III SA/Wa 1170/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016r., sygn. akt III SA/Wa 1170/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016r., sygn. akt III SA/Wa 1170/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2016r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżąca uzasadniając konieczność przyznania jej prawa pomocy wskazała na następujące okoliczności: od czerwca 2015r. Spółka faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej; aktualnie został zgłoszony wniosek o zawieszenie działalności; z uwagi na strukturę działalności, Spółka nie zgromadziła i nie mogła zgromadzić rezerw na potrzeby zabezpieczania maksymalnych możliwych kosztów postępowania. Referendarz wskazał następnie, że z oświadczeń Spółki wynika, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych, w tym nieruchomości, ani praw do nieruchomości, zobowiązań i należności. Nie posiada również rachunków bankowych. Zysk Spółki za ostatni rok obrotowy (2014) wyniósł [...] zł. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że powyższa przesłanka została spełniona. Referendarz sądowy wskazał przy tym na szereg okoliczności przesądzających w jego ocenie o konieczności odmówienia Spółce prawa pomocy. Podkreślił, że wniosek o zawieszenie działalności Skarżąca złożyła dopiero w marcu 2016r. i dotyczy on okresu od 15 marca 2016r. do 14 marca 2018r. Do tego czasu Skarżąca w dalszym ciągu pozostawała zaś w obrocie jako przedsiębiorca, miała zatem obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w calu prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania dochodów. Zdaniem referendarza w tej sytuacji kluczowym argumentem Spółki nie mogło być powołanie się na fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do argumentacji Spółki dotyczącej jej struktury działalności, referendarz wskazał, że jeszcze w 2013r. Skarżąca uzyskała przychód w wysokości [...] zł, a w 2014r. przychód w wysokości [...] zł. Za 2015r., zeznania CIT-8 Spółka nie przedłożyła. Wskazał przy tym na orzecznictwo NSA, z którego wynika, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Referendarz wskazał ponadto na możliwość dopłat do Spółki i fakt, że poza gołosłownymi twierdzeniami pełnomocnika, Skarżąca nie wykazała, że zdobycie funduszy w drodze dopłat od wspólników, chociażby w części, nie jest możliwe. Końcowo referendarz zauważył, że Spółka, mimo wezwania, nie nadesłała wszystkich żądanych dokumentów. W konkluzji referendarz sądowy uznał, że wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. W sprzeciwie Skarżąca zarzuciła nienależytą ocenę okoliczności dotyczących jej stanu finansowego. Podkreśliła, że charakter jej działalności wykluczał tworzenie jakichkolwiek rezerw. Ponadto zdaniem Skarżącej jej przychody z działalności w żaden sposób nie wskazują na realnie posiadane środki. Wskazuje na to natomiast dochód Spółki w kwocie [...] zł. Skarżąca wskazała ponadto, że tworzenie rezerw podlega przepisom o rachunkowości, a w realiach niniejszej sprawy nie było możliwości oszacowania przyszłych zobowiązań, a nawet gdyby to, zdaniem Spółki kwota zysku brutto za 2014r. nie pokryłaby kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącej postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z 15 czerwca 2016r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie wskazał bowiem na szereg okoliczności przesądzających o konieczności odmówienia Spółce prawa pomocy, takich jak zawieszenie działalności dopiero w marcu 2016r., pozostawanie do tego czasu w obrocie jako przedsiębiorca, uzyskiwanie w poprzednich latach bardzo wysokich przychodów, możliwość dopłat do Spółki, czy niepełne wyjaśnienie swojej sytuacji majątkowej, w tym nienadesłanie zeznania CIT-8 za 2015r. Zdaniem Sądu referendarz prawidłowo uznał zatem, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej. Podkreślenia wymaga przy tym, że także na etapie sprzeciwu Skarżąca nie przedstawiła argumentacji (ani nie załączyła wspierających tę argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z 15 czerwca 2016r. W sprzeciwie argumentacja Spółki skoncentrowała się bowiem na kwestionowaniu przyjętego przez referendarza sądowego "kryterium przychodu" jako wskaźnika sytuacji majątkowej Skarżącej. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że już z samego zestawienia kwoty wymaganych kosztów sądowych z przychodami Skarżącej za ostatnie lata działalności wynika, że Skarżąca nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. i pomoc nie może zostać jej udzielona. W 2013r. Skarżąca uzyskała bowiem przychód w wysokości [...] zł, a w 2014r. w wysokości [...] zł. W świetle tak znacznych przychodów niedopuszczalne byłoby więc przyjęcie, że Spółka spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Jak bowiem wynika z orzecznictwa NSA, koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać - przede wszystkim - z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por.: postanowienie NSA z 25 lutego 2014r., sygn. akt II FZ 172/14). A ponadto jeżeli podatnik nie wykaże, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, a przedłożone oświadczenie świadczy o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody i wszystkie podane wartości wielokrotnie przewyższają wartość wpisu, to pomoc w zakresie partycypowania w kosztach sądowych nie może być przyznana (por.: postanowienie NSA z 28 maja 2014r., sygn. akt II FZ 612/14). Zauważenia wymaga przy tym końcowo, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por.: postanowienie NSA z 29 marca 2011r., sygn. akt I OZ 191/11). W ocenie Sądu również takiej okoliczności Skarżąca nie wykazała. Z powyższych względów skonstatować należy, że w zaskarżonym postanowieniu Skarżącej prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała bowiem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.