III SA/Wa 1166/07

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 listopada 2007 r. po rozpoznaniu wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i w zakresie ustanowienia pełnomocnika 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem z 17 października 2007 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF J.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając wniosek ciężką sytuacja materialną. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m.kw.. Osiąga, co miesiąc, przychód w wysokości ok. 2000 zł, jego żona, z która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe – 963 zł brutto. Skarżący ponosi opłaty za prąd – ok. 4800 zł – rocznie - i gaz – ok. 7 tys. zł za rok. 3. Wezwanie referendarza sądowego z 19 października 2007 r., doręczone w trybie art. 73 u.p.p.s.a. 9 listopada 2007 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w aktach sprawy, nie zostało przez skarżącego wykonane. 4. Należy wskazać, że jedynym kosztem sądowym, na tym etapie postępowania w tej sprawie, jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500,- zł. 5. Z nadesłanego przez skarżącego oświadczenia wynika, że wraz z osobami, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ma on do dyspozycji, co miesiąc, kwotę około 3 tys. zł, czyli kwotę przekraczającą, wielokrotnie, wysokość wpisu wymaganego w sprawach zawisłych przed Sądem. 6. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które uniemożliwiałyby mu poniesienie kosztów sądowych i kosztów postępowania w ogóle w sprawie. Co więcej, pomimo prawidłowego wezwania, nie przedstawił okoliczności, które obrazowałyby jego sytuację majątkową i zdolność do ponoszenia ciężarów, stąd pozytywna ocena złożonego wniosku była niemożliwa. 7. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest oczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 8 grudnia 2004 r. sygn. GZ 123-124/04), co nie zachodzi w tym wypadku przyczyn podanych powyżej. 8. Uwagę tą należy odnieść także do przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawi swojej sytuacji majątkowe, czym uniemożliwi ocenę zdolności ponoszenia, także kosztów ustanowienia pełnomocnika. 9. Zatem, kiedy koszty postępowania wymagane w sprawie są ułamkową uzyskiwanych przez stronę dochodów i przy braku wskazania przez skarżącą nadzwyczajnych i nieprzewidzianych przeszkód w uiszczeniu należności oraz przy wskazanym w formularzu stanie majątkowym, należało, na podstawie art.243 § 1, art. 245 §1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt. 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., we wnioskowym postępowaniu, postanowić jak w sentencji.