III SA/Wa 1119/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-02

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże trudną sytuację materialną i zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, która wymaga profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, uznając, że sytuacja materialna strony skarżącej uzasadnia takie rozwiązanie. Sąd podkreślił, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej, a w niniejszej sprawie konieczność ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika wynikała z wymogów formalnych dotyczących sporządzenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca K.F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, uzasadniając go trudną sytuacją materialną (niska renta, zadłużenie) i schorzeniem. Skarżąca wskazała, że zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku i złożenia dokumentów majątkowych, które strona złożyła, powołując się na wcześniejsze postępowanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 2 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku z tytułu ustanowienia służebności wraz z należytymi odsetkami w podatku od spadków i darowizn postanawia - przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata - Skarżąca – K.F. zwróciła się pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 21 czerwca 2011 r. wezwano stronę skarżącą do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do złożenia dodatkowych dokumentów o sytuacji majątkowej. W odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. Skarżąca nadesłała wypełniony formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczyła, iż dokumenty o stanie majątkowym zostały złożone we wcześniejszym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca uzasadniła swój wniosek trudną sytuacją materialną. Podniosła, że jest osobą starszą i schorowaną. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca podała, że jest osobą samotną, wskazując przy tym na brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 1.650 zł brutto oraz nie posiada żadnych nieruchomości i zasobów finansowych takich jak: oszczędności, papiery wartościowe itp. Ponadto Skarżąca podniosła, że świadczenie rentowe jest obciążana tytułem spłaty kredytu konsolidacyjnego w wysokości ok. 12.000 zł w banku [...] BP. Wniosła o ustanowienie radcy prawnego Z. M. jako pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Decydując o ustanowieniu pełnomocnika Sąd kierował się także argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 240/08). Sąd ten stanął wówczas na stanowisku, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski (podkreślenie Sądu). W niniejszej sprawie szczególnego znaczenia nabiera ostatnio wymieniony element. Z treści pism wnioskodawcy wynika bowiem, że zamierza on wnieść skargę kasacyjną od zapadłego wobec niego wyroku z 4 lutego 2011 r., którym to wyrokiem Sąd oddalił jego skargę. Tymczasem w świetle art. 175 p.p.s.a. wyłącznie uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej jest profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Ponadto należy mieć na uwadze, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W niniejszej sprawie Skarżąca uprawdopodobniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie. W ocenie Sądu – jak wynika z dokumentacji złożonej przez Skarżącą – mimo iż uzyskuje ona świadczenie pieniężne (renta inwalidzka w wysokości 1.650 zł brutto miesięcznie), to z uwagi na jej wysokość, nie jest możliwym, aby poniosła koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa i życiowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika zasługiwał więc na uwzględnienie. Jednocześnie Sad wyjaśnia, iż wskazanie konkretnej osoby adwokata, który będzie reprezentował Skarżącą, należy do uprawnień Okręgowej Rady Adwokackiej. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło