III SA/Wa 1153/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-10

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać merytorycznie rozpoznany, jeśli strona nie ponosi aktualnie żadnych kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jeśli strona nie ponosi aktualnie żadnych kosztów postępowania. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie wniosku powinno zostać umorzone. Strona może jednak ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na późniejszym etapie postępowania, gdy pojawią się należne koszty.
Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Skarżący wskazał na likwidację działalności gospodarczej, postępowanie podatkowe, konieczność spłaty należności, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, zamieszkiwanie u rodziców oraz postępowanie egzekucyjne z zajęciem rachunków bankowych. W toku postępowania wyjaśniono, że skarżący nie ponosi aktualnie żadnych kosztów sądowych, gdyż wpis od skargi i zażalenia zostały już uiszczone (przez matkę).
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. od przychodu niezaewidencjonowanego postanawia 1) umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego Skarżący R. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, iż dotychczas źródłem jego dochodów była działalność gospodarcza, którą zlikwidował w styczniu 2016 r. Przyczyniło się do tego prowadzenie wobec Skarżącego postępowania podatkowego, a także konieczność zgromadzenia środków na spłatę należności i konieczność poczynienia dużych oszczędności. Aktualnie Skarżący poszukuje pracy i pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 652,60 zł. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do rodziców i partycypuje w kosztach jego utrzymania do kwoty 250 zł. Skarżący powołał się również na fakt toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego i dokonanych w jego trakcie zajęć rachunków bankowych. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku o znacznej wartości. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że od lipca 2016 r. nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców. W związku z tym nie partycypuje obecnie w kosztach związanych z mieszkaniem oraz wypowiedział umowę o rachunek bankowy. Skarżący wskazał, iż bezskutecznie poszukuje pracy, zaś prowadzone postępowanie egzekucyjne uniemożliwia wznowienie działalności gospodarczej i osiąganie przychodów. Podkreślił, że wpisy sądowe w dwóch sprawach sfinansowała matka, która uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.345,92 zł. Skarżący przedłożył oświadczenie rodziców, potwierdzenia przelewów, decyzję w sprawie utraty prawa do zasiłku, wypowiedzenie umowy rachunku bankowego, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy zauważyć, iż wniosek ten musi być oceniony w kontekście konkretnych kosztów postępowania, do opłacenia których Skarżący jest zobowiązany na obecnym etapie. Tymczasem z akt sprawy wynika, że aktualnie nie ciąży na nim obowiązek zapłaty jakichkolwiek kosztów sądowych. Skarżący uiścił bowiem należny wpis od skargi w wysokości 1.500 zł. Opłacił on także wpis od zażalenia w kwocie 100 zł, które zostało uwzględnione, wskutek czego Sąd postanowieniem z 20 października 2016 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, że koszty te pokryła matka Skarżącego. W tej sytuacji merytoryczne rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych jest - w ocenie referendarza sądowego - niecelowe. Takie też stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 23 maja 2016 r. (II FZ 248/16). Tym samym postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. Jednocześnie rozstrzygnięcie to nie zamyka Skarżącemu możliwości ponownego wnioskowania o prawo pomocy na dalszym etapie postępowania, kiedy to wystąpią należne na tym etapie koszty sądowe. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z nadesłanych materiałów Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą na utrzymaniu rodziców, nieposiadającą majątku i oszczędności (przeznaczone zostały na spłatę zaległości podatkowych), poszukującą bezskutecznie pracy, wobec której toczy się postępowanie egzekucyjne. W efekcie uznać należało, iż Skarżący wykazał, że nie ma dostatecznych środków na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika. W tej sytuacji zasadne jest jego ustanowienie z urzędu. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 246 § 1, art. 249a P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło