolnień z tego podatku, określił ,,B." Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w Z. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za okres od [...].06.2002 r. do [...].08.2002 r. w wysokości [...]zł. Z ustaleń organu podatkowego I instancji wynikało, że spółka ,,B." korzysta ze zwolnienia z podatku od nieruchomości położonej w R. przy ul. O. od dnia [...] września 2002 r., ponieważ za okres od [...] czerwca 2002 r. do [...] sierpnia 2002 r., czyli za okres, w którym kupiona nieruchomość nie była ujęta w decyzji nadającej status zakładu pracy chronionej jako miejsce prowadzenia działalności, nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w treści art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 1991r. Nr 9, poz. 31 ze zm.) na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Odwołaniu od tej decyzji strona zwróciła uwagę na fakt, że nieruchomość przy ul. O. w R. została zakupiona w maju 2002 r., zaś spółka posiadała status zakładu pracy chronionej od dnia [...] kwietnia 2002 r.. W tej sytuacji na podstawie art. 31 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) prowadzący zakład pracy chronionej lub aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu – z zastrzeżeniem ust. 2 – z podatków. Zwolnienia przewidziane w tym przepisie przysługują określonym podmiotom tj. zakładom pracy chronionej i są zwolnieniami o charakterze generalnym. Ponadto od miesiąca maja do miesiąca sierpnia spółka nie zatrudniała tam żadnych osób, zatem nie musiała zgłaszać nabycia tej nieruchomości do wojewody. Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że podatnik zamierzający korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (w stanie prawnym obowiązującym do 31.12.2002 r.) miał obowiązek wykazać zarówno istnienie przesłanki podmiotowej tzn. uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej, jak i przedmiotowej – związek pomiędzy nieruchomością, a działalnością gospodarczą prowadzonego zakładu. Podatki należne od prowadzącego zakład pracy chronionej, ale nie pozostające w związku z funkcjonowaniem tego zakładu, rozumianym jako prowadzenie działalności gospodarczej w warunkach określonych w art. 28 przywołanej ustawy – podlegają uiszczeniu na zasadach ogólnych. Dopiero wydanie decyzji, w której zostało określone miejsce prowadzenia działalności było przyczyną uznania, że dane obiekty służą prowadzeniu zakładu pracy chronionej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości położonej w R. przy ul. O. ciążył na stronie od [...] czerwca do [...] sierpnia 2002r., mając na względzie fakt włączenia tej nieruchomości w skład zakładu pracy chronionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ,,B." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] marca 2004 r.. Zdaniem skarżącej stanowisko SKO jest "dowolną interpretacją prawa" i jest niesłuszne chociażby z tego względu, że w momencie zakupu nieruchomości przez zakład pracy chronionej, nie było możliwości wpisania jej do decyzji Wojewody [...], ponieważ nie zostały tam zatrudnione żadne osoby niepełnosprawne. Aby zakład mógł zatrudnić pracowników w sposób odpowiadający charakterowi zakładu powinien przedtem zgłosić odbiór nieruchomości do Państwowej Inspekcji Pracy, zatrudnić pracowników, a następnie wystąpić do Wojewody o dokonanie zmian w decyzji. W ocenie spółki do zastosowania przepisu art. 31 cytowanej ustawy nie ma znaczenia, że sporna nieruchomość nie jest ujęta w decyzji przyznającej jej status zakładu pracy chronionej. Bowiem jedynym warunkiem zwolnienia w zakresie podatku od nieruchomości jest posiadanie przez podmiot statusu zakładu pracy chronionej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W ocenie SKO przedstawiona przez skarżącą interpretacja art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej jest błędna, ponieważ w przypadku rozszerzenia działalności zakładu pracy chronionej dopiero zmiana decyzji Wojewody [...] spowodowała to, że obiekt przy ul. O. w R. został uznany za wchodzący w skład zakładu pracy chronionej i tym samym od [...] września 2002 r. jest zwolniony z podatku od nieruchomości. Okoliczność poinformowania Wojewody o rozszerzeniu działalności na nowy obiekt, nie może powodować zwolnienia z podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: ` Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz.84- tekst jednolity) obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, natomiast wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (ust. 5 cytowanego przepisu). Na podstawie art. 2 przywołanej ustawy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, Zgodnie z treścią art. 31 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm.) prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu, z zastrzeżeniem ust. 2: 1) z podatków, 2) z wpłat do urzędu skarbowego należności z tytułu podatku od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w odrębnych przepisach, 3) z niepodatkowych należności budżetowych. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy: 1) podatku od gier, 2) podatku akcyzowego, 3) cła, 4) podatków dochodowych. Z treści przywołanego przepisu należy wnioskować, że prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu – m.in. - z podatku od nieruchomości. Skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość w maju 2002 r., natomiast włączenie tej nieruchomości w skład zakładu pracy chronionej nastąpiło decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2002 r. Nr [...]. W treści decyzji zostało określone miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, zatem dopiero od tego momentu nieruchomość ta została formalnie zaliczona, przez organ administracji publicznej, do zakładu pracy chronionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w treści uchwały NSA z dnia 5 listopada 2001 r. sygn. FPS 7/01 zgodnie, z którym podmiot ( pracodawca) prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych od podatku od nieruchomości tylko w stosunku do przedmiotu opodatkowania ( art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) wchodzącego w skład tego zakładu zgodnie z decyzją uprawnionego organu o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej. Z językowego punktu widzenia słowa – prowadzący zakład jest zwolniony m.in. od podatków w stosunku do tego zakładu – należy odczytać jako kształtujące dodatkowy warunek zwolnienia podatkowego, a więc zawężenie jego zakresu przedmiotowego. Wynika z nich bowiem, że zwolnienia od podatków udzielono zakładowi pracy chronionej (lub zakładowi aktywizacji zawodowej) tylko w stosunku do tego zakładu. A contrario - podatki należne od prowadzącego zakład pracy chronionej, ale niepozostające w związku z funkcjonowaniem tego zakładu, rozumianym jako prowadzenie działalności gospodarczej w warunkach określonych w art. 28, podlegają uiszczeniu na zasadach ogólnych. Oznacza to również, że ustawodawca przewidział i dopuścił taką sytuację faktyczną, gdy podmiot, który uzyskał status zakładu pracy chronionej, może prowadzić inne rodzaje działań, w tym gospodarczych, wykraczające poza działalność tego zakładu (odpowiadającą kryteriom wynikającym z art. 28 ustawy), których przedmiot nie jest objęty zwolnieniem podatkowym. Sąd podziela pogląd wyrażony w przywołanej uchwale NSA, że "(...) analizowane zwolnienie podatkowe, określone w art. 31 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i w konsekwencji należy przyjąć, że podatnik zamierzający skorzystać ze zwolnienia ma obowiązek wykazać występowanie przesłanki podmiotowej (status zakładu pracy chronionej) oraz przedmiotowej (związek pomiędzy przedmiotem opodatkowania a działalnością gospodarczą prowadzonego zakładu pracy chronionej), a organy podatkowe mają prawo badać te okoliczności na potrzeby podatków." Skarżąca spółka w trakcie postępowania sądowo-administracyjnego wielokrotnie stwierdzała, że w spornych miesiącach nie zatrudniała we wskazanym powyżej obiekcie żadnych osób "(...) ani pełnosprawnych ani niepełnosprawnych(...)", a zatrudnienie osób było planowane dopiero od [...] września 2002 r. W trakcie postępowania administracyjnego spółka nie wykazała związku pomiędzy posiadaniem wskazanej nieruchomości a działalnością gospodarczą zakładu pracy chronionej i wykorzystywaniem jej do tej działalności. We wspomnianej nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza, zatem nie zostało wykazane istnienie przesłanki przedmiotowej, czyli istnienie związku pomiędzy przedmiotem opodatkowania a działalnością gospodarczą ZPChr-u. Fakt posiadania nieruchomości nie wyczerpuje podmiotowo – przedmiotowej przesłanki zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd zna i podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 25 maja 2000 r. sygn. II SA 710/00, zgodnie z którym "(...) treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) wskazuje, że określenie "zakład pracy chronionej" ma znaczenie podmiotowe, a nie przedmiotowe. Status ten przyznaje się pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej. Nie są to zatem uprawnienia związane z określonym miejscem, w którym organizuje się pracę pracowników, a z podmiotem, występującym w roli pracodawcy w znaczeniu, jaki przypisuje temu pojęciu art. 3 Kodeksu pracy." Należy jednak zauważyć – i zwrócić tym samym na to uwagę skarżącej – że w sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowej spór powstał na skutek opodatkowania nieruchomości za niektóre miesiące, a nie w wyniku odmowy uznania tej nieruchomości za część zakładu pracy chronionej. Powinno się zatem odróżniać sprawę opodatkowania zakładu pracy chronionej od sprawy uznania danego podmiotu za zakład pracy chronionej, co nie zawsze powoduje zwolnienie z podatków wymienionych w art. 31 przywołanej na wstępie ustawy. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło