III SA/Wa 1080/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. We wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca wskazała, że dokonuje szeregu transakcji związanych ze sprzedażą towarów. Transakcje te wiążą się niekiedy z koniecznością korygowania (zmniejszania) wielkości sprzedaży. Powodem dokonywanych korekt faktur jest zarówno udzielenie rabatów, zwrot towarów jak i pomyłki na fakturach. Spółka dokonuje korekt zgodnie z art. 29 ust. 4a-4c. ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "u.p.t.u."). Faktury korygujące są dostarczane przez spółkę kontrahentom niezwłocznie po ich wystawieniu. Spółka obniża podatek należny zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 29 ust. 4a-4c u.p.t.u. W wielu jednak wypadkach, Spółka nie może uzyskać potwierdzenia wymaganego art. 29 ust. 4a ustawy o VAT. Często nabywca nie poświadcza odbioru korekty, ponieważ wiąże się to z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi. Dodatkowo, przepisy u.p.t.u. nie obligują odbiorcy faktury korygującej do potwierdzania jej odbioru i nie uzależniają możliwości obniżenia podatku VAT naliczonego u nabywcy od dokonania potwierdzenia odbioru faktury korygującej. Taki stan rzeczy powoduje, że Spółka z przyczyn od niej niezależnych zostaje pozbawiona prawa do obniżenia podatku należnego. W efekcie wykazane w ewidencji VAT wartości obrotu (czyli kwoty należne z tytułu dokonanej sprzedaży) nie odpowiadają rzeczywistej wysokości świadczenia nabywcy. W związku z powyższym Skarżąca zadała pytania; Czy Spółka zobowiązana jest do wykazania prawidłowej kwoty obrotu z tytułu sprzedaży nawet, jeśli nie otrzymała potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę? Czy, w kontekście powyższego pytania, kwoty wynikające z dokonanych korekt faktur pomniejszają obrót obniżając podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc wystawienia faktury korygującej, również w przypadku braku potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez kontrahenta? Zdaniem Skarżącej norma art. 29 ust. 1 u.p.t.u. jest wewnętrznie niespójna. W jej ocenie obrót winien być wykazany w wysokości rzeczywistego świadczenia należnego. Jeśli świadczenie uległo obniżeniu, obniżenie obrotu następuje w tym samym momencie. Za takim stanowiskiem przemawia również to, że zdanie drugie i trzecie art. 29 ust. 1 u.p.t.u. odzwierciedla podstawową zasadę konstrukcyjną podatku VAT tj. opodatkowanie rzeczywistego obrotu ze sprzedaży towarów i usług, zaś ustęp 4a i 4c zasadę tę narusza. Zastosowanie ustępu 4a oraz 4c powoduje konieczność wykazywania w deklaracji VAT-7 i zapłaty kwoty podatku VAT niezgodnego z kwotą faktycznie należną z tytułu sprzedaży, która znajduje potwierdzenie w prawidłowo wystawionej fakturze oraz fakturze korygującej. Zaznaczyła, iż by wykazać prawidłową wysokość obrotu z tytułu dokonanej sprzedaży w sytuacji, gdy wystawione zostały faktury korygujące zmniejszające obrót, Spółka powinna dokonać zmniejszenia obrotu w momencie wystawienia faktury korygującej bez względu na fakt posiadania (lub nie posiadania) potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę. Minister Finansów w interpretacji z [...] stycznia 2010 r. nr [...] uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Powołał się na treść art. 29 ust. 1, 4, 4a , 4b i 4c u.p.t.u. Zaznaczył, iż warunkiem obniżenia przez sprzedawcę podatku należnego na podstawie wystawionej faktury korygującej jest posiadanie przez niego potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę. Pismem z dnia 22 stycznia 2010 r. skarżąca wezwała Organ do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 29 ust 1 raz 4 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 lutego 2010 r. stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. interpretację wniosła o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania . Podniosła m.in. zarzut naruszenia: - art. 29 ust. 4a i art. 29 ust. 4c) u.p.t.u. w związku z art. 1 ust. 2 zdanie pierwsze, art. 73, art. 79, art. 90 ust. 1 i art. 395 ust. 1-4 Dyrektywa 112 oraz w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.; zwanego dalej "TWE") przez błędną wykładnię - zasady neutralności podatku od towarów i usług określonej w art. 73 i art. 79 Dyrektywy 112 - zasady proporcjonalności podatku od towarów i usług określonej w art. 90 Dyrektywy 112, - zasady proporcjonalności (współmierności) określonej w art. 5 ust. 3 TWE, - pominięciu okoliczności, że wprowadzone z dniem 1 grudnia 2008 r. przepisy art. 29 ust 4a i ust. 4c) u.p.t.u. stanowią środek specjalny, o którym mowa w art. 395 Dyrektywy 112, zaimplementowany do systemu prawnego w Polsce z naruszeniem procedury określonej w tym przepisie Dyrektywy; - art. 1 ust. 2, art. 73, art. 79, art. 90 ust. 1, art. 395 ust. 1-4 Dyrektywy 112 i art. 5 ust. 3 TWE przez niewłaściwe zastosowanie. - art. 29 ust. 4a i art. 29 ust. 4c u.p.t.u. przez niewłaściwe zastosowanie, Zdaniem Skarżącej art. 29 ust. 4a i ust 4 c u.p.t.u. jest sprzeczny z prawem wspólnotowym - art. 1 ust 2, art. 73, art. 79, art. 90 ust 1, art 395 ust 1 ust 1-4 Dyrektywy 112 i art. 5 ust 3 TWE oraz zasadami neutralności i proporcjonalności. W związku z powyższym organ podatkowy był zobowiązany do odmowy zastosowania w/w przepisów u.p.tu., a w konsekwencji uznać jej stanowisko za prawidłowe. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało zawiesić. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2010r. sygn. akt I FSK 104/10, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. U.E.C 115 z 9 maja 2008r.), skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne: "Czy w sytuacji, gdy art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 stanowi, że w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie, mieści się w pojęciu tych warunków i nie narusza zasady neutralności VAT oraz proporcjonalności warunek taki, jak przewidziany w art. 29 ust. 4a u.p.t.u. uzależniający prawo do obniżenia podstawy opodatkowania w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze, od posiadania przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym nabywca towaru lub usługi otrzymał korektę faktury, potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę?" Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż z uwagi na wątpliwości co do możliwości oparcia wyroku o zasady wynikające z orzecznictwa ETS, w szczególności zasady neutralności VAT i proporcjonalności oraz w związku z niewystarczająco precyzyjnym art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 w zakresie możliwości ustanawiania przez państwa członkowskie warunków co do obniżania podstawy opodatkowania uznał za zasadne wystąpić do ETS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a"), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wprawdzie w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże zdaniem Sądu nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest taki sam. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich - Unii Europejskiej, Zakamycze 2002, s. 154), zatem postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które mieści się w pojęciu "postępowania sądowego", użytym w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Odpowiedź na przytoczone wyżej pytanie, zadane przez Naczelny Sąd Administracyjny, będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z uwagi na tożsamość przedstawionego w nim zagadnienia i kwestii spornej między stronami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na opisane wyżej pytanie prejudycjalne.