III SA/Wa 1093/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty różnicy oraz kwoty podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić stronę skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.384 zł (tysiąc trzysta osiemdziesiąt cztery złote) W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.384 zł Skarżąca S. sp. z o.o. w W. wniosła o zwolnienie od tego wpisu. Wskazała, że znacząca część kontrahentów zaprzestała z nią współpracy. Spowodowane to było trwającą kilka lat kontrolą skarbową i kontrolami krzyżowymi, a także kryzysem w budownictwie. W efekcie Skarżąca poniosła straty bilansowe za lata 2012-2013. Wobec niej wszczęto egzekucje administracyjne, w toku których zajęto rachunki bankowe, co faktycznie sparaliżowało działalność. Działalność tą Skarżąca zawiesiła z dniem 31 grudnia 2013 r. z uwagi na brak środków i generowanie dalszych kosztów. Podała, że kapitał zakładowy wynosi 110.000 zł. Skarżąca wskazała, że nie posiada środków trwałych. Stan rachunków bankowych określiła na "0". Oświadczyła również, że posiada niewykazujące obrotu znaczki olimpijskie na kwotę 10.931,82 zł, materiały jubilerskie na kwotę 6.388,09 zł oraz udział w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę 4.330,60 zł. W wykonaniu wezwania Sądu Skarżąca przesłała pismo z 1 września 2014 r., w którym wyjaśniła, że od 1 stycznia 2014 r. nie osiąga przychodu z działalności gospodarczej. Nie składa też deklaracji VAT. W 2013 r. Skarżąca zanotowała stratę w wysokości 17.279,91 zł. Oba posiadane rachunki bankowe zostały zamknięte w 2013 r. z uwagi na brak obrotów. Skarżąca podała, że w toku egzekucji zastosowano jedynie środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunków bankowych. Czynność ta pozostaje w mocy mimo wstrzymania przez Sąd wykonania decyzji zaskarżonych w sprawach III SA/Wa 1093, 2563 i 2564/13. Skarżąca podkreśliła, że brak jest aktualnie osób zainteresowanych zakupem znaczków olimpijskich, materiałów jubilerskich oraz udziału w spółdzielni mieszkaniowej. Skarżąca przedstawiła postanowienie w sprawie zmiany danych w KRS, zeznanie podatkowe za 2013 r., bilans, rachunek zysków i strat, dodatkowe informacje finansowe, potwierdzenie zamknięcia rachunku, wypowiedzenie umowy rachunku, tytuły wykonawcze, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki przypomnieć na wstępie należy, że uzyskała już ona pomoc od państwa w niniejszej sprawie w postaci zwolnienia od wpisu od skargi ponad 500 zł. Uznano wówczas, że mimo trudnej sytuacji finansowej Skarżąca ciągle prowadzi działalność gospodarczą, której zakres jest co prawda niewielki, niemniej pozwala wygospodarować pewne środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych. Zwłaszcza, że Skarżąca nie wykazała, jakoby środki te zostały zajęte przez organ egzekucyjny, czy wierzycieli. Wskazano także, że Skarżąca posiada towary w postaci znaczków olimpijskich i materiałów jubilerskich. Nie podała natomiast konkretnych powodów, dla których nie jest możliwe ich spieniężenie. Nie wskazała także konkretnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o rzeczywistych ograniczeniach jej prawa do rozporządzania tymi przedmiotami. Składając obecny swój wniosek Skarżąca oświadczyła, że z dniem 1 stycznia 2014 r. zawiesiła działalność gospodarczą i od tego czasu nie osiąga przychodu. Wyjaśniła też, że brak jest aktualnie osób zainteresowanych zakupem znaczków olimpijskich, materiałów jubilerskich oraz udziału w spółdzielni mieszkaniowej. Dodatkowo wskazała, że oba należące do Skarżącej rachunki bankowe zostały zamknięte. Tym samym Sąd uznał, że sytuacja finansowa Skarżącej w dalszym ciągu uzasadnia udzielenie jej prawa pomocy. O takim rozstrzygnięciu zadecydował przede wszystkim fakt zawieszenia przez nią wykonywania działalności gospodarczej, brak przychodu z tego źródła oraz brak aktualnie możliwości spieniężenia posiadanego przez Skarżącą majątku ruchomego. Uwzględniając zatem powyższe Sąd za zasadne uznał zwolnienie Skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.384 zł. Zwolnienie to zapewni również Skarżącej prawo do kontroli instancyjnej wydanego w stosunku do niej wyroku oddalającego skargę. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.