III SA/Wa 1174/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-19

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Joanna Tarno, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy wykazał bezskuteczność egzekucji wobec spółki, co jest warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały bezskuteczności egzekucji wobec spółki, ponieważ egzekucja ta w ogóle nie została wszczęta. Bezskuteczność egzekucji może wystąpić jedynie wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i przeprowadzone. Brak wszczęcia egzekucji oznacza brak podstaw do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu pobranych i nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności członka zarządu, powołując się na bezskuteczność egzekucji wobec spółki i przepisy Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na złożenie wniosku o upadłość w odpowiednim czasie oraz wskazując mienie spółki, z którego mogłyby zostać zaspokojone należności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. S. kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego – A.S., jako członka zarządu, za zaległości płatnika – A. sp. z o.o. (dalej: "Spółka") z tytułu pobranych i nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, wynikających deklaracji PIT-4 za okres od sierpnia 2001 r. do kwietnia 2002 r. Organ określił kwoty zaległości za poszczególne miesiące oraz odsetki naliczone na dzień wydania decyzji. Łączna kwota zaległości wyniosła 3.083, 15 zł, a odsetek - 2.216 zł. Wyjaśnił, że o odpowiedzialności płatnika, tj. Spółki za powyższe zaległości orzekł decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Ponieważ Spółka nie ich zapłaciła wszczęto postępowanie egzekucyjne. W jego toku ustalono, że nie prowadzi ona działalności pod wskazanym adresem. Nie udało się ustalić jej aktualnego adresu oraz składników majątkowych. Rachunek bankowy Spółki był zamknięty. Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na art. 116 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.), przewidujący odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Podkreślił, że w okresie powstania zaległości Spółka posiadała jednoosobowy zarząd w osobie Skarżącego. W postępowaniu Skarżący podniósł, iż na skutek wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2002 r. (sygn. akt [...]), oddalającego powództwo Spółki o uznanie za nieważną umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. N. [...] w W., Spółka utraciła prawie cały majątek. Dlatego też 1 grudnia 2003 r. Zarząd złożył wniosek o upadłość. Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Sąd Rejonowy [...] oddalił ten wniosek z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, powołując się na wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/2003 stwierdzający, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy zobowiązany jest wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Zdaniem organu oznacza to, że samo zgłoszenie wniosku o upadłość nie wystarcza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Osoba trzecia powinna wykazać dochowanie należytej staranności, a wniosek powinien być złożony skutecznie. Ogólnie przyjmuje się, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia wystąpienia przesłanki upadłości (art. 21 ust 1 w zw. z art. 20 ust. 1, 2, 4, 5 i 7 Prawa upadłościowego i naprawczego), tj. gdy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań. Ponadto organ podkreślił, że Spółka, której spłatę przedmiotowych należności rozłożono na raty decyzją z [...] marca 2003 r., nie dotrzymała terminów spłat rat. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego oraz jego jednostronne rozpatrzenie. Skarżący wskazał, iż powołany przez organ wyrok nie zwalnia organów podatkowych z obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy i oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Zarzucił pominięcie przedłożonych przez niego dowodów istnienia przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1a i pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz brak żądania ich uzupełnienia. Zdaniem Skarżącego wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony we właściwym czasie. Wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2002 r., chociaż niekorzystny dla Spółki, nie rozstrzygnął definitywnie kwestii prawa do użytkowania wieczystego nieruchomości. Spółka w tym czasie płaciła większość swoich zobowiązań oraz posiadała majątek ruchomy o wartości co najmniej kilkudziesięciu tysięcy złotych. Z chwilą wydania tego wyroku nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 1 § 1 lub § 3 Prawa upadłościowego, zobowiązujące zarząd do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] listopada 2003 r., kiedy to Spółka utraciła prawo wieczystego użytkowania ww. nieruchomości, powstały okoliczności uzasadniające złożenie wniosku, już w oparciu o przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego. Stosowny wniosek złożono 1 grudnia 2003 r., a więc w okresie dwóch tygodni od zaistnienia podstaw do jego złożenia. Dlatego też w opinii Skarżącego, spełniony został warunek z art. 116 § 1 pkt 1a Ordynacji podatkowej, zwalniający go z odpowiedzialności za obowiązania podatkowe Spółki. Uważa on, że przepis ten nie wymaga, aby wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony skutecznie. Oddalenie wniosku Spółki przez Sąd nie ma wiec znaczenia. Na poparcie tego stanowiska powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 79/05. Skarżący zarzucił też, że organ pierwszej instancji nie rozważył dowodów wskazujących mienie spółki, z którego mógłby zaspokoić swoje należności. Spółka wystąpiła z pozwem przeciwko nabywcom prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości o zwrot poniesionych na nią nakładów. Zasadność i uprawdopodobnienie powództwa wynika z postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. o ustanowieniu hipoteki przymusowej na rzecz Spółki. Tym samym spełniona została także przesłanka z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zwalniająca go od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podniósł, że w chwili zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bilans Spółki sporządzony na 21 grudnia 2002 r. oraz rachunek wyników za 2002 r. wykazywały stratę bilansową w kwocie 56.318,51 zł, a analogiczne dokumenty za okres do 31 października 2003 r. wykazywały stratę bilansową w kwocie 16.789,71 zł. Z uwagi na brak jakiejkolwiek wiedzy o majątku Spółki, do którego można skierować egzekucję, zamknięcie rachunku bankowego oraz fakt, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, a inny adres nie jest znany, uznano egzekucję za bezskuteczną. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu o zakresie obowiązków dowodowych organu podatkowego w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki. Wyjaśnił, że członek zarządu może uwolnić się od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Jego zdaniem zgromadzony materiał dowodowy przeczy argumentom o braku podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w czasie, gdy Skarżący był jej prezesem. Z wyjaśnień Skarżącego wynikało, że od marca 2001 r. przed Sądem Okręgowym w W. trwał proces z powództwa Spółki przeciwko wspólnikom o uznanie za nieważną umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, zawartej 19 stycznia 2001 r. przez byłego wspólnika L.C. z małżonkami B. i P. K., które to prawo wniósł on aportem jako udział w Spółce. Na skutek wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2002 r. Spółka utraciła prawie cały majątek umożliwiający prowadzenie działalności gospodarczej i stanowiący jednocześnie zabezpieczenie roszczeń wobec niej. W ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że wniosek o zgłoszenie upadłości złożono we właściwym czasie, bądź też, że jego niezgłoszenie nie nastąpiło z winy Skarżącego. Oddalenie tego wniosku z powodu niewystarczających środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego świadczy, że właściwy czas minął. Niewywiązywanie się Spółki ze zobowiązań podatkowych z tytułu sprawowania funkcji płatnika, pomimo rozłożenia zaległości na raty oraz niezabezpieczenie środków umożliwiających wszczęcie postępowania upadłościowego także nie świadczą na korzyść Skarżącego i nie mogą stanowić przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazanie przez Skarżącego przyszłej wierzytelności Spółki dotyczącej zwrotu nakładów poczynionych na użytkowaną przez nią nieruchomość, zabezpieczonej wpisem hipoteki przymusowej do wysokości 154.300 zł (nieprawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w W.) nie jest wskazaniem mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych. Stałe zamieszkiwanie pozwanych małżonków K. poza granicami Polski można uznać za okoliczność uprawdopodabniającą, iż brak zabezpieczenia może pozbawić Spółkę możliwości zaspokojenia roszczenia. Na decyzję powyższą Skarżący złożył skargę, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Sformułował zarzuty takie same jak w odwołaniu. Jego zdaniem stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej jest błędne i niezgodne ze stanem faktycznym ustalonym w toku postępowania. Oceniając stwierdzenie o bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Skarżący wskazał, że Spółka zapłaciła pierwsze trzy z 12 rat, na które rozłożono spłatę zaległości - trzecią 2 lipca 2003 r. Najpóźniej w sierpniu 2003 r. organ powinien zatem podjąć czynności zmierzające do ściągnięcia należności w drodze egzekucji administracyjnej. W miesiącu tym i następnych Spółka posiadała majątek trwały 10-krotnie większy od kwoty przedmiotowej zaległości, o czym świadczy wykaz jej majątku na 29 lutego 2004 r., złożony w postępowaniu upadłościowym. Nie było żadnych przeszkód formalnych i prawnych, uniemożliwiających zaspokojenie organu podatkowego. Skarżący zakwestionował stanowisko organów, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony w czasie właściwym. Ponowił argumentację w tym względzie zawartą w odwołaniu. Podkreślił, że do dnia 31 marca 2004 r. tj. do dnia przekazania nieruchomości nabywcom, co było skutkiem wyroku Sądu Apelacyjnego, majątek trwały Spółki znajdował się w jej siedzibie i był wystarczający do zaspokojenia należności podatkowych. Ponadto Skarżący podniósł, że w toku postępowania wskazał mienie Spółki, z którego organy podatkowe mogły się zaspokoić, informując o wpisie hipoteki przymusowej na nieruchomości przy ul. N. [...] w W. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem sygn. akt [...] zasądził na rzecz Spółki zwrot nakładów na nieruchomości w kwocie ponad 140.000 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Jego zdaniem trudno uznać za wiarygodne stwierdzenie Skarżącego o posiadaniu przez Spółkę w sierpniu 2003 r. majątku trwałego 10-krotnie większego od kwoty należności oraz braku przeszkód formalnych i ani prawnych w zaspokojeniu się Urzędu Skarbowego z tego majątku. Jeżeli bowiem Spółka posiadała odpowiedni majątek mogła bez przeszkód spłacić zaległości podatkowe, kiedy to prezesem zarządu był Skarżący. Organ podatkowy może dochodzić swoich należności w drodze egzekucji administracyjnej. Jest to jednak przymusowa forma zaspokojenia i w każdym przypadku konieczność jej wszczęcia stawia w złym świetle podatnika posiadającego zaległości podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie poprzez uchylenie obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się jednakże na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia Sądowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Kontroli Sądu w sprawie niniejszej podane zostały decyzje w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, w której pełnił on funkcję prezesa zarządu. Zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i w skardze Skarżący błędnie powoływał się na treść art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu aktualnym w datach wydania decyzji (obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.). Wyjaśnić zatem należy, że organy podatkowe prawidłowo określiły stan prawny właściwy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uwzględniając treść art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), zgodnie z którym do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, tj. przed 1 stycznia 2003 r. Przepis art. 116 Ordynacji podatkowej stanowił wówczas, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa (§ 1). Odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki (§ 2). W świetle powyższego przesłanką odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jest bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Zauważyć przy tym należy, że co do zasady, w przypadku odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika, bezskuteczność egzekucji skierowanej przeciwko podatnikowi jest warunkiem wszczęcia egzekucji zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r.). Jedynie przypadku członków zarządu spółek kapitałowych bezskuteczność egzekucji przeciwko podatnikowi (spółce) warunkowała samą możliwość orzeczenia o ich odpowiedzialności podatkowej (obecnie dotyczy to również członków organów zarządzających innych osób prawnych). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd (wyrażony także przez organy podatkowe w niniejszej sprawie), że w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93). Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. sygn.akt I FSK 66/05, LEX 173042). Taki też zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych Sąd wziął pod uwagę rozpatrując niniejszą sprawę. Sąd miał również na względzie i to, że osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej odpowiadają nie za swoje zaległości. Dług, jakim zostają obciążone jest długiem cudzym. Wymaga to szczególnej rozwagi i ostrożności przy stosowaniu przepisów pozwalających na orzeczenie o ich odpowiedzialności. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że w okresie, którego dotyczą zaległości podatkowe, Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Organy podatkowe uznały, iż egzekucja przeciwko Spółce była bezskuteczna, z uwagi na brak jakiejkolwiek wiedzy o majątku Spółki, do którego można skierować egzekucję, zamknięcie rachunku bankowego oraz fakt, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, a inny jej adres nie jest znany. Zdaniem Sądu natomiast egzekucja przedmiotowych zaległości wobec Spółki w ogóle nie została wszczęta. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 2). Tymczasem, w aktach podatkowych (k. 1-35) znajdują się oryginały tytułów wykonawczych obejmujących przedmiotowe zaległości. Każdy tytuł jest kompletny, tj. zawiera także jego odpis stanowiący egzemplarz przeznaczony dla zobowiązanego. Oczywistym jest w tej sytuacji, iż w tytułach brak jest adnotacji o doręczeniu tych odpisów zobowiązanemu, czyli Spółce. Ze sporządzonego 16 września 2004 r. raportu poborcy skarbowego wynika, że nie mógł on dokonać czynności egzekucyjnych, ponieważ Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem i nie ustalono adresu aktualnego. Informację o tych ustaleniach organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi pismem z 22 października 2004 r., do którego dołączono tytuły wykonawcze. W piśmie z 12 grudnia 2007 r., będącym realizacją podjętego na rozprawie postanowienia Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że z uwagi na brak dłużnika pod wskazanym adresem odpisy tytułów wykonawczych nie zostały Spółce doręczone. Nie zostało więc wszczęte postępowanie egzekucyjne i nie zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jak już wskazywano, aby można było orzec o odpowiedzialności członka zarządu spółki niezbędne jest stwierdzenie bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Ponieważ pojęcie "bezskuteczność egzekucji" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego, przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i kodeksie postępowania cywilnego, należy nadać mu znaczenie wynikające z języka potocznego. Zgodnie z nim pojęcie "egzekucja" należy wiązać z przymusowym ściągnięciem należności (Słownik języka polskiego pod red. M.Szymczaka; Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1998, t. I, s. 485). Oznacza to, że "bezskuteczność egzekucji" może wystąpić tylko wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne – służące przymusowemu ściągnięciu należności - było wszczęte i przeprowadzone, czy to na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy to kodeksu postępowania cywilnego. W sytuacji zatem, gdy wobec Spółki egzekucja w ogóle nie została wszczęta, a w rezultacie nie dokonano żadnych ustaleń co do majątku Spółki, brak było podstaw do przyjęcia przez organy podatkowe bezskuteczności egzekucji przedmiotowych zaległości. Oznacza to, że organy podatkowe nie wykazały istnienia podstawowej przesłanki warunkującej możliwość orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości obciążające Spółkę jako płatnika. Przedwczesne jest więc rozważanie spełnienia przez Skarżącego przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność, a w rezultacie także zarzutów skargi w tym zakresie. Orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego, pomimo niewykazania bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce, jest naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie podejmując rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego będzie miał na względzie treść art. 118 § w Ordynacji podatkowej, ustanawiającego 5-letni (liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa) termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. Zakres, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło