III SA/Wa 1144/21

Dnia 22 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia składnika majątkowego spod egzekucji postanawia odrzucić skargę M.W. (dalej jako "Skarżąca"), pismem z 8 kwietnia 2021 r. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia składnika majątkowego spod egzekucji. W treści skargi zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt III SPP/Wa 253/21 odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z 26 lipca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 24 czerwca 2021 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 sierpnia 2021 r. Skarżąca została wezwana pismem z 17 sierpnia 2021 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wezwaniu pouczono, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 2 września 2021 r., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został potraktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z 24 czerwca 2021 r. o sygn. akt III SPP/Wa 253/21. Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. wydanym pod sygn. akt III SPP/Wa 520/21 odmówił zmiany ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z 14 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z 19 października 2021 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z 4 stycznia 2022 r. Skarżąca została wezwana pismem z 10 stycznia 2022 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z 16 sierpnia 2021 r. wzywającego do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej 21 stycznia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 20 akt sądowych). Skarżąca, w odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z 25 stycznia 2022 r. ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z dokumentacji księgowej dotyczącej opłat sądowych sporządzonej według stanu na dzień 9 lutego 2022 r. wynika, iż nie zidentyfikowano wpływu kwoty z tytułu wpisu sądowego, do którego uiszczenia Skarżąca została wezwana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "P.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest skarga. Sąd, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a. nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeśli należny wpis nie zostanie uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. Przepis art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Zgodnie zaś z art. 58 § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Powyższa regulacja stanowi, iż opłacenie pisma (skargi) w terminie i w kwocie wskazanej przez sąd stanowi istotny jej element, którego brak uniemożliwia nadanie pismu (skardze) dalszego biegu. W rozpoznawanej sprawie wezwano do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 100 zł w sposób prawidłowy. W wezwaniu zawarto pouczenie o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone Skarżącej 21 stycznia 2022 r. na wskazany przez nią adres. W związku z tym siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 22 stycznia 2022 r. i upłynął z dniem 28 stycznia 2022 r. (piątek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 i § 2 P.p.s.a. Sąd zauważa, że skoro z dokumentów księgowych Sądu wynika, iż do 9 lutego 2022 r. nie odnotowano wpłaty wpisu sądowego, należało uznać, że Skarżąca nie uiściła go w wyznaczonym terminie. Skarga nie została zatem opłacona i podlega odrzuceniu. Ponadto Sąd wyjaśnia, że choć Skarżąca w zakreślonym do uiszczenia wpisu terminie, wystosowała pismo, które stanowi kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to czynność ta - nawet dokonana w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu - nie mogła uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i pozostała bez wpływu na bieg przewidzianego w P.p.s.a. terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tym miejscu zaakcentować należy, że ze skutku prawnego, jakim jest prawomocność postanowienia Sądu z 14 grudnia 2021 r., utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 19 października 2021 r., wynika obowiązek zapłaty wymaganego wpisu od skargi oraz obowiązek Sądu do wezwania do uiszczenia tej opłaty. Mając na względzie fakt, że w badanej sprawie wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany prawomocnym postanowieniem Sądu, a termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg od 22 stycznia 2022 r., tj. następnego dnia od daty doręczenia Skarżącej wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 16 sierpnia 2021 r., kolejny wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł mieć wpływu na bieg terminu wskazanego w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wobec powyższego stwierdzić należy, że na Skarżącej ciążył - wynikający z prawomocnego postanowienia Sądu wydanego w przedmiocie prawa pomocy - obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu w niniejszej sprawie nie niweczą następcze czynności Skarżącej w postaci kolejnego lub dalszych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Pogląd taki znajduje poparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999r., sygn. I CKN 1461/98, publ. OSNC 1999, nr 11, poz. 196 ; postanowienie SN z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. I CKN 1064/97, publ. OSNC 1999, nr 9, poz. 153, postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09 oraz postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1047/11, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odmienne procedowanie mogłoby natomiast doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.