III SA/Wa 1151/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-07
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sylwester Golec, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić skargę gminy na decyzję Ministra Finansów odmawiającą podwyższenia części równoważącej subwencji ogólnej, jeśli podstawa zaniżenia tej subwencji w roku bieżącym wynika z kwestionowanego przez gminę ustalenia tej subwencji za rok poprzedni, które zostało już prawomocnie zakończone wyrokiem NSA?Ratio decidendi
Skarga jest bezzasadna, ponieważ kwestionowane przez gminę ustalenie wysokości części równoważącej subwencji ogólnej za rok poprzedni (2004) zostało już prawomocnie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że rozstrzygnięcie to korzysta z powagi rzeczy osądzonej. W związku z tym brak jest podstaw do ponownego ustalania tej kwoty i stwierdzenia, że została ona zaniżona, co skutkowałoby brakiem podstaw do uwzględnienia skargi dotyczącej subwencji za rok bieżący (2005).Stan faktyczny
Gmina Miejska K. zakwestionowała wysokość otrzymanej części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2005, twierdząc, że została ona zaniżona o 1.266.400 zł z powodu błędnego wyliczenia tej subwencji za rok 2004. Gmina podniosła, że przy wyliczeniu subwencji za rok 2004 Minister Finansów zastosował nieprawidłowy wskaźnik udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, pomijając fakt zaliczenia gminy do gmin górniczych. Minister Finansów odmówił podwyższenia kwoty, wskazując na obowiązujące rozporządzenie oraz na fakt, że kwestia ustalenia subwencji za rok 2004 została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podwyższenia części równoważącej subwencji ogólnej oddala skargę
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] Minister Finansów poinformował Gminę Miejską K. zwaną dalej Skarżącą o wynikających z ustawy budżetowej na rok 2005 rocznych kwotach poszczególnych części subwencji ogólnych oraz o wysokości rocznych wpłat gmin.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. Skarżąca, na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa i przekazania jej części równoważącej subwencji ogólnej we wskazanej przez nią wysokości. Skarżąca zakwestionowała bowiem wysokość otrzymanej kwoty części równoważącej subwencji ogólnej, podnosząc, iż kwota ta została zaniżona o 1.266.400 zł wskutek błędnego wyliczenia subwencji równoważącej na rok 2004. Przedstawiła ponadto własną kalkulację kwoty części równoważącej subwencji ogólnej, z której wynikało, że kwota ta powinna wynosić 1.649.229 zł, zamiast przyznanych 382.829 zł.
Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] Minister Finansów uznał to wezwanie za bezpodstawne. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że w 2005 r. zasady podziału części równoważącej subwencji ogólnej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 września 2004 r. w sprawie podziału części równoważącej subwencji ogólnej dla gmin na rok 2005 (Dz.U. Nr 214, poz. 2169). Na tej podstawie organ ustalił, iż w 2005 r. Skarżącej przysługuje ta część subwencji w wysokości 382.829 zł. Na kwotę tę złożyły się kwoty, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia. Skarżąca nie spełniła natomiast kryteriów otrzymania części równoważącej subwencji ogólnej w zakresie kwot określonych w § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutu zaniżenia należnej Skarżącej części równoważącej subwencji ogólnej zauważył, iż wyliczona przez Skarżącą wysokość części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2005 w kwocie innej, niż podana w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. jest następstwem przyjęcia przez nią błędnych danych co do wysokości tejże części na rok 2004.
W skardze na to rozstrzygnięcie Skarżąca zarzuciła, iż stanowisko organu jest nieuzasadnione i narusza obowiązujące przepisy prawa. Podkreśliła, że skoro podstawą zaniżenia części równoważącej subwencji ogólnej w roku 2005 jest zaniżenie kwoty należnej z tego tytułu w roku 2004, to niezbędne jest ustalenie prawidłowości wyliczenia tej kwoty za rok 2004. Błąd popełniony przez Ministra Finansów w roku 2004 rodzi bowiem ujemne dla Skarżącej konsekwencje w roku bieżącym. Zaznaczyła jednocześnie, że kwestia zaniżenia wysokości części równoważącej subwencji ogólnej w roku 2004 jest przedmiotem sporu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżąca przedstawiła genezę tego sporu, wyjaśniając, że przy wyliczaniu wysokości części równoważącej przysługującej jej w 2004 r. Minister Finansów zastosował wskaźnik udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych na poziomie 27,6 %, zamiast 32,6 %. Organ pominął bowiem fakt, iż na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2001 r. w sprawie wykazu gmin górniczych (Dz.U. Nr 16, poz. 170) Skarżąca zaliczona została do gmin górniczych.
Skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na jej wystąpienie o przekazanie jej części subwencji w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów, Minister Finansów nie kwestionując tego, iż udział Skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych w 2002 r. liczony był według wskaźnika 32,6 %, zauważył jednocześnie, że przepis o jego podwyższeniu miał charakter incydentalny. Obowiązywał on bowiem jedynie w 2002 r. i nie wiązał się z nałożeniem na gminy górnicze jakichkolwiek nowych zadań. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, iż przy obliczaniu dochodów bazowych, o których mowa w art. 76 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1966) powoływanej dalej jako u.d.j.s.t., nie mógł przyjąć danych zawartych w sprawozdaniach Skarżącej, z uwagi na nieodpowiedni stopień ich szczegółowości. Ponadto podkreślił, że dane te można czerpać również z informacji sporządzonych przez właściwego dysponenta. One właśnie stanowiły podstawę ustalenia dochodów bazowych Skarżącej.
Polemizując ze stanowiskiem Ministra Finansów Skarżąca podkreśliła, że wprawdzie zgodzić się należy ze stwierdzeniem o incydentalnym charakterze podwyższenia wskaźnika oraz z argumentami o braku dodatkowych zadań, to jednak jej zdaniem uwadze Ministra uszło to, iż szczególne uprawnienia gminom górniczym przyznał ustawodawca. Skoro zatem przy uchwalaniu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie wprowadził on żadnych wyjątków, to Minister Finansów zobowiązany był do ścisłej realizacji jej postanowień, a nie do jej poprawiania w drodze dowolnej wykładni. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przytoczyła uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2001 r. (sygn. akt FPS 1/01, ONSA Nr 1/2002, poz. 1).
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności, z powodu niezgodności z prawem, czynności Ministra Finansów polegającej na ustaleniu części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2005 w kwocie 382.829 zł zamiast 1.649.229 zł oraz o uznanie, że przysługuje jej jako gminie górniczej ta część subwencji ogólnej na rok 2005 przy uwzględnieniu zwiększonego udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. i wniósł o oddalenie skargi. Zauważył jednocześnie, iż jej uzasadnienie Skarżąca w zasadniczej części oparła na zarzucie dotyczącym nieprawidłowego, jej zdaniem, ustalenia części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2004. Wyjaśnił przy tym, że spór w tej sprawie zakończył się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2005 r. oddalającym skargę kasacyjną Skarżącej. Stąd też w ocenie Ministra Finansów brak jest przesłanek uzasadniających ponowne ustalenie kwoty należnej jej subwencji za rok 2004.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Skarżąca podniesione w toku postępowania zarzuty dotyczące zaniżenia ustalonej przez Ministra Finansów, należnej jej w roku 2005, kwoty części równoważącej subwencji ogólnej oparła na stwierdzeniu, że przy wyliczaniu wysokości tej części subwencji ogólnej przyjęto błędne dane co do wysokości części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2004. Zdaniem Skarżącej kwota ta powinna wynosić 2.289.983 zł zamiast przyznanych 188.199 zł. W konsekwencji kwota części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2005 podana przez Ministra Finansów w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. została zaniżona o 1.266.400 zł. Przy czym zasadnicze zdaniem Skarżącej znaczenie dla wyliczenia wysokości części równoważącej subwencji ogólnej przysługującej jej w roku 2004 miał, zgodnie z art. 76 u.d.j.s.t., wskaźnik udziału Skarżącej we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych w 2002 r. Ponieważ Skarżąca zaliczona została do gmin górniczych wskaźnik ten powinien wynosić 32,6%, a nie 27,6%.
Jednakże należało zważyć, iż Skarżąca nie zakwestionowała zgodności z prawem sposobu ustalenia przez Ministra Finansów należnej jej w roku 2004 części równoważącej subwencji ogólnej.
Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II GSK 33/05) rozpoznając skargę kasacyjną Skarżącej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2004 r. (sygn. akt III SA/Wa 1779/04) odrzucającego skargę Skarżącej w sprawie ustalenia wysokości części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2004. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny za bezsporne uznał, iż Skarżąca nie kwestionowała czynności podjętej przez Ministra Finansów w trybie art. 33 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych informuje właściwe jednostki samorządu terytorialnego o rocznych kwotach części subwencji ogólnej, wynikających z ustawy budżetowej, oraz o rocznych wpłatach, wynikających z ustawy budżetowej - w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.
Wskutek oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcie Ministra Finansów w zakresie ustalenia wysokości części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2004 stało się ostateczne. Stąd też zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra Finansów, iż w tej sytuacji brak jest przesłanek uzasadniających ponowne ustalenie kwoty subwencji ogólnej należnej Skarżącej w roku 2004. W konsekwencji brak jest również podstaw do stwierdzenia, że kwota części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2004, będącej jednym ze składników wyliczenia kwoty części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2005, była inna niż wynikało to z tego rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego Sąd nie miał podstaw do stwierdzenia, że przy wyliczaniu wysokości części równoważącej subwencji ogólnej na rok 2005 Minister Finansów powinien przyjąć kwotę części równoważącej subwencji ogólnej ustalonej na rok 2004 w wysokości, która Skarżącej się należy według jej przekonania, a która zgodnie z rozstrzygnięciem Ministra Finansów nie została jej przyznana. Dlatego też Skarżąca niezasadnie twierdziła, że kwota ta powinna wynosić 2.289.983 zł, zamiast wyliczonych 188.199 zł, gdyż kwoty tej Skarżąca nigdy nie otrzymała, a podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcie Ministra Finansów było już przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania sądowego i jako takie korzysta z powagi rzeczy osądzonej.
W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty Sąd uznał za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło