III SA/Wa 1174/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. ([...]) Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "Dyrektor IS") działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p.") i art. 9 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), po rozpatrzeniu zażalenia P. C. (dalej "Skarżący") - wspólnika W [...]s.c. [...] z dnia 10 lutego 2009 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2009 r. (znak: [...]) o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. (znak: [...]) w zakresie prawidłowego rozliczenia spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. oraz orzekającej solidarną odpowiedzialność P. C. i A. S. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r., uchylił postanowienie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. dokonał rozliczenia zobowiązań W [...] s.c. w podatku od towarów i usług za 2003 r. oraz orzekł solidarną odpowiedzialność P. C. i A. S. - wspólników W[...]s.c. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2003 r. Decyzja została doręczona wspólnikom spółki zastępczo w dniu 19 grudnia 2008 r. Następnie Skarżący podjął odpis ww. decyzji w dniu 19 stycznia 2009 r. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Skarżący wnioskiem z dnia z dnia [...] stycznia 2009 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] stycznia 2009 r.) zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Wskazał, ze wykonanie egzekucji kwoty 34.230 zł spowoduje wyrządzenie szkody materialnej powodującej pogorszenie i tak bardzo trudnej sytuacji finansowej, co zagrozi jego egzystencji oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej Naczelnik US) postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 224 § 2 O.p. odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. (znak: [...]) doręczonej w trybie art. 150 O.p., w dniu 19 grudnia 2008 r. Podniósł, że niewystarczające są argumenty Skarżącego dotyczące wyrządzenia znacznej szkody materialnej. Naczelnik US stwierdził, iż Skarżący nie uzasadnił co według niego oznacza określenia trudna sytuacja finansowa, nie mówiąc już o jej pogorszeniu. Skarżący w zażaleniu z dnia 10 lutego 2009 r. wskazał, że pozostaje bez żadnego dochodu, nie posiada żadnego majątku ruchomego ani żadnych oszczędności. Choroba uniemożliwia mu podjęcie stałej pracy. Leczy się w Fundacji Wspierania Zdrowia Psychicznego w W.. Koszty leczenia wynoszą około 500 zł miesięcznie. Podniósł, że nie posiada ubezpieczenia społecznego i ponosi koszty leczenia. Jedyną pomoc jako uzyskuje stanowi pomoc przyjaciół i rodziny. Dyrektor IS postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. uchylił postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2009 r. i umorzył postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe, w związku z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Zdaniem organu drugiej instancji, Naczelnik US rozpatrzył sprawę w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. W sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 164 O.p., z uwagi na wniesienie odwołania z dnia 19 stycznia 2009 r. z uchybieniem 14-dniowemu terminowi do jego wniesienia. Zgodnie z treścią art. 164 O.p. przed rozpatrzeniem podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ podatkowy pierwszej instancji, na żądanie strony, może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia. W skardze wniesionej na postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. C. zarzucił naruszenie: - art. 121, art. 122 i art. 162 O.p. polegające na pobieżnej i niezbyt wnikliwej analizie okoliczności na jakie Skarżący powołał się we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika US z dnia 27 listopada 2008 r., - art. 125 § 1 i § 2 O.p. przez naruszenie zasady praworządności i interesów Skarżącego, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwienie sprawy, - art. 139 § 3 oraz art. 140 § 1 i § 2 O.p. przez nieprzestrzeganie terminów wyznaczonych do załatwienia spraw i niedotrzymanie ustawowego terminu praz nie wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy, - art. 162 O.p. przez błędną ocenę, czy Skarżący uprawdopodobnił, czy też nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu tego terminu, - art. 122 w związku z art. 148 O.p. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy organ I instancji prawidłowo skierował pismo do miejsca zamieszkania podatnika, - art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego przez złamanie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wszystkie postanowienia organu wydane w jego sprawie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz ze swobodą uznania administracyjnego, co wiąże się bezpośrednio ze szkodą dla podatnika. Organ podatkowy nie rozpatrując wniosków strony Skarżącej odstąpił od fundamentalnej zasady określonej w ustawie Ordynacja podatkowa, która obliguje organy podatkowe do wstrzymania egzekucji w przypadku wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Skarżący dodał, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na organie spoczywa obowiązek wnikliwej analizy zgromadzonych w czasie postępowania dowodów oraz argumentacji strony. Podkreślił obligatoryjny charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji, gdy spełniona jest chociażby jedna z dwóch przesłanek przewidzianych w art. 224 § 2 O.p. W sprawie organ podatkowy przypisał sobie prawo do uznaniowego jej stosowania. Zarzucił organom samowolę decyzyjną stanowiącą nie tylko naruszenie przepisów, ale przyczyniająca się do pogłębiania nieufności podatników do organów podatkowych. Skarżący podkreślił, że jest w trudnej sytuacji finansowej i na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej, niepowetowanej szkody. Na poparcie swoich twierdzeń, wskazał, że od dnia 2 maja 2009 r. podjął pracę a jego miesięczny dochód wynosi 350 zł. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani żadnych oszczędności. Dopiero od początku maja 2009 r. posiada ubezpieczenie społeczne ale i tak część jego leczenia jest płatna. Gdyby nie pomoc jaką uzyskuje od przyjaciół i rodziny nie byłby w stanie egzystować. Nie może pracować w pełnym wymiarze czasu pracy ani godnie zarobkować. Nadto Skarżący podkreślił, że jego aktualna kondycja finansowa jest bardzo zła. Ponadto dodał, że nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że łączna suma wynikająca z wydanej decyzji opiewa na znaczną kwotę pieniężną, co w obecnej sytuacji finansowej abstrahuje od jego przeszłych i obecnych zdolności płatniczych. W ocenie Skarżącego przedmiotowy wniosek uzasadnia przesłankę wysokiego prawdopodobieństwa wyrządzenia zarówno znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie ulega wątpliwości, że egzekucja należności podatkowej może pozbawić podatnika środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: skarga jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt 1173/09 uchylił postanowienie Dyrektora IS w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2008 r. numer [...] której wstrzymania wykonania żądał Skarżący w niniejszej sprawie. W rozpoznanej sprawie organ uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, gdyż stwierdził, że wobec uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania i złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić wyłącznie w trybie wskazanym w art. 164 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1173/09 stwierdził, że brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających okoliczność wniesienia przez skarżącego odwołania do decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2008 r. numer [...] z uchybieniem terminu. Z tego względu Sąd rozpoznając niniejszą sprawę będąc związany na podstawie art. 153 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako P.p.s.a., oceną prawna wyrażoną w powołanym wyroku wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 1173/09 obowiązany był stwierdzić, że Dyrektor IS w W. wydał zaskarżone postanowienie pomimo niewłaściwego udokumentowania doręczenia skarżącemu decyzji której dotyczyło zaskarżone postanowienie. W rozpoznanej sprawie , skoro organy jak wskazano w w/w/ wyroku nie wyjaśniły w sposób dostateczny daty doręczenia decyzji brak było podstaw do twierdzenia, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji należało rozpoznać na podstawie art. 164 O.p. w związku z podaniem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro jak wskazano w w/w wyroku brak było dowodów potwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej za rok 2003 to należało stwierdzić, że organ w rozpoznaj sprawie nie miał podstaw do twierdzenia, że wniosek skarżącego powinien zostać rozpoznany na podstawie art. 164 O.p. i z tego powodu uchylać postanowienie organu pierwszej instancji. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor IS w W. obowiązany będzie rozpoznać zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji po uprzednim wypełnieniu zaleceń Sądu zawartych w wyroku wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 1173/09. Dopiero po jednoznacznym rozstrzygnięciu czy skarżący wniósł odwołanie w terminie organ będzie mógł rozstrzygnąć w przedmiocie trybu rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za przedwczesne rozpatrywanie zarzutów podniesionych w skardze przeciwko zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż przedmiotowa skarga jest zasadna na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.