III SA/Wa 1092/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata - Skarżący R. S. zwrócił się o ustanowienie adwokata w osobie adw. M. D. wskazując, że nie ma możliwości uiszczenia jego wynagrodzenia, które według uzyskanej informacji wyniesie 7.200 zł netto. Skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w W. Sp. z o.o. w kwocie 2.100 zł brutto, z czego 418,14 zł podlega potrąceniu. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Przeciwko niemu toczy się postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania kwoty 91.043,56 zł. Skarżący przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu, zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia i zeznanie podatkowe. Skarżący wyjaśnił, że w zamian za opłacanie czynszu zamieszkuje grzecznościowo na terenie nieruchomości stanowiącej własność matki. Nie ponosi innych wydatków związanych z zajmowanym lokalem. Na żywność wydaje ok. 500 zł. Skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu położonego w W. przy ul.. [...]. Jest to adres jego zatrudnienia. Poza zajęciem konta i wynagrodzenia nie stosowano wobec Skarżącego innych środków egzekucyjnych. Skarżący przedstawił zaświadczenie o zameldowaniu, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, wyciągi bankowe. Postanowieniem z [...] lutego 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W sprzeciwie z 4 marca 2013 r. od tego postanowienia Skarżący wyjaśnił, że z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu w D. Sp. z o.o. nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Spółka ta nie zatrudnia obecnie żadnych pracowników a wartość jej udziałów została wyceniona przez Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Gospodarczy w postanowieniu z [...] czerwca 2011 r. sygn. akt [...]na kwotę 1 zł, na dowód czego załączył kserokopię tego postanowienia. Zdaniem Skarżącego Sąd odmawiając mu prawa pomocy w ustanowieniu adwokata ograniczyłby jego prawo do obrony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata tj. w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje. W niniejszej sprawie sytuacja materialna Skarżącego była już przedmiotem analizy, w związku ze składanym przez niego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Referendarz sadowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przyznał Skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Również obecnie analizując dochody i wydatki Skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z usługami profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu – jak wynika z dokumentacji złożonej przez Skarżącego – mimo iż uzyskuje on przysporzenie pieniężne (wynagrodzenie 2.100 zł brutto, z czego 418,14 zł podlega potrąceniu), to z uwagi na jego wysokość nie jest możliwym aby Skarżący poniósł koszty zastępstwa procesowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane przez Skarżącego nie jest zdaniem Sądu kwotą, z której Skarżący, ponosząc miesięczne wydatki związane z zaspokajaniem bieżących potrzeb życiowych, mógłby wygospodarować dodatkowe środki na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Dodatkowo, decydując o ustanowieniu pełnomocnika Sąd kierował się argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z [...] czerwca 2008 r. (I FZ 240/08). NSA stanął wówczas na stanowisku, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Wobec powyższego, a nadto wobec złożonych przez Skarżącego oświadczeń i dokumentów, uzasadnione jest stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia względem wybranego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.