III SA/Wa 1200/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, , po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca Spółka, na urzędowym formularzu złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że prowadzi działalność produkcyjną, handlową i usługową oraz wynajem na własny rachunek. Skarżąca oświadczyła, że przyznanie prawa pomocy uzasadnia brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych. Spółka od kilku lat nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada w chwili obecnej żadnych środków na pokrycie kosztów. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł oraz, że wartość środków trwałych i wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 0 zł. W rubryce stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wstawiono kreski. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku. Pismem z dnia 19 października 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej stan majątkowy. Wezwanie to jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru zostało Skarżącej doręczone 2 grudnia 2009 r. Skarżąca jednak mimo prawidłowo doręczonego jej wezwania żądanych dokumentów nie przedłożyła. Mając tak przedstawiony stan faktyczny Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 14 stycznia 2010r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniesionym w terminie sprzeciwie Spółka wyjaśniła, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawiona została trudna sytuacja materialna spółki, która w chwili obecnej nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnego majątku, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Ponadto wyjaśniła, że nie mogła przedstawić żądanych przez Sąd dokumentów, ponieważ w chwili obecnej Spółka faktycznie nie istniej, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nikogo nie zatrudnia i nie posiada żadnego majątku. Nie są również składane żadne deklaracje VAT-7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2). Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz złożonej przez nią informacji dotyczącej sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuacje strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. Nie można przerzucić tego obowiązku na Sąd ani na organy podatkowe, albowiem tylko skarżący ma interes prawny, aby na podstawie dostarczonych dokumentów uzyskać prawo pomocy. W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o zeznania podatkowe, deklaracje CIT-2, bilanse i rachunki zysków i strat. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się, stwierdzając, że w chwili obecnej Spółka faktycznie nie istnieje i nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z tym uznać należy, że skutki tego zaniechania obciążają Skarżącą. Prowadzenie rzetelnej dokumentacji finansowej jest bowiem obowiązkiem występującego w obrocie gospodarczym profesjonalisty, a takim bez wątpienia jest Skarżąca. Obowiązek ten spoczywa na niej niezależnie od sytuacji majątkowej i finansowej, w której się znajduje. Zasady prowadzenia dokumentacji, o której mowa wyżej reguluje ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Obowiązki sprawozdawcze wynikają również z ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej u.p.d.o.p. O ile bowiem - zgodnie z jej art. 25 - Skarżąca nie złożyła właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia o zaprzestaniu działalności, obowiązana jest składać deklaracje o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku roku podatkowego (CIT-2). Poza tym ciąży na niej - bez względu na to czy oświadczenie, o którym mowa wyżej złożyła czy też nie - obowiązek wynikający z art. 27 u.p.d.o.p. Zauważyć przy tym należy, iż na konieczność wywiązywania się ze wskazanych obowiązków nie ma wpływu to, czy Skarżąca osiągnęła w danym okresie sprawozdawczym, czy roku podatkowym jakiekolwiek dochody. `W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprowadzenie - wbrew powołanym wyżej przepisom - stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącą oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygając w przedmiocie prawa pomocy nie można bowiem opierać się na domniemaniach. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.