III SA/Wa 107/14

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B.R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić skarżącej adwokata z urzędu 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które strona wnioskuje w tym postępowaniu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2013 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 3 marca 2014 r. B.R. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała m.in., iż w marcu [...] r. uległa wypadkowi, w wyniku którego doznała obrażeń ciała. Skarżąca nadal wymaga leczenia, co wiąże się ze znacznymi wydatkami. Ze względu na zły stan zdrowia zmuszona była zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej. Ponadto ma szereg zaległości, które stopniowo są regulowane. Załączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] kwietnia 2013 r., decyzję z [...] października 2012 r. o przyznaniu z MOPS zasiłku stałego w wysokości 390 zł, decyzję z [...] lipca 2013 r. o przyznaniu zasiłku stałego do 2018 r., decyzję z [...] października 2013 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej. 3.) Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów załączonych do akt sprawy oraz nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 24 lutego 2014 r. wynika, że prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe, źródłem jej dochodu są zasiłki z MOPS. Deklarowany dochód z tego tytułu po odjęciu wydatków na podtrzymanie egzystencji nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania w jakiejkolwiek wysokości. Nie bez znaczenia dla sposobu rozpoznania wniosku jest fakt, ze skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy, co wynika nie tylko z subiektywnych przekonań skarżącej, ale też z zaświadczeń organów administracji. Sygnalizuje ona niezdolność do zrozumienia reguł postępowania przed sądem, co jest znaczącym argumentem za przyznaniem jest pomocy pełnomocnika z urzędu także z tego powodu, że skarżąca ma stwierdzoną przez właściwe organy "ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osób trzecich" nie tylko w postępowaniu przed sądem, ale także w codziennym życiu. 4.) W konsekwencji na podstawie przepisu art. 243 § 1, art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało stwierdzić, jak w sentencji postanowienia.