III SA/Wa 110/08

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 lutego 2008 r.. po rozpoznaniu wniosku H. D. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w sprawie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowane przez stronę, obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje wnioskowane zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) Na urzędowym formularzu PPF, który wpłynął do Sądu 31 stycznia 2008 r., skarżąca wypełniła rubrykę 4 formularza i zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Pozostałe rubryki pozostawiła niewypełnione. Następnie – w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 1 lutego 2008 r. – nadesłała PIT-36 za 2006 r. oświadczenie o pomocy świadczonej dla siostry, oświadczenie o wysokości miesięcznych wydatków na leki (ok. 150 zł), informację o pobranych zaliczkach za 2006 r., decyzję o przyznaniu dla T.S. (siostry) składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe z [...] stycznia 2007 r. i z [...] października 2007 r., decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z [...]sierpnia 2007 r. dla M. S. w wysokości 420 zł miesięcznie, decyzję z [...] sierpnia 2007 r. o przyznaniu dla S. M. zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego – w łącznej wysokości 244,- zł, zaświadczenie z 14 września 2006 r. o "wytworzeniu dla M. S. czasowej przetoki jelitowej", decyzję z [...] września 2007 r. o zezwoleniu dla M. S. na indywidualne nauczanie, zaświadczenie z 14 września 2006 r. o stanie zdrowia M. S., orzeczenie o niepełnosprawności M.S., kserokopie faktur VAT za energię elektryczną za okres 26 październik 2007 r. do 17 stycznia 2008 r. na kwoty 504,- zł i 51,30 zł, kserokopie recept lekarskich, fakturę VAT za wodę za okres 25 września 2007 r. do 20 grudnia 2007 r. na kwotę 126,88 zł, wyciąg z rachunku bankowego z 25 stycznia 2008 r. (kwota 155, 74 zł), wyciąg z rachunku bankowego Sklep Spożywczy S. S. na kwotę 50,- zł, akt notarialny nabycia nieruchomości na kwotę 11500,- zł, faktura VAT za telefon z 7 stycznia 2008 r. na kwotę 68 zł, umowa pożyczki hipoteczne z 2007 r. na kwotę 50 tys. zł – ze średnią rata ok. 600,- zł, kartę leczenia szpitalnego z 10 marca 2005 r. H. D. ([...], [...], [...], bóle głowy – naczyniowe, karta informacyjna z 25 stycznia 2005 r. z Oddziału Kardiologicznego SPZOZ w P. ([...], [...]), informację po przebytej rehabilitacji H. D., zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącej z 28 września 2006 r. (m.in. [...], [...] – oprócz uprzednio wskazanych), zaświadczenie o stanie zdrowia z 12 kwietnia 2007 r. – informacje, jak uprzednio. 3) Warunkiem przyznania prawa pomocy jest pisemne uzasadnienie przez stronę jego zasadności. W analizowanej sprawie skarżąca wymogu tego nie dopełniła, ponieważ formularz PPF, w rubryce "uzasadnienie’ nie został wypełniony - co mogło skutkować oddaleniem wniosku. Skarżąca przesłała jednakże informację o swojej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, zawodowej i finansowej, pozostawiając jednakże dokonanie oceny i kwalifikację wniosku referendarzowi sądowemu. Referendarz sądowy zauważa, że skarżąca, od wielu lat, zmaga się z problemami zdrowotnymi – swoimi i najbliższych - które wprawdzie nie uniemożliwiają jej aktywności w życiu codziennym, ale utrudniają tą aktywność. Skarżąca ponosi wydatki związane z poratowaniem swojego zdrowia – ponosi nakłady związane zarówno z rehabilitacja, leczeniem szpitalnym (karty informacyjne w aktach) wizytami u specjalistów, jak też comiesięczne wydatki na leki. Zadeklarowała także wydatki przeznaczone na pomoc dla członka rodziny (siostrzeniec), a związane z jego rehabilitacją ([...], przewlekła choroba jelit) oraz wydatki związane z pomocą dla siostry – opiekującej się synem i korzystającej z opieki społecznej. Ponadto H. D. jest zobowiązana do spłaty kredytu ok. 50 tys. we wskazanych wyżej miesięcznych ratach oraz reguluje opłaty za prąd i elektryczność, a także telefon Z uwzględnieniem tych danych oraz wysokości cen artykułów niezbędnych do zaspokojenie potrzeb egzystencjalnych, należy – zdaniem referendarza sądowego– oceniać możliwości skarżącej gospodarowania dochodem w wysokości ok. 31 tys. zł rocznie, środkami na rachunkach w wysokości ok. 200,- zł oraz miarkować jej możliwości do zaciągania zobowiązań na pokrycie kosztów postępowania w sprawie. Zdaniem referendarza sądowego, dla przyznania stronie prawa pomocy wymóg starannego wypełnienia pól formularza PPF nie powinien być bezwzględnie przestrzegany, jeżeli z jego treści wynika wola i zakres prośby o przyznanie prawa pomocy, a z nadesłanych dokumentów można, w sposób graniczący z pewnością, wnioskować o jej kondycji życiowej – jak w analizowanej sparwie. 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. uznał, jak w sentencji.