III SA/Wa 1122/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-10
Skład orzekający: Jacek Kaute, Maciej Kurasz, Agnieszka Sułkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracji może obejmować zarzuty dotyczące istnienia obowiązku lub braku doręczenia upomnienia, czy też jest ograniczona wyłącznie do kwestii formalnoprawnych związanych z przebiegiem postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracji ma charakter subsydiarny i komplementarny wobec innych środków prawnych, takich jak zarzuty na podstawie art. 33 u.p.e.a. Może być stosowana wyłącznie do kwestionowania prawidłowości formalnoprawnej czynności egzekucyjnych, a nie do podnoszenia zarzutów dotyczących istnienia obowiązku, braku doręczenia upomnienia czy wadliwości tytułu wykonawczego, które powinny być rozpatrywane w odrębnych trybach postępowania. Postępowanie skargowe nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zarzucając m.in. brak doręczenia upomnienia, wadliwość tytułu wykonawczego w zakresie naliczonych odsetek oraz brak działań informacyjnych organu. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały te zarzuty za niedopuszczalne w ramach skargi na czynności egzekucyjne, wskazując, że dotyczą one kwestii podlegających rozpatrzeniu w innych trybach, np. w ramach zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu w rybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
1. Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. – po rozpatrzeniu zażalenia P.P. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną na podstawie zawiadomienia z 23 października 2020 r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
2. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 22 października 2020 r. nr [...], którym Wierzyciel objął należności z tytułu podatku dochodowego z kapitałów pieniężnych i odpłatnego zbycia praw majątkowych za 2008 rok w kwocie należności głównej 33.813,70zł plus odsetki za zwłokę. Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z 23 października 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono do banku 23 października 2020 r., natomiast Zobowiązanemu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego 12 listopada 2020 r. Bank 2 listopada 2020 r. dokonał całkowitej realizacji przedmiotowego zajęcia.
3. Pismem z 19 listopada 2020 r. Skarżący na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a.") wniósł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną na podstawie zawiadomienia z 23 października 2020 r., przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Skarżący zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie:
- art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. oraz w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia oraz art. 6, 7, 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niedoręczenie Stronie upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, mimo że brak było przesłanek do niedoręczenia upomnienia oraz niewskazanie przez Organ w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku doręczenia Stronie upomnienia, co spowodowało również naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów;
- art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 § 1b u.p.e.a., poprzez niepodjęcie przez Naczelnika wobec Skarżącego działań informacyjnych zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku, przed zastosowaniem środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania obowiązku;
- art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 29 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej oraz art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie zawiadomienia o zajęciu w oparciu o nieprawidłowy tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnika, który niezasadnie obejmuje kwotę odsetek za zwłokę za cały okres prowadzenia postępowania podatkowego, pomimo że decyzja Naczelnika z [...] maja 2014 r. oraz kolejne decyzje wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, nie zostały doręczone Skarżącemu w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania podatkowego, a opóźnienie powstało z przyczyn zależnych od organu, co w konsekwencji spowodowało egzekwowanie należności nieistniejących.
Skarżący wniósł o uchylenie zawiadomienia i tytułu wykonawczego oraz umorzenie postępowania.
4. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z przepisami art. 80 u.p.e.a., na podstawie zawiadomienia sporządzonego zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych do egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. 2020.1314) i zawiera elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Podkreślił również, że w trybie przepisów art. 54 u.p.e.a. strona może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora w odniesieniu do przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
5. Skarżący pismem z 7 stycznia 2021 r. złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 15 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. oraz w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, poprzez nieuwzględnienie zarzutu Strony w zakresie niedoręczenia jej upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, mimo że brak było przesłanek do niedoręczenia upomnienia oraz niewskazanie przez Organ w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku doręczenia Stronie upomnienia i uznanie, że takie działanie nie naruszyło zasady pogłębiania zaufania do organów;
- art. 6 § 1b u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie przez Organ zarzutu Strony dotyczącego braku podjęcia wobec Strony działań informacyjnych zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku, przed zastosowaniem środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania obowiązku;
- art. 29 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 54 pkt 7 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie przez Organ zarzutu dotyczącego wadliwości wydanego zawiadomienia o zajęciu z uwagi na nieprawidłowy tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnika, który niezasadnie obejmuje kwotę odsetek za zwłokę za cały okres prowadzenia postępowania podatkowego, pomimo że decyzja Naczelnika z [...] maja 2014 r. oraz kolejne decyzje wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, nie zostały doręczone Skarżącemu w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania podatkowego, a opóźnienie powstało z przyczyn zależnych od organ, co w konsekwencji spowodowało egzekwowanie należności nieistniejących.
6. W uzasadnieniu wymienionego na wstępie, zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na art. 54 § 1, art. 1a pkt 12 lit. a, art. 80 § 1-2, art. 67 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z 23 października 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S. A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności przez system elektroniczny Ognivo 23 października 2020 r., natomiast Stronie wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 12 listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie odnalazł nieprawidłowości w podjętych przez organ egzekucyjny czynnościach egzekucyjnych dokonanych w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego należącego do Skarżącego, które zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 80 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do okoliczności przedstawionych w skardze na czynności egzekucyjne jak i w zażaleniu, a dotyczące istnienia dochodzonych należności, braku doręczenia upomnienia czy też niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest więc możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia np. zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., gdzie ustawodawca w § 2 przewidział możliwość wniesienia m.in. zarzutu nieistnienia obowiązku czy też braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania, a zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego, w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Ponadto z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że Strona skorzystała z prawa wniesienia zarzutów (podnosząc tożsame okoliczności), które zostały przekazane do Wierzyciela w celu rozpatrzenia ich zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U.2017.131 tj. z dnia 2017.01.20 dalej: "Rozporządzenie") w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 6. 7. 8 § 1 oraz art. 15 k.p.a. - poprzez nierozpoznanie i nieuwzględnienie zarzutu Strony w zakresie niedoręczenia jej upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, mimo że brak było przesłanek do niedoręczenia upomnienia oraz niewskazanie przez Organ w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku doręczenia Stronie upomnienia i uznanie, że takie działanie nie naruszało zasady pogłębiania zaufania do organów;
- art. 6 § 1b w zw. art. 18 u.p.e.a. w zw. art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez nierozpoznanie i nieuwzględnienie zarzutu Strony dotyczącego braku podjęcia działań informacyjnych zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku, przed zastosowaniem środków egzekucyjnych;
- art. 124 § 2 w zw. z art. 8. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wydanego postanowienia uniemożliwiającego Stronie poznanie faktycznych motywów rozstrzygnięcia, czym w konsekwencji Organ naruszy ł zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasadę przekonywania strony;
- art. 29 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 oraz 27 § 1 pkt 3 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 § I k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy przez Dyrektora zaskarżonego postanowienia Naczelnika, podczas gdy postępowanie egzekucyjne, w zakresie niezasadnie naliczonych odsetek za cały okres prowadzenia postępowania podatkowego zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji wobec przekroczenia terminów określonych w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej, powinno zostać umorzone, co spowodowało naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania do organów władzy publicznej;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 29 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej - poprzez nierozpoznanie zarzutu Strony dotyczącego wadliwości wydanego zawiadomienia o zajęciu z uwagi na niezasadne objęcie tytułem wykonawczym wystawionym przez Naczelnika kwoty odsetek za zwłokę za cały okres prowadzenia postępowania podatkowego, zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji wobec przekroczenia terminów określonych w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej, którego przekroczenie powstało z przyczyn zależnych od organów podatkowych, co w konsekwencji spowodowało egzekwowanie należności nienależnych i nieistniejących.
8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej-P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
10. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo przyjęły brak podstaw do uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne. W przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przy czym chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie, czy zarzuty.
Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i § 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14).
Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
11. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji mając na celu doprowadzenie do wykonania przez Skarżącego obowiązku o charakterze pieniężnym, zawiadomieniem z dnia 23 października 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] S.A. Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 80 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy poprzez doręczenie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z kolei postępując zgodnie z § 3 tego artykułu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego – organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie nr [...] z dnia 23 października 2020 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało doręczone do Banku 23 października 2020 r., natomiast do Zobowiązanego przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone w dniu 12 listopada 2020 r. Z kolei odpis tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu również w dniu 12 listopada 2020 r. Bank w dniu 2 listopada 2020 r. dokonał całkowitej realizacji przedmiotowego zajęcia. Ponadto zawiadomienie nr [...] z dnia 23 października 2020 r. wystawione zostało na druku zgodnym z wzorem ustalonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339) i zawierało wszystkie niezbędne elementy, jakie powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a.
12. Prawidłowo również w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracyjnej Skarbowej wskazał, że argumentacja Skarżącego zawarta w skardze, a dotycząca istnienia dochodzonych należności, braku doręczenia upomnienia, czy też niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać bowiem należy, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest więc możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia np. zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., gdzie ustawodawca w § 2 przewidział możliwość wniesienia m.in. zarzutu nieistnienia obowiązku, czy też braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Również należy podkreślić, że postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania, a zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego, w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
13. Reasumując przedstawione ustalenia i rozważania oraz stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ nie naruszył bowiem wskazanych w skardze przepisów tj. art. 1a pkt 2, art. 54a § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 6 (zasada legalności działania), art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada pewności prawa, bezstronności, proporcjonalności i równego traktowania) oraz art. 11 (zasada przekonywania), art. 124 § 2 (uzasadnienie) K.p.a. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił wszelkie przesłanki będące podstawą rozstrzygnięcia. Dyrektor, wbrew zarzutom skargi, przedstawił również uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto organ podatkowy dokonał pełnej analizy sprawy w oparciu o zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy. Jednocześnie Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
14. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło