III SA/Wa 120/14

Dnia 7 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy zakresie zwolnienia od wpisu od skargi W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca A. F. zwróciła się o zwolnienie od kosztów tej opłaty, argumentując, że w postępowaniu o ogłoszenie upadłości dłużnika została zwolniona od kosztów sądowych w całości. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym wskazała, że aktualnie utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia wynoszącego – po potrąceniach komorniczych – 1.010 zł. Mieszkanie, w którym mieszka wraz ze studiującą córką jest obciążone zadłużeniem z tytułu zaległości czynszowych (7.041,49 zł) oraz zaległości w spłatach kredytu (2.602,16 zł). Skarżąca spłaca także raty w wysokości 277 zł na zakładowy fundusz zapomogowy oraz w wysokości 567 zł z tytułu zwrotu pożyczki bezprocentowej udzielonej przez zakład pracy w 2010 r. W tym zakresie Skarżąca korzysta z pomocy dalszej rodziny. Do majątku zaliczyła udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego oraz udział w działce rekreacyjnej, który został zabezpieczony przez Prokuraturę Okręgową w B.. Wśród wydatków Skarżąca wymieniła czynsz za mieszkanie (605 zł), energię elektryczną (55 zł), żywność, środki czystości (210 zł), gaz (40 zł) telefon (200 zł). Córka Skarżącej jest studentką i nie osiąga dochodów. Skarżąca oświadczyła również, że nie prowadzi już działalności gospodarczej. Przedłożyła postanowienie przyznające jej prawo pomocy w sprawie III SA/Wa 3457/12, zeznanie podatkowe za 2012 r. Postanowieniem z 13 marca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 7 kwietnia 2014 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia wnosząc o udzielenie prawa pomocy "w formie zwolnienia od opłaty sądowej". Skarżąca podniosła, iż uczyniła zadość treści wezwania referendarza sądowego przedkładając za pismem przewodnim datowanym na 03 marca 2014 wniosek o udzielenie prawa pomocy w formie sporządzonej na formularzu urzędowym wykorzystywanym w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zeznanie podatkowe za rok 2012, informację, że nie jest w stanie przedłożyć zeznania podatkowego za rok 2013, - gdyż do chwili obecnej nie wypełniła go i nie złożyła do urzędu skarbowego, oświadczenie, że nie prowadzi już działalności gospodarczej. Skarżąca podkreśliła, iż przedłożyła kopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie III SA/Wa 3457/12 - na mocy którego udzielono Skarżącej prawa pomocy w oparciu o identyczne podstawy, na jakich wnioskowała o udzielenie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie po to, by wykazać, że okoliczności uzasadniające udzielenie Skarżącemu prawa pomocy w przedmiotowej sprawie są okolicznościami wiarygodnymi, które już podlegały ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; W wykonaniu zarządzenia z 29 maja 2014 r. wezwano Skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów Skarżącej i dorosłych domowników. Z obowiązku nadesłania dodatkowych informacji Skarżąca nie wywiązała się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało zatem usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 13 marca 2014 r. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast - w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie prawa pomocy "w formie zwolnienia od opłaty sądowej", który Sąd potraktował jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 481 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tj. zgodnie z ww. żądaniem) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zawarte w nim oświadczenie strony okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć - na wezwanie - dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a. W niniejszej sprawie z możliwości tej Sąd skorzystał uznając, że dane zawarte w formularzu PPF oraz dotychczas nadesłane przez Skarżącą dokumenty nie są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Wezwanie z 29 maja 2014r. precyzyjnie określało jakich oświadczeń Sąd oczekuje i jakie dokumenty powinny zostać przedstawione. Do dnia wydania niniejszego postanowienia Skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu, w którym wezwano Skarżącą o przesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia, zeznań podatkowych Skarżącej oraz osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym za 2013r., jak również dokumentów obrazujących ponoszone wydatki. Skarżącą wezwano nadto do przedłożenia wyciągów bankowych. Dane dotyczące rachunków bankowych stanowią bowiem ważną podstawę oceny możliwości płatniczych strony postępowania. Wezwano ją także do wskazania wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika. Jak bowiem ustalono z pomocy pełnomocnika korzystała ona w postępowaniu podatkowym. Nie wiadomo natomiast, jakie było źródło finansowania kosztów z tym związanych. Brak reakcji na wspomniane wezwanie oznacza natomiast, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącej. Tym samym nie można stwierdzić czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Na koniec należy dodać, że powołanie się na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego zwalniające Skarżącą od kosztów sądowych w innej sprawie, nie przesądza o wystąpieniu przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś przedmiotowe postanowienie nie jest wiążące w rozpoznawanej sprawie. Warto również przypomnieć, jak to słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08, że rozpatrywanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie polega na swobodnym uznaniu, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać. W tym zakresie pozytywne rozpatrzenie wniosku może nastąpić tylko wówczas, gdy bez wątpliwości wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro zatem Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, z powodu których nie jest w stanie wygospodarować należnej kwoty wpisu od skargi w niniejszej sprawie, to uznać należało, że Skarżąca nie wykazała w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a... W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.