III SA/Wa 1095/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1095/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.B., M.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: odmówić zmiany postanowienia z 24 czerwca 2016r. sygn. akt III SA/Wa 1095/16 Skarżący – P.B. i M.B. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołali się na: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu Skarżącego jako pracodawcy – właściciela dobrze działającej firmy, niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji Starosty Kościańskiego zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługę zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej, które w przeszłości były pokrywane z dochodu stacji. Oświadczyli też, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha, a także nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł według załączonej ewidencji środków trwałych. Dochód Skarżącej w 2015r. wyniósł 4.773,32 zł. Skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości prowadził działalność gospodarczą. Skarżący otrzymuje: wynagrodzenie ze stosunku pracy - 1.850 zł brutto miesięcznie i z tytułu renty inwalidzkiej - 663,20 zł (do wypłaty po potrąceniach komorniczych pozostaje 415,71 zł miesięcznie). Skarżący z działalności gospodarczej poniósł stratę, która na koniec marca 2016r. wyniosła 30.754 zł. Skarżąca otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 372,36zł. Skarżący wyjaśnił, że koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 2.230 zł miesięcznie (gaz, prąd - 460 zł, woda, kanalizacja - 60 zł, ogrzewanie mieszkania - 350 zł, telefon - 100 zł, ubezpieczenie na życie - 60 zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego - 1.200 zł). Referendarz sądowy postanowieniem z 25 maja 2016r. odmówił Skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując że Skarżący nie wykazali spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). W sprzeciwie z 20 maja 2016r. od ww. orzeczenia Referendarza sądowego Skarżący podnieśli, że Sąd dał w ww. postanowieniu dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć "o swoje" na legalnej drodze prawnej, zaś ich dochody drastycznie spadły i nie są oni w stanie uiścić wymaganego wpisu sądowego. Skarżący uległ ponadto wypadkowi i obecnie przebywa na rencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 czerwca 2016r. utrzymał w mocy ww. orzeczenie referendarza sądowego, wskazując, że dostępne informacje o sytuacji majątkowej Skarżących nie dawały podstaw do stwierdzenia, że opłacenie przez nich wpisu sądowego od skargi – 100 zł – spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do sytuacji bytowej Skarżących. Także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawili argumentacji (ani nie załączyli wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę ich wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu Referendarza sądowego z 25 maja 2016r. Zdaniem Sądu, niewyjaśniona pozostaje kwestia posiadanych przez Skarżących gruntów rolnych o powierzchni ponad 57 ha i wątpliwości, co do okoliczności prowadzenia na tych gruntach ewentualnej działalności rolniczej lub otrzymywanych dopłat bezpośrednich. Skarżący nie przedstawili też wszystkich dokumentów, o które byli wzywani przez Referendarza sądowego, w tym wyciągów z należących do nich rachunków bankowych, które obrazowałyby odbywające się tam przepływy finansowe. Sąd uznał ponadto, że skoro Skarżący byli w stanie wygospodarować środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków, wynoszących według zestawienia Skarżącego około 260.000 zł, jak również pokryli już wpisy sądowe w kilku sprawach zawisłych przed Sądem, nie sposób uznać, że nadmiernym obciążeniem będzie poniesienie kosztów postępowania w tej sprawie, które na tym etapie zamykają się w kwocie 100 zł. Skarżący pismem z 8 sierpnia 2016r. zwrócili się o odstąpienie od pobrania wpisu sądowego od skargi., które zostało potraktowane, jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z 24 czerwca 2016r. sygn. akt III SA/Wa 1095/16. W piśmie z 24 sierpnia 2016 r. wskazali, że z uwagi na zły stan zdrowia Skarżący od 23 maja 2016r. nie pracuje zawodowo, tylko przebywa na zasiłku chorobowym. W odpowiedzi na zarządzenie WSA w Warszawie z 8 września 2016r. Skarżący przekazał - przy piśmie z 12 października 2016r. - kserokopie zaświadczeń lekarskich potwierdzających, że Skarżący przebywa nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od 23 maja do 16 października 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 listopada 2012r. sygn. akt II OZ 1017/12; 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OZ 204/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu ww. postanowienia z 24 czerwca 2016r. sygn. akt III SA/Wa 1095/16, utrzymującego w mocy ww. postanowienie Referendarza sądowego o odmowie przyznania Skarżącym prawa pomocy wskazał na dwa powody oddalenia wniosku Skarżących. Po pierwsze niewyjaśnienie przez Skarżących kwestii posiadanych przez nich gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub otrzymanych dopłat bezpośrednich, jak również nieprzedstawienie przez Skarżących dokumentów dotyczących przepływów finansowych na kontach bankowych – co uniemożliwiało stwierdzenie, że opłacenie wpisu sądowego od skargi – 100 zł – spowoduje negatywne skutki w zakresie sytuacji bytowej Skarżących. Drugim powodem odmowy przyznania prawa pomocy było to, że Skarżący wygospodarowali środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków (według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego około 260.000 zł), jak również pokryli już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed Sądem (sygn. akt: III SA/Wa 2104/15, III SA/Wa 2294/15, III SA/Wa 2295/15, III SA/Wa 2296/15, III SA/Wa 2297/15, III SA/Wa 660/16 i III SA/Wa 1020/16) i dysponują dochodami przekraczającymi wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych (100 zł). W ocenie Sądu powoływana przez Skarżących okoliczność, że ich dochody nie wystarczają na zaspokojenie licznych roszczeń "urzędów", jak również to, że sytuacja życiowa Skarżących odbiega od tej przyjętej przez Sąd, bo Skarżący przebywa od maja do października 2016r. na zwolnieniu lekarskim – nie uzasadniają zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z 24 czerwca 2016r. Wprawdzie doszło do pogorszenie sytuacji finansowej Skarżących, bowiem wysokość zasiłku chorobowego, co do zasady wynosi 80 procent wynagrodzenia lub przychodu stanowiącego podstawę jego wymiaru, tym niemniej Skarżący sam stwierdził, że zasiłek ten otrzymuje. Skarżący otrzymuje ponadto 415,71 zł miesięcznie z tytułu renty inwalidzkiej, zaś Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 372,36 zł. Możliwe jest zatem wygospodarowanie w ramach wszystkich ww. dochodów 100zł tytułem wpisu sądowego od skargi wniesionej w sprawie. Skarżący w dalszym ciągu nie wyjaśnili kwestii posiadania gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub ewentualnego otrzymania dopłat bezpośrednich do tych gruntów, jak również nie przedstawili dokumentów dotyczących przepływów finansowych na kontach bankowych. Wprawdzie stan zdrowia Skarżącego ma wpływ na zdolność do uzyskiwania dochodów, ale w zestawieniu z miesięcznymi dochodami Skarżących i wysokością stałych obciążeń ponoszonych w celu podtrzymania egzystencji, należy uznać, że wygospodarowanie 100 zł na wpis sądowy jest możliwe i nie wpłynie negatywnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżących. Sąd reasumując stwierdza, że jakkolwiek pogorszenie się sytuacji zdrowotnej Skarżącego stanowi zmianę okoliczności, w rozumieniu art. 165 P.p.s.a., ale nie na tyle istotną, że uzasadniałaby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z 24 czerwca 2016r. Znajdujące się w aktach sądowych sprawy informacje dotyczące sytuacji majątkowej Skarżących rozpatrzone we wzajemnej łączności nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie są oni w stanie opłacić wpisu od skargi w niniejszej sprawie – 100 zł. Sąd z tych powodów i na podstawie art. 165 i art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.