III SA/Wa 1092/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić go od wpisu od skargi kasacyjnej W skardze kasacyjnej Skarżący R. S. zwrócił się o zwolnienie od należnego od niej wpisu, motywując to trudną sytuacją materialną. W dołączonym do skargi kasacyjnej formularzu PPF podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W zamian za partycypowanie w kosztach czynszu wynoszącego 800,13 zł Skarżący zamieszkuje grzecznościowo w domu należącym do matki. Nie ponosi innych wydatków związanych z mieszkaniem. Źródłem utrzymania Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w kwocie 2.100 zł brutto, które zajęte zostało w postępowaniu egzekucyjnym. W efekcie Skarżący otrzymuje 1.181,38 zł. Skarżący nie posiada żadnego innego źródła dochodu. Nie posiada też oszczędności ani innego majątku. Wśród składników tego majątku wymienił jedynie udziały w Domu Maklerskim [...], których wartość Sąd Rejonowy W. wycenił na 1 zł. Skarżący wskazał, iż nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej. Przedłożył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia, postanowienie wydane w postępowaniu upadłościowym, zeznania podatkowe za lata 2011-2012, zaświadczenie o zameldowaniu, wyciągi bankowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", zasady, zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z 2 sierpnia 2013 r., II FZ 612/13 i powołana tam literatura). Jej udzielenie w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Z treści tego przepisu wprost wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych przesłanek spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Oceniając jego wniosek z punktu widzenia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu Skarżący korzystał już z prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi oraz ustanowienia pełnomocnika. Nastąpiło to mianowicie na mocy postanowień z [...] lipca 2012 r. i [...] marca 2013 r. Uznano wówczas, że Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z uiszczeniem wpisu od skargi oraz opłaceniem usług profesjonalnego pełnomocnika. O takim rozstrzygnięciu zadecydowały przede wszystkim takie okoliczności jak: bardzo niskie dochody Skarżącego, brak jakiegokolwiek majątku, wszczęcie w stosunku do niego egzekucji administracyjnej. Obecny swój wniosek Skarżący umotywował tymi samymi okolicznościami faktycznymi, które legły u podstaw przywołanych wyżej postanowień. Tym samym Sąd uznał, że sytuacja finansowa Skarżącego w dalszym ciągu uzasadnia udzielenie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego 45.380 zł. Z przedstawionych przezeń materiałów wynika, że jedynym źródłem dochodu Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.530 zł netto. Wynagrodzenie to jest obciążone kwotą 348,62 zł z tytułu egzekucji administracyjnej, co sprawia, że rzeczywista kwota wynagrodzenia Skarżącego wynosi 1.181,38 zł. Z kwoty tej opłaca czynsz, w kosztach którego – jak sam oświadczył – partycypuje, zamieszkując grzecznościowo u matki. Czynsz ten wynosi 800,13 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani majątku. Nie korzysta też z pomocy społecznej. Na potwierdzenie prawdziwości swoich oświadczeń o stanie majątkowym Skarżący przedłożył m. in. zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, zeznania podatkowe za lata 2011-2012, zaświadczenie o zameldowaniu, wyciągi bankowe. Biorąc pod uwagę opisaną wyżej sytuację majątkową Skarżącego oraz porównując tę sytuację z obciążeniem wynikającym z konieczności poniesienia kosztu wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 45.380 zł Sąd uznał, że jego zapłata przekracza możliwości finansowe Skarżącego. Tym samym zachodzą przesłanki do udzielenia Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.